Qərbi Azərbaycan

Şərqi Zəngəzurda ilk taunhauslar və yeni memarlıq üslubunda məktəblər yaranacaq
İnfrastruktur
Şərqi Zəngəzurda ilk taunhauslar və yeni memarlıq üslubunda məktəblər yaranacaq
  • 16 oktyabr, 2025
  • 15:48
İlham Əliyev BMT-nin Məskunlaşma Proqramının icraçı direktorunu qəbul edib
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev BMT-nin Məskunlaşma Proqramının icraçı direktorunu qəbul edib
  • 16 oktyabr, 2025
  • 12:14
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Türk adlı yarımtanrı: Herakl analoqu kim idi?
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Türk" adlı yarımtanrı: Herakl analoqu kim idi?
  • 16 oktyabr, 2025
  • 02:38
Azərbaycan yaxın 4 ildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 13,5 milyard manat xərcləyəcək
Maliyyə
Azərbaycan yaxın 4 ildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 13,5 milyard manat xərcləyəcək
  • 16 oktyabr, 2025
  • 00:37
AFFA Region Liqasında 2025/2026 mövsümünün püşkü atılıb
Futbol
AFFA Region Liqasında 2025/2026 mövsümünün püşkü atılıb
  • 15 oktyabr, 2025
  • 18:10
Hər ili əsrə bərabər 22 il - ŞƏRH
Analitika
Hər ili əsrə bərabər 22 il - ŞƏRH
  • 15 oktyabr, 2025
  • 17:37
NUFA3 iştirakçılarına Şuşada tanıtım turu təşkil olunub
Foto
İnfrastruktur
NUFA3 iştirakçılarına Şuşada tanıtım turu təşkil olunub
  • 15 oktyabr, 2025
  • 17:26
Alkis Drakinos: ABŞ-nin dəstək verdiyi razılaşma Qafqazın bağlantı xəritəsini dəyişməyə qadirdir - MÜSAHİBƏ
Maliyyə
Alkis Drakinos: "ABŞ-nin dəstək verdiyi razılaşma Qafqazın bağlantı xəritəsini dəyişməyə qadirdir" - MÜSAHİBƏ
  • 15 oktyabr, 2025
  • 15:58
Anar Bağırov: Azərbaycanda ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması istiqamətində addımlar atılıb
Foto
Hadisə
Anar Bağırov: Azərbaycanda ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması istiqamətində addımlar atılıb
  • 15 oktyabr, 2025
  • 13:22
İlham Əliyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun ümumi planlaşdırılması başa çatıb
İnfrastruktur
İlham Əliyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun ümumi planlaşdırılması başa çatıb
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:49
Haber Global: Azərbaycan Qarabağdakı yenidənqurma təcrübəsini beynəlxalq ictimaiyyətlə bölüşür
Video
Region
"Haber Global": Azərbaycan Qarabağdakı yenidənqurma təcrübəsini beynəlxalq ictimaiyyətlə bölüşür
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:47
Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı işlər dövlətin şəhərsalma sahəsində strateji baxışını nümayiş etdirir
İnfrastruktur
Prezident: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı işlər dövlətin şəhərsalma sahəsində strateji baxışını nümayiş etdirir
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:44
İlham Əliyev NUFA3 iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - ƏLAVƏ OLUNUB
İnfrastruktur
İlham Əliyev NUFA3 iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - ƏLAVƏ OLUNUB
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:44
Azərişıq: Qarabağda bütün yaşayış evləri 100 % elektrik enerjisi ilə təmin edilib
Energetika
"Azərişıq": Qarabağda bütün yaşayış evləri 100 % elektrik enerjisi ilə təmin edilib
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:36
Anar Quliyev: Bakının Baş Planında əsas xüsusiyyətlərdən biri çoxmərkəzli inkişaf modelidir
İnfrastruktur
Anar Quliyev: "Bakının Baş Planında əsas xüsusiyyətlərdən biri çoxmərkəzli inkişaf modelidir"
  • 15 oktyabr, 2025
  • 12:14
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda Belarus texnikası üçün servis mərkəzi yaradılır
Biznes
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda Belarus texnikası üçün servis mərkəzi yaradılır
  • 15 oktyabr, 2025
  • 10:57
1 ... 94 95 96 97 98 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.