Qərbi Azərbaycan

Sahibə Qafarova: Zəngəzur dəhlizi regionda əməkdaşlığa və tərəqqiyə xidmət edəcək
Xarici siyasət
Sahibə Qafarova: Zəngəzur dəhlizi regionda əməkdaşlığa və tərəqqiyə xidmət edəcək
  • 13 oktyabr, 2025
  • 14:28
Birlik sədri: Almaniyada Qərbi Azərbaycanla bağlı sərgi haqqında Ermənistan mediasındakı fikirlər əsassızdır
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Birlik sədri: Almaniyada Qərbi Azərbaycanla bağlı sərgi haqqında Ermənistan mediasındakı fikirlər əsassızdır
  • 13 oktyabr, 2025
  • 13:52
Qarabağ Universitetində Mənəvi dəyərlər günü keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Qarabağ Universitetində "Mənəvi dəyərlər" günü keçirilib - YENİLƏNİB
  • 13 oktyabr, 2025
  • 13:17
Türkiyə XİN-in nümayəndəsi: Azərbaycan TDT-yə liderlik edir
Xarici siyasət
Türkiyə XİN-in nümayəndəsi: Azərbaycan TDT-yə liderlik edir
  • 13 oktyabr, 2025
  • 12:55
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İran adından əvvəl Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar gerçəyi var
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "İran" adından əvvəl Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar gerçəyi var
  • 12 oktyabr, 2025
  • 06:14
Həyat yoldaşım, qızımla tankla Gürcüstanla sərhədə gəldik - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Video
Daxili siyasət
Həyat yoldaşım, qızımla tankla Gürcüstanla sərhədə gəldik - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 11 oktyabr, 2025
  • 00:26
Rəşad Nəbiyev Aİ-nin komissarı ilə Zəngəzur dəhlizini müzakirə edib
İnfrastruktur
Rəşad Nəbiyev Aİ-nin komissarı ilə Zəngəzur dəhlizini müzakirə edib
  • 10 oktyabr, 2025
  • 21:17
Xankəndidə Aqrar Biznes Festivalı və toxum sərgi-satış yarmarkası keçirilib
Foto
ASK
Xankəndidə Aqrar Biznes Festivalı və toxum sərgi-satış yarmarkası keçirilib
  • 10 oktyabr, 2025
  • 16:50
Rəşad Nəbiyev: Cənubi Qafqazda sülh yeni nəqliyyat layihələri üçün əsas yaradır
İnfrastruktur
Rəşad Nəbiyev: "Cənubi Qafqazda sülh yeni nəqliyyat layihələri üçün əsas yaradır"
  • 10 oktyabr, 2025
  • 14:42
Paşinyan: Tramp marşrutu vasitəsilə MDB ölkələri ilə kommunikasiyalar quracağıq
Region
Paşinyan: "Tramp marşrutu" vasitəsilə MDB ölkələri ilə kommunikasiyalar quracağıq
  • 10 oktyabr, 2025
  • 12:38
İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxış edib - YENİLƏNİB-3
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxış edib - YENİLƏNİB-3
  • 10 oktyabr, 2025
  • 12:30
İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında Laçının inkişafından danışıb
Xarici siyasət
İlham Əliyev MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında Laçının inkişafından danışıb
  • 10 oktyabr, 2025
  • 11:48
Azərbaycan Aİ ilə Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına mümkün dəstəyi müzakirə edib
Foto
İnfrastruktur
Azərbaycan Aİ ilə Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına mümkün dəstəyi müzakirə edib
  • 10 oktyabr, 2025
  • 09:38
Amerikalılar Zəngəzurda: dəhlizin Mehridən keçən hissəsi bu tarixdə inşa ediləcək
Video
Region
Amerikalılar Zəngəzurda: dəhlizin Mehridən keçən hissəsi bu tarixdə inşa ediləcək
  • 09 oktyabr, 2025
  • 23:37
Brüsseldə Qərbi azərbaycanlıların qayıdışı məsələləri müzakirə olunub
Foto
Xarici siyasət
Brüsseldə Qərbi azərbaycanlıların qayıdışı məsələləri müzakirə olunub
  • 09 oktyabr, 2025
  • 18:03
Paşinyan Aİ komissarı ilə Tramp marşrutunun həyata keçirilməsini müzakirə edib
Region
Paşinyan Aİ komissarı ilə "Tramp marşrutu"nun həyata keçirilməsini müzakirə edib
  • 09 oktyabr, 2025
  • 17:15
1 ... 96 97 98 99 100 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.