Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyev: Azərbaycan dünyanın mina ilə ən çox çirklənmiş ölkələrindən birinə çevrilib
Xarici siyasət
İlham Əliyev: Azərbaycan dünyanın mina ilə ən çox çirklənmiş ölkələrindən birinə çevrilib
  • 02 sentyabr, 2026
  • 11:31
İlham Əliyev 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - ƏLAVƏ OLUNUB
Xarici siyasət
İlham Əliyev 4-cü Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - ƏLAVƏ OLUNUB
  • 02 sentyabr, 2026
  • 11:27
BMT Azərbaycanın minatəmizləmə sahəsində əldə etdiyi əhəmiyyətli irəliləyişi qeyd edib
Xarici siyasət
BMT Azərbaycanın minatəmizləmə sahəsində əldə etdiyi əhəmiyyətli irəliləyişi qeyd edib
  • 02 sentyabr, 2026
  • 11:02
Ermənistana bir qərinə bağlı qalan qapılar – İrəvanın sərhəd sınağı - ŞƏRH
Analitika
Ermənistana bir qərinə bağlı qalan qapılar – İrəvanın sərhəd sınağı - ŞƏRH
  • 01 sentyabr, 2026
  • 15:44
Azərbaycanda məktəblərdə kompüterlərin sayı 30 %-ə yaxın artıb
İKT
Azərbaycanda məktəblərdə kompüterlərin sayı 30 %-ə yaxın artıb
  • 01 sentyabr, 2026
  • 14:59
Vüqar Rəhimzadə: ŞƏT ilə münasibətlər rəsmi Bakının çoxşaxəli xarici siyasət strategiyasının bir hissəsidir
Daxili siyasət
Vüqar Rəhimzadə: ŞƏT ilə münasibətlər rəsmi Bakının çoxşaxəli xarici siyasət strategiyasının bir hissəsidir
  • 31 avqust, 2026
  • 21:34
Cənubi Qafqaz - Mərkəzi Asiya ortaq təhlükəsizlik sistemi: Təhdidlərə qarşı birgə fəaliyyət - ŞƏRH
Analitika
Cənubi Qafqaz - Mərkəzi Asiya ortaq təhlükəsizlik sistemi: Təhdidlərə qarşı birgə fəaliyyət - ŞƏRH
  • 31 avqust, 2026
  • 17:16
Ekspert: Zəngəzur dəhlizi Qırğızıstanın nəqliyyat imkanlarını genişləndirəcək
Xarici siyasət
Ekspert: Zəngəzur dəhlizi Qırğızıstanın nəqliyyat imkanlarını genişləndirəcək
  • 31 avqust, 2026
  • 15:16
Sentyabrda yağıntının miqdarı iqlim normasına yaxın olacaq - AYLIQ PROQNOZ
Ekologiya
Sentyabrda yağıntının miqdarı iqlim normasına yaxın olacaq - AYLIQ PROQNOZ
  • 31 avqust, 2026
  • 11:10
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı işəgötürənlərlə məşğulluq məsələləri müzakirə edilib
Foto
Sosial müdafiə
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdakı işəgötürənlərlə məşğulluq məsələləri müzakirə edilib
  • 27 avqust, 2026
  • 18:11
Azad edilmiş ərazilərdə indiyədək təsbit olunan tarixi-dini abidələr arasında 67 məscid var
Din
Azad edilmiş ərazilərdə indiyədək təsbit olunan tarixi-dini abidələr arasında 67 məscid var
  • 27 avqust, 2026
  • 10:27
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə işəgötürənlərlə növbəti görüş keçirilib
Foto
Sosial müdafiə
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə işəgötürənlərlə növbəti görüş keçirilib
  • 26 avqust, 2026
  • 18:38
Yerli turizm sənayesi nümayəndələri Qarabağa tanışlıq səfəri ediblər
Foto
Turizm
Yerli turizm sənayesi nümayəndələri Qarabağa tanışlıq səfəri ediblər
  • 26 avqust, 2026
  • 13:50
SEPAH: İranı Qərbi Azərbaycan və Kürdüstan vasitəsilə parçalamaq istəyirdilər
Region
SEPAH: İranı Qərbi Azərbaycan və Kürdüstan vasitəsilə parçalamaq istəyirdilər
  • 25 avqust, 2026
  • 20:38
Şerzodxon Kudratxoca: Azərbaycan Özbəkistan üçün Avropaya açılan pəncərədir - EKSKLÜZİV
Xarici siyasət
Şerzodxon Kudratxoca: Azərbaycan Özbəkistan üçün Avropaya açılan pəncərədir - EKSKLÜZİV
  • 25 avqust, 2026
  • 16:36
Azərişıq Ağdərənin elektrik təsərrüfatını yenidən qurur
Video
Energetika
"Azərişıq" Ağdərənin elektrik təsərrüfatını yenidən qurur
  • 25 avqust, 2026
  • 13:08
1 ... 19 20 21 22 23 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.