Qərbi Azərbaycan

Vahid Hacıyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur innovativ və dayanıqlı inkişaf məkanına çevrilib
Daxili siyasət
Vahid Hacıyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur innovativ və dayanıqlı inkişaf məkanına çevrilib
  • 05 noyabr, 2025
  • 10:10
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bayburd, Bəydağ, Baydarçay - türk tarixinin izi
Video
Region
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bayburd, Bəydağ, Baydarçay - türk tarixinin izi
  • 05 noyabr, 2025
  • 00:04
Dohada İkinci Dünya Sammitində iştirak edən ölkələr Ümumdünya Şəhərsalma Forumuna dəvət olunub
Foto
İnfrastruktur
Dohada İkinci Dünya Sammitində iştirak edən ölkələr Ümumdünya Şəhərsalma Forumuna dəvət olunub
  • 04 noyabr, 2025
  • 22:00
Nayrobidə 8 noyabr - Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib
Foto
Xarici siyasət
Nayrobidə 8 noyabr - Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib
  • 04 noyabr, 2025
  • 21:42
Sankt-Peterburqda Azərbaycanın Zəfər Gününün beşinci ildönümü qeyd olunub
Foto
Xarici siyasət
Sankt-Peterburqda Azərbaycanın Zəfər Gününün beşinci ildönümü qeyd olunub
  • 04 noyabr, 2025
  • 20:39
Dövlətin elmə, təhsilə yanaşması sistemli, uzaqgörən və milli dövlətçilik maraqlarına tam uyğundur - RƏY
Daxili siyasət
Dövlətin elmə, təhsilə yanaşması sistemli, uzaqgörən və milli dövlətçilik maraqlarına tam uyğundur - RƏY
  • 04 noyabr, 2025
  • 19:20
Maliyyə naziri: Təhsil xərclərinin büdcədə payı yüksəkdir
Maliyyə
Maliyyə naziri: "Təhsil xərclərinin büdcədə payı yüksəkdir"
  • 04 noyabr, 2025
  • 13:01
Azərbaycandakı dini konfessiyalar Zəfərin 5-ci ildönümü ilə bağlı bəyanat yayıblar
Foto
Din
Azərbaycandakı dini konfessiyalar Zəfərin 5-ci ildönümü ilə bağlı bəyanat yayıblar
  • 04 noyabr, 2025
  • 13:00
Baş nazir: Aİ müşahidəçiləri Azərbaycanla sülh sazişi imzalanana qədər Ermənistanda qalacaqlar
Region
Baş nazir: Aİ müşahidəçiləri Azərbaycanla sülh sazişi imzalanana qədər Ermənistanda qalacaqlar
  • 04 noyabr, 2025
  • 12:57
MEDİA-da Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin hazırkı səviyyəsi müzakirə olunub
Foto
Media
MEDİA-da Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin hazırkı səviyyəsi müzakirə olunub
  • 04 noyabr, 2025
  • 12:25
Maliyyə naziri: Büdcə paketində ölkəmizin müdafiə qabiliyyəti tam nəzərə alınıb
Maliyyə
Maliyyə naziri: "Büdcə paketində ölkəmizin müdafiə qabiliyyəti tam nəzərə alınıb"
  • 04 noyabr, 2025
  • 11:41
Hesablama Palatası: 8 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 55 layihə maliyyələşdirilməyib
Maliyyə
Hesablama Palatası: 8 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 55 layihə maliyyələşdirilməyib
  • 04 noyabr, 2025
  • 11:08
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Tarixi abidələr sübut edir ki, Dərələyəzin köklü sakinləri azərbaycanlılardır
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Tarixi abidələr sübut edir ki, Dərələyəzin köklü sakinləri azərbaycanlılardır
  • 03 noyabr, 2025
  • 23:40
Bakıda Vətən müharibəsində qələbənin beşinci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Bakıda Vətən müharibəsində qələbənin beşinci ildönümünə həsr olunmuş konsert keçirilib
  • 03 noyabr, 2025
  • 20:04
Prezident: Bu gün Azərbaycanda icra edilən bərpaolunan enerji layihələri çox geniş miqyaslıdır
Energetika
Prezident: "Bu gün Azərbaycanda icra edilən bərpaolunan enerji layihələri çox geniş miqyaslıdır"
  • 03 noyabr, 2025
  • 14:05
İlham Əliyev: Azərbaycanlıların indiki Ermənistana qayıtması Ermənistan xalqını və dövlətini qorxutmamalıdır
Daxili siyasət
İlham Əliyev: Azərbaycanlıların indiki Ermənistana qayıtması Ermənistan xalqını və dövlətini qorxutmamalıdır
  • 03 noyabr, 2025
  • 14:00
1 ... 87 88 89 90 91 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.