Qərbi Azərbaycan

Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri bloku – yeni dünya nizamına alternativ töhfə - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri bloku – yeni dünya nizamına alternativ töhfə - ŞƏRH
  • 17 noyabr, 2025
  • 15:56
AzerGold: Zod qızıl yatağında genişmiqyaslı geoloji tədqiqat işləri aparılır
Sənaye
"AzerGold": Zod qızıl yatağında genişmiqyaslı geoloji tədqiqat işləri aparılır
  • 17 noyabr, 2025
  • 14:34
Mirzoyan ABŞ dövlət katibinin müavini ilə TRIPP layihəsini müzakirə edib
Region
Mirzoyan ABŞ dövlət katibinin müavini ilə TRIPP layihəsini müzakirə edib
  • 17 noyabr, 2025
  • 14:15
Orta Asiya platforması Azərbaycanın üzvlüyü ilə daha da güclənir - RƏY
Daxili siyasət
Orta Asiya platforması Azərbaycanın üzvlüyü ilə daha da güclənir - RƏY
  • 17 noyabr, 2025
  • 13:52
Azərbaycan İnterneyşnl Mayninq Kompani Limited Gədəbəydə sosial təşəbbüslərin icrasını uğurla davam etdirir
Foto
Sənaye
"Azərbaycan İnterneyşnl Mayninq Kompani Limited" Gədəbəydə sosial təşəbbüslərin icrasını uğurla davam etdirir
  • 17 noyabr, 2025
  • 12:13
İlham Əliyev Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşünün iclasında çıxış edib - YENİLƏNİB-2
Xarici siyasət
İlham Əliyev Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşünün iclasında çıxış edib - YENİLƏNİB-2
  • 16 noyabr, 2025
  • 17:58
Hikmət Hacıyev:  Azərbaycan-Mərkəzi Asiya platforması çərçivəsində Zəngəzur dəhlizi əməkdaşlıq üçün yaxşı perspektivlər vəd edir
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev: Azərbaycan-Mərkəzi Asiya platforması çərçivəsində Zəngəzur dəhlizi əməkdaşlıq üçün yaxşı perspektivlər vəd edir
  • 16 noyabr, 2025
  • 12:39
İlham Əliyev: Vaşinqton razılaşmaları regionun tranzit imkanlarını genişləndirəcək
Xarici siyasət
İlham Əliyev: Vaşinqton razılaşmaları regionun tranzit imkanlarını genişləndirəcək
  • 16 noyabr, 2025
  • 11:48
Sadır Japarov: Zəngəzur dəhlizi Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolunun strateji davamı olacaq
Xarici siyasət
Sadır Japarov: Zəngəzur dəhlizi Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolunun strateji davamı olacaq
  • 16 noyabr, 2025
  • 11:09
Azərbaycanda silah istehsalının erkən mərhələləri - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Video
Daxili siyasət
Azərbaycanda silah istehsalının erkən mərhələləri - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 16 noyabr, 2025
  • 02:35
Ekspert: Zəngəzur dəhlizi Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinin tranzit potensialını gücləndirəcək
İnfrastruktur
Ekspert: Zəngəzur dəhlizi Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinin tranzit potensialını gücləndirəcək
  • 15 noyabr, 2025
  • 14:48
COP30 çərçivəsində Yaşıl artım portalının rəsmi təqdimatı keçirilib
Foto
İnfrastruktur
COP30 çərçivəsində "Yaşıl artım portalı"nın rəsmi təqdimatı keçirilib
  • 15 noyabr, 2025
  • 13:38
Qərbi Azərbaycandan olan qaçqınların statusu haqqında qanunun hazırlanması üzrə işçi qrupunun yaradılması təklif edilib
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycandan olan qaçqınların statusu haqqında qanunun hazırlanması üzrə işçi qrupunun yaradılması təklif edilib
  • 15 noyabr, 2025
  • 13:18
Əziz Ələkbərli: Qərbi azərbaycanlıların tarixi torpaqlara qayıdış məsələsində əsas istinadgahları beynəlxalq hüquqdur
Daxili siyasət
Əziz Ələkbərli: Qərbi azərbaycanlıların tarixi torpaqlara qayıdış məsələsində əsas istinadgahları beynəlxalq hüquqdur
  • 15 noyabr, 2025
  • 11:46
Bakıda qayıdış hüququna həsr edilən beynəlxalq elmi konfrans keçirilir
Foto
Xarici siyasət
Bakıda qayıdış hüququna həsr edilən beynəlxalq elmi konfrans keçirilir
  • 15 noyabr, 2025
  • 11:16
Zahid Cəfərov: Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilmiş hadisə soyqırımı adlandırılmalıdır
Xarici siyasət
Zahid Cəfərov: Qərbi azərbaycanlılara qarşı törədilmiş hadisə soyqırımı adlandırılmalıdır
  • 15 noyabr, 2025
  • 11:12
1 ... 82 83 84 85 86 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.