Qərbi Azərbaycan

Qərbi Azərbaycan Xronikası: Anavəngin daşları gerçəyi danışır - kimlik savaşı
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Anavəngin daşları gerçəyi danışır - kimlik savaşı
  • 19 noyabr, 2025
  • 22:45
Azərbaycandan keçən dəhlizlərin önəmi - Tehrandan yeni reallıqlara uyğun addımlar - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Azərbaycandan keçən dəhlizlərin önəmi - Tehrandan yeni reallıqlara uyğun addımlar - ŞƏRH
  • 19 noyabr, 2025
  • 17:10
Zahid Oruc: Xankəndidə 500-dən çox obyektin sahibkarlara icarəyə verilməsi real iqtisadi dinamika yaradıb
Milli Məclis
Zahid Oruc: Xankəndidə 500-dən çox obyektin sahibkarlara icarəyə verilməsi real iqtisadi dinamika yaradıb
  • 19 noyabr, 2025
  • 15:51
AMB-nin sədri: Kompleks islahatlar milli iqtisadiyyatımızı gücləndirir
Maliyyə
AMB-nin sədri: "Kompleks islahatlar milli iqtisadiyyatımızı gücləndirir"
  • 19 noyabr, 2025
  • 13:08
İşğaldan azad edilən ərazilərdə görülən işlərə dair videoçarx hazırlanıb
Video
Qarabağ
İşğaldan azad edilən ərazilərdə görülən işlərə dair videoçarx hazırlanıb
  • 19 noyabr, 2025
  • 11:24
Sahibə Qafarova: Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyi möhkəmlənib
Daxili siyasət
Sahibə Qafarova: Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyi möhkəmlənib
  • 19 noyabr, 2025
  • 11:11
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qədim türk tarixinin sübutu
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qədim türk tarixinin sübutu
  • 18 noyabr, 2025
  • 21:38
Samir Nuriyev: Xankəndi, Xocalı, Ağdərə və Xocavənd şəhərlərinin Baş planları işlənilmə mərhələsindədir
Qarabağ
Samir Nuriyev: Xankəndi, Xocalı, Ağdərə və Xocavənd şəhərlərinin Baş planları işlənilmə mərhələsindədir
  • 18 noyabr, 2025
  • 20:29
Zəngilanda Əlaqələndirmə Qərargahının 5 illik fəaliyyətinə həsr olunmuş iclas keçirilib - YENİLƏNİB
Daxili siyasət
Zəngilanda Əlaqələndirmə Qərargahının 5 illik fəaliyyətinə həsr olunmuş iclas keçirilib - YENİLƏNİB
  • 18 noyabr, 2025
  • 20:24
Zəngəzur dəhlizi üzrə görülən işlər və Ağbənd-Kəlalə körpüsünün inşası prosesi ilə tanışlıq olub
Foto
Daxili siyasət
Zəngəzur dəhlizi üzrə görülən işlər və Ağbənd-Kəlalə körpüsünün inşası prosesi ilə tanışlıq olub
  • 18 noyabr, 2025
  • 20:17
Gürcüstan və ABŞ Dövlət Departamenti Tramp Marşrutunun perspektivlərini müzakirə ediblər
Region
Gürcüstan və ABŞ Dövlət Departamenti "Tramp Marşrutu"nun perspektivlərini müzakirə ediblər
  • 18 noyabr, 2025
  • 19:26
Hikmət Hacıyev Araz çayı üzərindəki Ağbənd–Kəlalə körpüsündən paylaşım edib
Video
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev Araz çayı üzərindəki Ağbənd–Kəlalə körpüsündən paylaşım edib
  • 18 noyabr, 2025
  • 19:22
Hikmət Hacıyev Zəngəzur dəhlizinin tərkib hissəsi olan yoldan video paylaşıb
Video
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev Zəngəzur dəhlizinin tərkib hissəsi olan yoldan video paylaşıb
  • 18 noyabr, 2025
  • 16:51
Qərbi Azərbaycanla bağlı materialların xarici dillərdə geniş təbliği təklif edilib
Foto
Xarici siyasət
Qərbi Azərbaycanla bağlı materialların xarici dillərdə geniş təbliği təklif edilib
  • 18 noyabr, 2025
  • 10:20
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bölgədə dayanıqlı sülhün əsas təminatı birgəyaşayışa nail olmaqdır
Video
Region
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bölgədə dayanıqlı sülhün əsas təminatı birgəyaşayışa nail olmaqdır
  • 17 noyabr, 2025
  • 22:13
Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya uğurlu əməkdaşlıq sayəsində vahid geosiyasi regiona çevrilib - RƏY
Daxili siyasət
Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya uğurlu əməkdaşlıq sayəsində vahid geosiyasi regiona çevrilib - RƏY
  • 17 noyabr, 2025
  • 17:49
1 ... 81 82 83 84 85 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.