Qərbi Azərbaycan

Özbəkistan Zəngəzur dəhlizi ilə strateji əhəmiyyətli yüklər daşıyacaq - EKSKLÜZİV
İnfrastruktur
Özbəkistan Zəngəzur dəhlizi ilə strateji əhəmiyyətli yüklər daşıyacaq - EKSKLÜZİV
  • 26 noyabr, 2025
  • 16:39
Cənubi Koreya prezidentinin Ankara səfərinin regional və qlobal əhəmiyyəti - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Cənubi Koreya prezidentinin Ankara səfərinin regional və qlobal əhəmiyyəti - ŞƏRH
  • 26 noyabr, 2025
  • 15:18
Yaxın vaxtda Zəngəzur dəhlizinin Naxçıvandan keçən dəmir yolunun tikintisinə başlanılacaq
İnfrastruktur
Yaxın vaxtda Zəngəzur dəhlizinin Naxçıvandan keçən dəmir yolunun tikintisinə başlanılacaq
  • 26 noyabr, 2025
  • 11:40
AzerGoldun müşaviri Bakı Dövlət Universitetində təqdimatla çıxış edib
Foto
Sənaye
"AzerGold"un müşaviri Bakı Dövlət Universitetində təqdimatla çıxış edib
  • 26 noyabr, 2025
  • 11:21
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Zəngəzurda Dağlıq Altay toponimi - Baldırğanlıq
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Zəngəzurda Dağlıq Altay toponimi - Baldırğanlıq
  • 26 noyabr, 2025
  • 01:09
Azərbaycan Orta Dəhlizin cənub qolunda tranzitin əsas qərarverici mərkəzinə çevrilir
Foto
İnfrastruktur
Azərbaycan Orta Dəhlizin cənub qolunda tranzitin əsas qərarverici mərkəzinə çevrilir
  • 25 noyabr, 2025
  • 17:38
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ləmbəli kəndinin adını ermənilər iki dəfə dəyişiblər
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Ləmbəli kəndinin adını ermənilər iki dəfə dəyişiblər"
  • 25 noyabr, 2025
  • 09:08
Bakıda ilk dəfə TDT ölkələrinin qeyri-hökumət təşkilatlarının həmrəylik forumu keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Bakıda ilk dəfə TDT ölkələrinin qeyri-hökumət təşkilatlarının həmrəylik forumu keçirilib - YENİLƏNİB
  • 24 noyabr, 2025
  • 14:15
Qazaxıstan Türk dünyasının QHT şəbəkəsinin inkişafı ilə bağlı işləri davam etdirəcək
Xarici siyasət
Qazaxıstan Türk dünyasının QHT şəbəkəsinin inkişafı ilə bağlı işləri davam etdirəcək
  • 24 noyabr, 2025
  • 13:20
Mergen Kepbanov: Zəngəzur dəhlizi birliyin rəmzi və QHT-lər üçün yeni perspektivlərdir
Xarici siyasət
Mergen Kepbanov: "Zəngəzur dəhlizi birliyin rəmzi və QHT-lər üçün yeni perspektivlərdir"
  • 24 noyabr, 2025
  • 13:12
Bobur Bekmurodov: Zəngəzur dəhlizi Mərkəzi Asiya-Cənubi Qafqaz-Avropa nəqliyyat bağlantısını gücləndirəcək
Xarici siyasət
Bobur Bekmurodov: "Zəngəzur dəhlizi Mərkəzi Asiya-Cənubi Qafqaz-Avropa nəqliyyat bağlantısını gücləndirəcək"
  • 24 noyabr, 2025
  • 12:59
Deputat: Zəngəzur dəhlizi hamı üçün faydalı olacaq bir layihədir
Daxili siyasət
Deputat: Zəngəzur dəhlizi hamı üçün faydalı olacaq bir layihədir
  • 24 noyabr, 2025
  • 12:35
Şimali Kipr nümayəndəsi Türk dünyasını Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı həmrəyliyə çağırıb
Xarici siyasət
Şimali Kipr nümayəndəsi Türk dünyasını Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı həmrəyliyə çağırıb
  • 24 noyabr, 2025
  • 12:21
Macar ekspert: Zəngəzur dəhlizinin açılması sadəcə yeni nəqliyyat xəttinin qurulması deyil
Xarici siyasət
Macar ekspert: Zəngəzur dəhlizinin açılması sadəcə yeni nəqliyyat xəttinin qurulması deyil
  • 24 noyabr, 2025
  • 12:16
Türkiyə DİN rəsmisi: Zəngəzur dəhlizi bölgə və dünya iqtisadiyyatına mühüm töhfə verəcək
Xarici siyasət
Türkiyə DİN rəsmisi: Zəngəzur dəhlizi bölgə və dünya iqtisadiyyatına mühüm töhfə verəcək
  • 24 noyabr, 2025
  • 11:46
Azərbaycan və Özbəkistan QHT-ləri üçün birgə qrant müsabiqəsi elan ediləcək
Xarici siyasət
Azərbaycan və Özbəkistan QHT-ləri üçün birgə qrant müsabiqəsi elan ediləcək
  • 24 noyabr, 2025
  • 11:41
1 ... 79 80 81 82 83 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.