Qərbi Azərbaycan

Pərviz Şahbazov: Azərbaycan 2032-ci ildən 2 yeni yaşıl enerji dəhlizini istifadəyə verəcək
Energetika
Pərviz Şahbazov: "Azərbaycan 2032-ci ildən 2 yeni yaşıl enerji dəhlizini istifadəyə verəcək"
  • 07 sentyabr, 2026
  • 10:34
Nazir: Azərbaycanda külək enerjisi istehsalı ilin sonunadək 6 dəfə artacaq
Energetika
Nazir: "Azərbaycanda külək enerjisi istehsalı ilin sonunadək 6 dəfə artacaq"
  • 07 sentyabr, 2026
  • 10:24
Azərbaycanda bağçılıq subsidiyalarının şərtləri sadələşdirilib
ASK
Azərbaycanda bağçılıq subsidiyalarının şərtləri sadələşdirilib
  • 07 sentyabr, 2026
  • 09:52
Aqrar Subsidiya Şurası yeni dövlət dəstəyi mexanizmlərini təsdiqləyib
ASK
Aqrar Subsidiya Şurası yeni dövlət dəstəyi mexanizmlərini təsdiqləyib
  • 07 sentyabr, 2026
  • 09:39
Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesi: İrəvanın sözü ilə üst-üstə düşməyən əməli - ŞƏRH
Analitika
Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesi: İrəvanın sözü ilə üst-üstə düşməyən əməli - ŞƏRH
  • 04 sentyabr, 2026
  • 18:02
Naxçıvan Sənaye Parkı - sənaye və logistika imkanlarının sinerjisi
Foto
Sənaye
Naxçıvan Sənaye Parkı - sənaye və logistika imkanlarının sinerjisi
  • 04 sentyabr, 2026
  • 14:41
PISA 2025 tədqiqatında Azərbaycandan 7 432 şagird iştirak edib
Elm və təhsil
PISA 2025 tədqiqatında Azərbaycandan 7 432 şagird iştirak edib
  • 04 sentyabr, 2026
  • 10:54
Anar Quliyev: Minatəmizləmə ərazi planlaşdırılmasının ayrılmaz hissəsidir
İnfrastruktur
Anar Quliyev: "Minatəmizləmə ərazi planlaşdırılmasının ayrılmaz hissəsidir"
  • 03 sentyabr, 2026
  • 14:45
BMT rəsmisi: Azərbaycanda minatəmizləmə ərazilərin gələcək təyinatı nəzərə alınmaqla həyata keçirilir
Xarici siyasət
BMT rəsmisi: Azərbaycanda minatəmizləmə ərazilərin gələcək təyinatı nəzərə alınmaqla həyata keçirilir
  • 03 sentyabr, 2026
  • 12:49
Anar Axundov: Azad edilmiş ərazilərə investisiya üçün minatəmizləmə prosesi həlledici əhəmiyyət daşıyır
Xarici siyasət
Anar Axundov: Azad edilmiş ərazilərə investisiya üçün minatəmizləmə prosesi həlledici əhəmiyyət daşıyır
  • 03 sentyabr, 2026
  • 11:27
Erfan Ali: Minatəmizləmə Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri üzrə irəliləyişə yol açır
Xarici siyasət
Erfan Ali: Minatəmizləmə Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri üzrə irəliləyişə yol açır
  • 03 sentyabr, 2026
  • 11:09
Ramin Məmmədov Zəngilanda vətəndaşları qəbul edəcək
Daxili siyasət
Ramin Məmmədov Zəngilanda vətəndaşları qəbul edəcək
  • 03 sentyabr, 2026
  • 09:52
Azərbaycanın turizm sektoru yay mövsümündən necə çıxıb? - ARAŞDIRMA
Turizm
Azərbaycanın turizm sektoru yay mövsümündən necə çıxıb? - ARAŞDIRMA
  • 02 sentyabr, 2026
  • 16:08
BMT Günü ilə əlaqədar Qarabağ Universitetində tədbir keçiriləcək
Xarici siyasət
BMT Günü ilə əlaqədar Qarabağ Universitetində tədbir keçiriləcək
  • 02 sentyabr, 2026
  • 14:32
İlham Əliyev BMT-nin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş rezident əlaqələndiricisini qəbul edib
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev BMT-nin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş rezident əlaqələndiricisini qəbul edib
  • 02 sentyabr, 2026
  • 14:24
Erfan Ali: Qarabağ bərpa olunan enerji sahəsinə investisiya qoyuluşu üçün böyük potensiala malikdir
Energetika
Erfan Ali: Qarabağ bərpa olunan enerji sahəsinə investisiya qoyuluşu üçün böyük potensiala malikdir
  • 02 sentyabr, 2026
  • 12:25
1 ... 18 19 20 21 22 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.