Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyev: İqtisadiyyatımızın aparıcı təkanverici qüvvəsi qeyri-neft sektordur
Maliyyə
İlham Əliyev: "İqtisadiyyatımızın aparıcı təkanverici qüvvəsi qeyri-neft sektordur"
  • 03 noyabr, 2025
  • 13:59
İlham Əliyev: Yaxın bir neçə ay ərzində geoloji kəşfiyyat işləri ilə bağlı bizə çox yaxşı xəbərlər gələcək
Daxili siyasət
İlham Əliyev: Yaxın bir neçə ay ərzində geoloji kəşfiyyat işləri ilə bağlı bizə çox yaxşı xəbərlər gələcək
  • 03 noyabr, 2025
  • 13:52
AMEA-nın 80 illik yubiley yığıncağı keçirilib, İlham Əliyev çıxış edib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
AMEA-nın 80 illik yubiley yığıncağı keçirilib, İlham Əliyev çıxış edib - YENİLƏNİB
  • 03 noyabr, 2025
  • 13:45
Partiya sədri: Türkiyənin Ermənistanla münasibətində qırmızı xətti Azərbaycandır
Region
Partiya sədri: Türkiyənin Ermənistanla münasibətində "qırmızı xətti" Azərbaycandır
  • 03 noyabr, 2025
  • 11:09
Qərbi Azərbaycan Xronikası: 1937-ci il repressiyaları və irəvanlı ziyalıların faciəsi
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: 1937-ci il repressiyaları və irəvanlı ziyalıların faciəsi
  • 01 noyabr, 2025
  • 23:23
Hikmət Hacıyev Zəngəzur dəhlizindən foto paylaşıb
Daxili siyasət
Hikmət Hacıyev Zəngəzur dəhlizindən foto paylaşıb
  • 01 noyabr, 2025
  • 17:09
Hikmət Hacıyev diplomatların azad olunmuş ərazilərə səfəri ilə bağlı paylaşım edib
Video
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev diplomatların azad olunmuş ərazilərə səfəri ilə bağlı paylaşım edib
  • 01 noyabr, 2025
  • 07:35
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər dedilər ki, getməlisiniz, bura bizimdir
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər dedilər ki, getməlisiniz, bura bizimdir
  • 01 noyabr, 2025
  • 00:06
Türkiyə səfiri: Bir millət, iki dövlət prinsipi sərhədlərini çoxdan aşaraq geosiyasi birliyə çevrilib
Xarici siyasət
Türkiyə səfiri: "Bir millət, iki dövlət" prinsipi sərhədlərini çoxdan aşaraq geosiyasi birliyə çevrilib
  • 31 oktyabr, 2025
  • 20:16
Slovakiya səfiri diplomatların Cəbrayıl və Zəngilana səfərini əhəmiyyətli adlandırıb
Foto
Xarici siyasət
Slovakiya səfiri diplomatların Cəbrayıl və Zəngilana səfərini əhəmiyyətli adlandırıb
  • 31 oktyabr, 2025
  • 19:38
Zəngilanda Zəngəzur dəhlizi - regional nəqliyyat şəbəkəsi mövzusunda brifinq keçirilib
Video
Xarici siyasət
Zəngilanda "Zəngəzur dəhlizi - regional nəqliyyat şəbəkəsi" mövzusunda brifinq keçirilib
  • 31 oktyabr, 2025
  • 18:45
TDT ölkələri Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolunun imkanlarından istifadəni genişləndirmək niyyətindədirlər
Foto
İnfrastruktur
TDT ölkələri Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolunun imkanlarından istifadəni genişləndirmək niyyətindədirlər
  • 31 oktyabr, 2025
  • 18:23
Noyabrda yağıntıların miqdarı bəzi ərazilərdə normadan çox olacaq - AYLIQ PROQNOZ
Ekologiya
Noyabrda yağıntıların miqdarı bəzi ərazilərdə normadan çox olacaq - AYLIQ PROQNOZ
  • 31 oktyabr, 2025
  • 16:48
Milli Məclis Zəfər Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanatı qəbul edib - YENİLƏNİB-2
Milli Məclis
Milli Məclis Zəfər Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanatı qəbul edib - YENİLƏNİB-2
  • 31 oktyabr, 2025
  • 16:18
Avropanın Türkiyəyə əsrlik qərəzi yeni strateji əməkdaşlıqla əvəzlənir - ŞƏRH
Rəy
Region
Avropanın Türkiyəyə əsrlik qərəzi yeni strateji əməkdaşlıqla əvəzlənir - ŞƏRH
  • 31 oktyabr, 2025
  • 16:10
TİKA sədri: Zəngəzur dəhlizinin önəmi səbəbilə Naxçıvanda Proqram Koordinasiya ofisi açacağıq – MÜSAHİBƏ
Xarici siyasət
TİKA sədri: Zəngəzur dəhlizinin önəmi səbəbilə Naxçıvanda Proqram Koordinasiya ofisi açacağıq – MÜSAHİBƏ
  • 31 oktyabr, 2025
  • 15:17
1 ... 88 89 90 91 92 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.