Qərbi Azərbaycan

Azərbaycanın İslam dövrü tarixi-arxeoloji və mədəni irsi müzakirə olunub
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Azərbaycanın İslam dövrü tarixi-arxeoloji və mədəni irsi müzakirə olunub
  • 29 oktyabr, 2025
  • 16:31
Simonyan: Tramp marşrutu nəqliyyat və enerji kommunikasiyaları üçün imkanlar yaradacaq
Region
Simonyan: "Tramp marşrutu" nəqliyyat və enerji kommunikasiyaları üçün imkanlar yaradacaq
  • 29 oktyabr, 2025
  • 15:50
Türkiyə-Azərbaycan münasibəti - regional, qlobal təhlükəsizliyə, əməkdaşlığa töhfələr - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Türkiyə-Azərbaycan münasibəti - regional, qlobal təhlükəsizliyə, əməkdaşlığa töhfələr - ŞƏRH
  • 29 oktyabr, 2025
  • 15:26
Şərqi Zəngəzur regionun nəqliyyat habına çevrilir - RƏY
Daxili siyasət
Şərqi Zəngəzur regionun nəqliyyat habına çevrilir - RƏY
  • 29 oktyabr, 2025
  • 15:22
I Qarabağ müharibəsinin itkin-şəhidi Rəfael Abbasov dəfn edilib - YENİLƏNİB
Daxili siyasət
I Qarabağ müharibəsinin itkin-şəhidi Rəfael Abbasov dəfn edilib - YENİLƏNİB
  • 29 oktyabr, 2025
  • 12:12
Yalçın Rəfiyev: Azərbaycan regionun yeni enerji xəritəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayır
Energetika
Yalçın Rəfiyev: "Azərbaycan regionun yeni enerji xəritəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayır"
  • 29 oktyabr, 2025
  • 10:28
Ağdərənin Həsənriz kənd sakini: Otuz ildən çox idi ki, bu günü gözləyirdik
Daxili siyasət
Ağdərənin Həsənriz kənd sakini: Otuz ildən çox idi ki, bu günü gözləyirdik
  • 29 oktyabr, 2025
  • 07:30
Ağdamın Xıdırlı və Ağdərənin Həsənriz kəndlərinə növbəti köç karvanı yola salınıb
Foto
Daxili siyasət
Ağdamın Xıdırlı və Ağdərənin Həsənriz kəndlərinə növbəti köç karvanı yola salınıb
  • 29 oktyabr, 2025
  • 07:11
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistan azərbaycanlıların geri qayıtmasının qaçılmazlığını anlayır
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistan azərbaycanlıların geri qayıtmasının qaçılmazlığını anlayır
  • 28 oktyabr, 2025
  • 21:09
Nazir müavini beynəlxalq tədbirdə Qarabağda aparılan ekoloji bərpa işlərindən danışıb
Foto
Xarici siyasət
Nazir müavini beynəlxalq tədbirdə Qarabağda aparılan ekoloji bərpa işlərindən danışıb
  • 28 oktyabr, 2025
  • 20:21
Azərbaycan Prezidenti: Zəngilan çox önəmli nəqliyyat mərkəzlərindən birinə çevriləcək
İnfrastruktur
Azərbaycan Prezidenti: Zəngilan çox önəmli nəqliyyat mərkəzlərindən birinə çevriləcək
  • 28 oktyabr, 2025
  • 19:25
Zəngilanın Məmmədbəyli və Ağalı kəndlərinin sakinlərinə mənzillərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Zəngilanın Məmmədbəyli və Ağalı kəndlərinin sakinlərinə mənzillərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 28 oktyabr, 2025
  • 19:12
Prezident Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndinin sakinlərinə mənzillərin açarlarını təqdim edib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Prezident Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndinin sakinlərinə mənzillərin açarlarını təqdim edib - YENİLƏNİB
  • 28 oktyabr, 2025
  • 19:06
Prezident: Bu gün bütün Qarabağ və Şərqi Zəngəzur tikinti meydançasıdır
Daxili siyasət
Prezident: Bu gün bütün Qarabağ və Şərqi Zəngəzur tikinti meydançasıdır
  • 28 oktyabr, 2025
  • 17:45
İlham Əliyev Cəbrayılın Şahvəlli kəndində Şəms və Üfüq Günəş Elektrik stansiyalarının təməlini qoyub
Foto
Daxili siyasət
İlham Əliyev Cəbrayılın Şahvəlli kəndində "Şəms" və "Üfüq" Günəş Elektrik stansiyalarının təməlini qoyub
  • 28 oktyabr, 2025
  • 16:46
İlham Əliyev Cəbrayıl şəhər məscidinin təməlini qoyub
Foto
Din
İlham Əliyev Cəbrayıl şəhər məscidinin təməlini qoyub
  • 28 oktyabr, 2025
  • 15:35
1 ... 90 91 92 93 94 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.