Qərbi Azərbaycan

Şor Əli - Göyçə mahalının unudulmayan Azərbaycan kəndi
Daxili siyasət
Şor Əli - Göyçə mahalının unudulmayan Azərbaycan kəndi
  • 17 noyabr, 2026
  • 17:05
Heydərli kəndinin tarixi: Deportasiyadan sonra geriyə qalan yaddaş izləri
Video
Daxili siyasət
Heydərli kəndinin tarixi: Deportasiyadan sonra geriyə qalan yaddaş izləri
  • 16 noyabr, 2026
  • 17:32
Axta kəndinin yaddaş izləri: Baxımsız qalan yurd, daş abidələrlə yaşayan tarix
Video
Daxili siyasət
Axta kəndinin yaddaş izləri: Baxımsız qalan yurd, daş abidələrlə yaşayan tarix
  • 14 noyabr, 2026
  • 12:34
Azərbaycanda 9 ayda 91 layihə maliyyə ekspertizasına cəlb olunub
Maliyyə
Azərbaycanda 9 ayda 91 layihə maliyyə ekspertizasına cəlb olunub
  • 13 noyabr, 2026
  • 15:30
Azərbaycan 9 ayda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 383 layihə icra edib
Maliyyə
Azərbaycan 9 ayda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 383 layihə icra edib
  • 13 noyabr, 2026
  • 14:22
Oxçuoğlu - adı dəyişdirilən, sakinləri qovulan, izləri silinməyən Qərbi Azərbaycan kəndi
Daxili siyasət
Oxçuoğlu - adı dəyişdirilən, sakinləri qovulan, izləri silinməyən Qərbi Azərbaycan kəndi
  • 13 noyabr, 2026
  • 12:51
Azərbaycan və Qırğızıstan COP31 çərçivəsində ətraf mühit məsələlərini müzakirə edib
Foto
Ekologiya
Azərbaycan və Qırğızıstan COP31 çərçivəsində ətraf mühit məsələlərini müzakirə edib
  • 12 noyabr, 2026
  • 19:07
Göy məscid: Azərbaycan türklərinin Ermənistanda varlığının qalası
Analitika
Göy məscid: Azərbaycan türklərinin Ermənistanda varlığının qalası
  • 12 noyabr, 2026
  • 15:49
Ceyranlar və bezoar keçiləri tarixi areallarına qaytarılıb
Foto
Ekologiya
Ceyranlar və bezoar keçiləri tarixi areallarına qaytarılıb
  • 12 noyabr, 2026
  • 15:30
Volodimir Zelenski: Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda aparılan işlərlə bağlı təcrübə Ukrayna üçün əhəmiyyətli olacaq
Xarici siyasət
Volodimir Zelenski: Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda aparılan işlərlə bağlı təcrübə Ukrayna üçün əhəmiyyətli olacaq
  • 12 noyabr, 2026
  • 15:15
İlham Əliyev Dublində Ukrayna Prezidenti ilə görüşüb
Xarici siyasət
İlham Əliyev Dublində Ukrayna Prezidenti ilə görüşüb
  • 12 noyabr, 2026
  • 15:07
AFFA İntizam Komitəsi hakimi təhqir edən məşqçi və futbolçunu cəzalandırıb
Futbol
AFFA İntizam Komitəsi hakimi təhqir edən məşqçi və futbolçunu cəzalandırıb
  • 12 noyabr, 2026
  • 12:39
Dövlət Komitəsi Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsinə etiraz edib
Din
Dövlət Komitəsi Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsinə etiraz edib
  • 11 noyabr, 2026
  • 19:58
Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Qursalı kəndinin acı taleyi
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycanın itirilmiş yurd yerləri: Qursalı kəndinin acı taleyi
  • 11 noyabr, 2026
  • 19:06
Molla Eyyublu - Tarixi izləri daşlara həkk olunan Qərbi Azərbaycan kəndi
Daxili siyasət
Molla Eyyublu - Tarixi izləri daşlara həkk olunan Qərbi Azərbaycan kəndi
  • 11 noyabr, 2026
  • 14:59
Dünya Bankı: Azərbaycanla Orta Dəhlizə potensial investisiya qoyuluşunu müzakirə edirik - Eksklüziv
İnfrastruktur
Dünya Bankı: Azərbaycanla Orta Dəhlizə potensial investisiya qoyuluşunu müzakirə edirik - Eksklüziv
  • 11 noyabr, 2026
  • 12:10
1 2 3 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.