Qərbi Azərbaycan

Elçin Əmirbəyov İsveçrə tərəfini Azərbaycandakı genişmiqyaslı mina problemi barədə məlumatlandırıb
Foto
Xarici siyasət
Elçin Əmirbəyov İsveçrə tərəfini Azərbaycandakı genişmiqyaslı mina problemi barədə məlumatlandırıb
  • 04 dekabr, 2025
  • 12:57
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İrəvanda silinən Azərbaycanın şəhər mədəniyyəti
Video
Mədəniyyət siyasəti
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İrəvanda silinən Azərbaycanın şəhər mədəniyyəti
  • 03 dekabr, 2025
  • 23:34
Ceyhun Cəlilov: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasını gücləndirəcək
Daxili siyasət
Ceyhun Cəlilov: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasının iqtisadi inteqrasiyasını gücləndirəcək
  • 03 dekabr, 2025
  • 21:35
Ardahan valisi: Zəngəzur dəhlizi sərhəd bölgələri üçün böyük iqtisadi imkanlar açır
Region
Ardahan valisi: Zəngəzur dəhlizi sərhəd bölgələri üçün böyük iqtisadi imkanlar açır
  • 03 dekabr, 2025
  • 16:39
Bakıda TDT Xəritəçəkmə Qurumları Rəhbərlərinin ikinci iclası keçirilib, bəyannamə qəbul edilib - YENİLƏNİB
Foto
Xarici siyasət
Bakıda TDT Xəritəçəkmə Qurumları Rəhbərlərinin ikinci iclası keçirilib, bəyannamə qəbul edilib - YENİLƏNİB
  • 03 dekabr, 2025
  • 16:30
Azərbaycan Qars və İğdırda ticarət evləri aça bilər
Biznes
Azərbaycan Qars və İğdırda ticarət evləri aça bilər
  • 03 dekabr, 2025
  • 15:29
Azad edilmiş ərazilərdə elektron kadastrın tətbiqi istiqamətində intensiv iş aparılır
İnfrastruktur
Azad edilmiş ərazilərdə elektron kadastrın tətbiqi istiqamətində intensiv iş aparılır
  • 03 dekabr, 2025
  • 15:25
Qərbi Azərbaycan Xronikası: XX əsrdə ləğv edilən Balta dərəsi yurdu
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: XX əsrdə ləğv edilən Balta dərəsi yurdu
  • 02 dekabr, 2025
  • 22:48
Azad edilmiş ərazilərdə daha 25 abidə inventarlaşdırılıb
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Azad edilmiş ərazilərdə daha 25 abidə inventarlaşdırılıb
  • 02 dekabr, 2025
  • 15:00
Deputat: 2026-cı ilin büdcə layihəsində hədəflər düzgün müəyyənləşdirilib
Maliyyə
Deputat: "2026-cı ilin büdcə layihəsində hədəflər düzgün müəyyənləşdirilib"
  • 02 dekabr, 2025
  • 14:12
Tahir Mirkişili: Qarabağa xərclənmiş pul Ermənistanın dövlət büdcəsi gəlirlərindən 2 dəfə çoxdur
Maliyyə
Tahir Mirkişili: "Qarabağa xərclənmiş pul Ermənistanın dövlət büdcəsi gəlirlərindən 2 dəfə çoxdur"
  • 02 dekabr, 2025
  • 11:30
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Dağıdılan hər qəbiristanlığın dəqiq tarixini müəyyən etmişik
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Dağıdılan hər qəbiristanlığın dəqiq tarixini müəyyən etmişik
  • 02 dekabr, 2025
  • 02:43
Cəbrayıl rayonu Horovlu kənd tam orta ümumtəhsil məktəbi fəaliyyətə başlayıb
Foto
Elm və təhsil
Cəbrayıl rayonu Horovlu kənd tam orta ümumtəhsil məktəbi fəaliyyətə başlayıb
  • 01 dekabr, 2025
  • 19:28
Hikmət Hacıyev: Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın nəqliyyat mənzərəsini dəyişəcək
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev: Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın nəqliyyat mənzərəsini dəyişəcək
  • 01 dekabr, 2025
  • 12:23
Laçında MDB-nin Mədəniyyət Paytaxtı – 2025in rəsmi bağlanış mərasimi keçirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Laçında "MDB-nin Mədəniyyət Paytaxtı – 2025"in rəsmi bağlanış mərasimi keçirilib
  • 30 noyabr, 2025
  • 12:41
Hilmi Demir: Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları Məşvərət Görüşünə üzv qəbul edilməsi tarixi hadisədir
Xarici siyasət
Hilmi Demir: Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları Məşvərət Görüşünə üzv qəbul edilməsi tarixi hadisədir
  • 29 noyabr, 2025
  • 15:49
1 ... 77 78 79 80 81 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.