Qərbi Azərbaycan

Azadə Hüseynova: Zəngin təbii resurslarımız sağlamlıq turizmi üçün böyük potensialdır
Turizm
Azadə Hüseynova: "Zəngin təbii resurslarımız sağlamlıq turizmi üçün böyük potensialdır"
  • 15 oktyabr, 2025
  • 10:36
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bazar türk tayfasına mənsub olan Bazarkənd
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bazar türk tayfasına mənsub olan Bazarkənd
  • 15 oktyabr, 2025
  • 01:56
Zəngəzur dəhlizinin xəritəsi hazırlanıb
Daxili siyasət
Zəngəzur dəhlizinin xəritəsi hazırlanıb
  • 14 oktyabr, 2025
  • 19:21
Qarabağda keçirilən Mənəvi dəyərlər həftəsi başa çatıb
Foto
Din
Qarabağda keçirilən "Mənəvi dəyərlər" həftəsi başa çatıb
  • 14 oktyabr, 2025
  • 17:56
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni istehsal müəssisələri fəaliyyətə başlayacaq
Sənaye
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni istehsal müəssisələri fəaliyyətə başlayacaq
  • 14 oktyabr, 2025
  • 16:02
Gələn ay Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan yaşıl enerji üzrə məsləhətçi şirkət seçəcək
Energetika
Gələn ay Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan "yaşıl enerji" üzrə məsləhətçi şirkət seçəcək
  • 14 oktyabr, 2025
  • 14:05
Azərbaycanın yeni sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının ilkin versiyası hazırdır
İnfrastruktur
Azərbaycanın yeni sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının ilkin versiyası hazırdır
  • 14 oktyabr, 2025
  • 13:16
Nurlan Sauranbayev: Qazaxıstan Zəngəzur dəhlizinin yaradılması təşəbbüsünü dəstəkləyir
İnfrastruktur
Nurlan Sauranbayev: "Qazaxıstan Zəngəzur dəhlizinin yaradılması təşəbbüsünü dəstəkləyir"
  • 14 oktyabr, 2025
  • 12:14
Nazir: Azərbaycan və Qazaxıstan arasında tranzit daşımaların artımı sahəsində müsbət dinamika var
Biznes
Nazir: "Azərbaycan və Qazaxıstan arasında tranzit daşımaların artımı sahəsində müsbət dinamika var"
  • 14 oktyabr, 2025
  • 12:04
Azərbaycan müəssisələrinin 9%-ə yaxın tikinti sektorunda fəaliyyət göstərir
Biznes
Azərbaycan müəssisələrinin 9%-ə yaxın tikinti sektorunda fəaliyyət göstərir
  • 14 oktyabr, 2025
  • 11:48
İlqar İsbatov: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 13,5 min kvadrat kilometr ərazidə tikinti-quruculuq işləri aparılır
İnfrastruktur
İlqar İsbatov: "Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 13,5 min kvadrat kilometr ərazidə tikinti-quruculuq işləri aparılır"
  • 14 oktyabr, 2025
  • 11:11
İlham Əliyev Rebuild Karabakh-2025 sərgisinin iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
Biznes
İlham Əliyev "Rebuild Karabakh-2025" sərgisinin iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
  • 14 oktyabr, 2025
  • 10:21
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Akademik Nuru Bayramovun adı Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Akademik Nuru Bayramovun adı Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb"
  • 13 oktyabr, 2025
  • 23:41
Azərbaycanla İran arasında Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin inkişafı müzakirə olunub
Foto
Xarici siyasət
Azərbaycanla İran arasında Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin inkişafı müzakirə olunub
  • 13 oktyabr, 2025
  • 18:37
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda geoloji qiymətləndirmə işləri həyata keçiriləcək
İnfrastruktur
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda geoloji qiymətləndirmə işləri həyata keçiriləcək
  • 13 oktyabr, 2025
  • 16:01
Ramin Məmmədov: İşğal dövründə viran qoyulan torpaqlar indi mədəniyyət mərkəzlərinə çevrilir
Daxili siyasət
Ramin Məmmədov: İşğal dövründə viran qoyulan torpaqlar indi mədəniyyət mərkəzlərinə çevrilir
  • 13 oktyabr, 2025
  • 15:54
1 ... 95 96 97 98 99 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.