Qərbi Azərbaycan

Azərbaycan 9 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 3 milyard manata yaxın pul qoyub
Maliyyə
Azərbaycan 9 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 3 milyard manata yaxın pul qoyub
  • 22 oktyabr, 2025
  • 13:29
Birlik nümayəndəsi: Gənclər Qərbi Azərbaycana qayıdış prosesinə cəlb edilməlidir
Daxili siyasət
Birlik nümayəndəsi: Gənclər Qərbi Azərbaycana qayıdış prosesinə cəlb edilməlidir
  • 22 oktyabr, 2025
  • 12:40
Deputat: Beynəlxalq hüquqa əsaslanan Qərbi Azərbaycanla bağlı fəaliyyətimiz real nəticə verəcək
Daxili siyasət
Deputat: Beynəlxalq hüquqa əsaslanan Qərbi Azərbaycanla bağlı fəaliyyətimiz real nəticə verəcək
  • 22 oktyabr, 2025
  • 12:32
Deputat: Azərbaycan gəncləri öz potensiallarının fərqində olmalıdırlar
Daxili siyasət
Deputat: Azərbaycan gəncləri öz potensiallarının fərqində olmalıdırlar
  • 22 oktyabr, 2025
  • 11:47
Beynəlxalq səyyahlar Ağdamdakı dağıntılarla tanış olublar
Foto
Qarabağ
Beynəlxalq səyyahlar Ağdamdakı dağıntılarla tanış olublar
  • 22 oktyabr, 2025
  • 11:47
Nazir müavini: Gənclərin dini bilikləri onların dinlərə qarşı hörmətinin formalaşmasına xidmət edir
Din
Nazir müavini: Gənclərin dini bilikləri onların dinlərə qarşı hörmətinin formalaşmasına xidmət edir
  • 22 oktyabr, 2025
  • 11:18
Elnur Məmmədov: Xocalıya qayıdan hər bir ailə dözümlülük və yenilənmə hekayəsi daşıyır
Daxili siyasət
Elnur Məmmədov: Xocalıya qayıdan hər bir ailə dözümlülük və yenilənmə hekayəsi daşıyır
  • 22 oktyabr, 2025
  • 11:06
Beynəlxalq səyyahlardan ibarət növbəti qrupun Qarabağa səfəri başlayır
Qarabağ
Beynəlxalq səyyahlardan ibarət növbəti qrupun Qarabağa səfəri başlayır
  • 22 oktyabr, 2025
  • 08:36
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Muş və Alaşkert ermənilərinin yerləşdirildiyi oğuz yurdu
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Muş və Alaşkert ermənilərinin yerləşdirildiyi oğuz yurdu
  • 21 oktyabr, 2025
  • 23:35
Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - YENİLƏNİB
Foto
Xarici siyasət
Azərbaycan və Qazaxıstan prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - YENİLƏNİB
  • 21 oktyabr, 2025
  • 17:59
Haber Global İlham Əliyevin Qazaxıstana dövlət səfəri ilə bağlı material hazırlayıb
Video
Region
"Haber Global" İlham Əliyevin Qazaxıstana dövlət səfəri ilə bağlı material hazırlayıb
  • 21 oktyabr, 2025
  • 16:46
Latviya şirkətləri Zəngəzur dəhlizinin Baltik dənizinə qədər genişləndirilməsini istəyir - EKSKLÜZİV
İnfrastruktur
Latviya şirkətləri Zəngəzur dəhlizinin Baltik dənizinə qədər genişləndirilməsini istəyir - EKSKLÜZİV
  • 21 oktyabr, 2025
  • 16:09
Azərbaycan artıq türk coğrafiyasında strateji dövlət statusuna sahibdir - RƏY
Xarici siyasət
Azərbaycan artıq türk coğrafiyasında strateji dövlət statusuna sahibdir - RƏY
  • 21 oktyabr, 2025
  • 15:50
Prezident: TRIPP layihəsi mütləq reallaşdırılacaq
Xarici siyasət
Prezident: TRIPP layihəsi mütləq reallaşdırılacaq
  • 21 oktyabr, 2025
  • 14:01
Prezident İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizinin açılması 2028-ci ilin sonunadək baş verə bilər
Xarici siyasət
Prezident İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizinin açılması 2028-ci ilin sonunadək baş verə bilər
  • 21 oktyabr, 2025
  • 13:41
Mincivan qəsəbəsinin işğaldan azad olunmasından beş il ötür
Qarabağ
Mincivan qəsəbəsinin işğaldan azad olunmasından beş il ötür
  • 21 oktyabr, 2025
  • 00:00
1 ... 92 93 94 95 96 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.