Qərbi Azərbaycan

Brüsseldə qərbi azərbaycanlıların tarixi torpaqlarına qayıdış hüququna dair konfrans keçirilib
Foto
Xarici siyasət
Brüsseldə qərbi azərbaycanlıların tarixi torpaqlarına qayıdış hüququna dair konfrans keçirilib
  • 28 oktyabr, 2025
  • 10:21
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Andranik ermənilərə yazdığı məktubda özünü ifşa edib
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Andranik ermənilərə yazdığı məktubda özünü ifşa edib"
  • 27 oktyabr, 2025
  • 22:41
Ermənistan Rusiya ilə TRIPP çərçivəsində əməkdaşlığı müzakirə etməyi planlaşdırır
Xarici siyasət
Ermənistan Rusiya ilə TRIPP çərçivəsində əməkdaşlığı müzakirə etməyi planlaşdırır
  • 27 oktyabr, 2025
  • 20:33
Sloveniyalı nazir: Azərbaycan rəqəmsal texnologiyalar sahəsində Aİ-nin əsas tərəfdaşı ola bilər - MÜSAHİBƏ
Biznes
Sloveniyalı nazir: "Azərbaycan rəqəmsal texnologiyalar sahəsində Aİ-nin əsas tərəfdaşı ola bilər" - MÜSAHİBƏ
  • 27 oktyabr, 2025
  • 13:49
Babalarımız üç dəfə İran-Türkiyə ərazilərinə qaçqın düşüb - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Video
Daxili siyasət
"Babalarımız üç dəfə İran-Türkiyə ərazilərinə qaçqın düşüb" - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 25 oktyabr, 2025
  • 00:38
Ankarada Azərbaycanın iqtisadi imkanları barədə  türkiyəli investorlara məlumat verilib
Foto
Xarici siyasət
Ankarada Azərbaycanın iqtisadi imkanları barədə  türkiyəli investorlara məlumat verilib
  • 24 oktyabr, 2025
  • 22:08
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura yayda 500 mindən çox turist səfər edib - RƏSMİ
Foto
Qarabağ
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura yayda 500 mindən çox turist səfər edib - RƏSMİ
  • 24 oktyabr, 2025
  • 12:06
Kopırkin: Tramp marşrutu Rusiya-Ermənistan dialoqunda ən yüksək səviyyədə müzakirə olunur
Region
Kopırkin: "Tramp marşrutu" Rusiya-Ermənistan dialoqunda ən yüksək səviyyədə müzakirə olunur
  • 24 oktyabr, 2025
  • 11:11
Euronews: Azərbaycan aktiv şəkildə urbanizasiya siyasətini həyata keçirir
Video
Xarici siyasət
"Euronews": Azərbaycan aktiv şəkildə urbanizasiya siyasətini həyata keçirir
  • 24 oktyabr, 2025
  • 10:21
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Hansı ərazilər Azərbaycana təhvil veriləcək
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Hansı ərazilər Azərbaycana təhvil veriləcək
  • 24 oktyabr, 2025
  • 02:48
KİV: Azərbaycanın qlobal nüfuzu artır, Bakı ABŞ-nin Yaxın Şərqdəki səylərində rol oynayır
Analitika
KİV: Azərbaycanın qlobal nüfuzu artır, Bakı ABŞ-nin Yaxın Şərqdəki səylərində rol oynayır
  • 24 oktyabr, 2025
  • 02:36
Amerikalı senator: TRIPP layihəsi yeni bir ticarət yolu yaradacaq
Xarici siyasət
Amerikalı senator: TRIPP layihəsi yeni bir ticarət yolu yaradacaq
  • 23 oktyabr, 2025
  • 23:26
Pezeşkian: Urmiya İranın Parisi idi, görün, biz onu nə günə qoymuşuq
Region
Pezeşkian: Urmiya İranın Parisi idi, görün, biz onu nə günə qoymuşuq
  • 23 oktyabr, 2025
  • 16:47
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Zuban–Sevan qardaşlığı: Lənkərandan Göyçəyə uzanan izlər
Video
Region
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Zuban–Sevan qardaşlığı: Lənkərandan Göyçəyə uzanan izlər"
  • 22 oktyabr, 2025
  • 23:58
Rəşad Nəbiyev: Zəngəzur dəhlizi regionun yükdaşıma potensialını 15 milyon ton artıracaq
İnfrastruktur
Rəşad Nəbiyev: "Zəngəzur dəhlizi regionun yükdaşıma potensialını 15 milyon ton artıracaq"
  • 22 oktyabr, 2025
  • 15:15
Azərbaycan Ermənistana tranzit yolu açıb - Yolu yaxın, yükü yüngül - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Azərbaycan Ermənistana tranzit yolu açıb - "Yolu yaxın, yükü yüngül" - ŞƏRH
  • 22 oktyabr, 2025
  • 14:53
1 ... 91 92 93 94 95 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.