Qərbi Azərbaycan

Ermənistan və ABŞ TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsini müzakirə edib
Region
Ermənistan və ABŞ TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsini müzakirə edib
  • 09 oktyabr, 2025
  • 09:50
Şarmazanovun şoku: Türk Ermənistanı ritorikasının gizlinləri
Video
Region
Şarmazanovun şoku: "Türk Ermənistanı" ritorikasının gizlinləri
  • 08 oktyabr, 2025
  • 22:20
Azərbaycan Prezidenti Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasına dəstək üçün qardaş ölkələrə təşəkkür edib
Video
Xarici siyasət
Azərbaycan Prezidenti Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasına dəstək üçün qardaş ölkələrə təşəkkür edib
  • 08 oktyabr, 2025
  • 21:07
Azərbaycan ABŞ-nin nüfuzlu elmi-tədqiqat mərkəzi ilə birgə layihələri müzakirə edib
Foto
İKT
Azərbaycan ABŞ-nin nüfuzlu elmi-tədqiqat mərkəzi ilə birgə layihələri müzakirə edib
  • 08 oktyabr, 2025
  • 17:12
Tayvan nümayəndəsi: Zəngəzur dəhlizi ilə dünyaya böyük çıxış imkanları olacaq
Xarici siyasət
Tayvan nümayəndəsi: Zəngəzur dəhlizi ilə dünyaya böyük çıxış imkanları olacaq
  • 08 oktyabr, 2025
  • 17:05
Prezidentin Qəbələ Zirvəsində çıxışı və çağırışlar - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Prezidentin Qəbələ Zirvəsində çıxışı və çağırışlar - ŞƏRH
  • 08 oktyabr, 2025
  • 15:31
TDT Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyəti istiqamətində göstərilən səyləri dəstəkləyir
Daxili siyasət
TDT Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyəti istiqamətində göstərilən səyləri dəstəkləyir
  • 08 oktyabr, 2025
  • 13:02
Nəqliyyat naziri: Çexiya Zəngəzur dəhlizinin inkişafını yaxından izləyir - MÜSAHİBƏ
İnfrastruktur
Nəqliyyat naziri: "Çexiya Zəngəzur dəhlizinin inkişafını yaxından izləyir" - MÜSAHİBƏ
  • 08 oktyabr, 2025
  • 10:48
Azəbaycan Avropa Kənd Təsərrüfatı Komissiyasının sessiyasında təmsil olunub
Foto
ASK
Azəbaycan Avropa Kənd Təsərrüfatı Komissiyasının sessiyasında təmsil olunub
  • 08 oktyabr, 2025
  • 09:42
Babacan, Bağırbəyli, Bağçalı, Babacan toponimləri - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Daxili siyasət
Babacan, Bağırbəyli, Bağçalı, Babacan toponimləri - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 08 oktyabr, 2025
  • 01:35
Qəbələdə TDT Dövlət Başçıları Şurasının Zirvə Görüşü keçirilib - YENİLƏNİB-6
Xarici siyasət
Qəbələdə TDT Dövlət Başçıları Şurasının Zirvə Görüşü keçirilib - YENİLƏNİB-6
  • 07 oktyabr, 2025
  • 20:33
Sabir Əhmədov: Məcburi köçkünlərin geri qayıdışının müasir modeli yaranır
Xarici siyasət
Sabir Əhmədov: Məcburi köçkünlərin geri qayıdışının müasir modeli yaranır
  • 07 oktyabr, 2025
  • 17:29
Səməd Bəşirli: Azərbaycan qlobal bazarlara qısa müddətdə çıxışa malik multimodal çatdırılma sistemi formalaşdırır
Xarici siyasət
Səməd Bəşirli: "Azərbaycan qlobal bazarlara qısa müddətdə çıxışa malik multimodal çatdırılma sistemi formalaşdırır"
  • 07 oktyabr, 2025
  • 14:47
Prezident İlham Əliyev: Vaşinqton Zirvəsinin mühüm nəticələrindən biri də Zəngəzur dəhlizinin açılmasıdır
Xarici siyasət
Prezident İlham Əliyev: Vaşinqton Zirvəsinin mühüm nəticələrindən biri də Zəngəzur dəhlizinin açılmasıdır
  • 07 oktyabr, 2025
  • 13:43
Səfir: TRIPP Asiya-Avropa ticarəti üçün yeni imkanlar açacaq və logistik boşluğu aradan qaldıracaq
İnfrastruktur
Səfir: "TRIPP Asiya-Avropa ticarəti üçün yeni imkanlar açacaq və logistik boşluğu aradan qaldıracaq"
  • 07 oktyabr, 2025
  • 13:23
Qəbələdə TDT-nin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının toplantısı keçirilir - YENİLƏNİB
Foto
Xarici siyasət
Qəbələdə TDT-nin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının toplantısı keçirilir - YENİLƏNİB
  • 07 oktyabr, 2025
  • 11:09
1 ... 97 98 99 100 101 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.