Qərbi Azərbaycan

Diplomatlar Xankəndidə Zəfər parkını ziyarət ediblər
Qarabağ
Diplomatlar Xankəndidə Zəfər parkını ziyarət ediblər
  • 11 sentyabr, 2026
  • 12:46
Diplomatik korpus Xankəndidəki Mədəniyyət Mərkəzini ziyarət edib
Foto
Xarici siyasət
Diplomatik korpus Xankəndidəki Mədəniyyət Mərkəzini ziyarət edib
  • 11 sentyabr, 2026
  • 12:02
Azad edilmiş ərazilərdə yeni tədris ilində məktəblərin sayı 52-yə çatdırılacaq
Elm və təhsil
Azad edilmiş ərazilərdə yeni tədris ilində məktəblərin sayı 52-yə çatdırılacaq
  • 11 sentyabr, 2026
  • 10:44
Hikmət Hacıyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur əsl dirçəliş dövrünü yaşayır
Qarabağ
Hikmət Hacıyev: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur əsl dirçəliş dövrünü yaşayır
  • 11 sentyabr, 2026
  • 09:43
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Maqdalena Qrono Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfər edir
Qarabağ
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Maqdalena Qrono Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfər edir
  • 11 sentyabr, 2026
  • 09:30
Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura növbəti səfəri başlayır
Daxili siyasət
Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura növbəti səfəri başlayır
  • 11 sentyabr, 2026
  • 08:49
Xidmət rəisi: Ermənilərin Xudavəng monastırındakı qanunsuz bərpa işləri tarixi saxtalaşdırmağa yönəlib
Xarici siyasət
Xidmət rəisi: Ermənilərin Xudavəng monastırındakı qanunsuz bərpa işləri tarixi saxtalaşdırmağa yönəlib
  • 10 sentyabr, 2026
  • 15:29
Xidmət rəhbəri: İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə 68 abidə tamamilə dağıdılıb
Mədəniyyət siyasəti
Xidmət rəhbəri: İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə 68 abidə tamamilə dağıdılıb
  • 10 sentyabr, 2026
  • 15:11
Paşinyanın Fransa səfəri - Paris Moskvanın İrəvana təsirini neytrallaşdıra biləcəkmi? - ŞƏRH
Analitika
Paşinyanın Fransa səfəri - Paris Moskvanın İrəvana təsirini neytrallaşdıra biləcəkmi? - ŞƏRH
  • 10 sentyabr, 2026
  • 15:06
Prezident BMT ilə birgə layihənin icrası üçün Töhfə Sazişini təsdiq edib
İnfrastruktur
Prezident BMT ilə birgə layihənin icrası üçün Töhfə Sazişini təsdiq edib
  • 10 sentyabr, 2026
  • 14:23
Səfir: KOICA bu il Qarabağda kəhrizlərin bərpasına başlayacaq
Qarabağ
Səfir: KOICA bu il Qarabağda kəhrizlərin bərpasına başlayacaq
  • 10 sentyabr, 2026
  • 12:55
Daşlara qədər çatan işğal - Qarabağın məhv edilən mədəni irsi - ŞƏRH
Analitika
Daşlara qədər çatan işğal - Qarabağın məhv edilən mədəni irsi - ŞƏRH
  • 08 sentyabr, 2026
  • 11:53
Xəyyam Məmmədov: Azad edilmiş ərazilərdəki su anbarları daşqınlarla mübarizəyə töhfə verəcək
İnfrastruktur
Xəyyam Məmmədov: "Azad edilmiş ərazilərdəki su anbarları daşqınlarla mübarizəyə töhfə verəcək"
  • 08 sentyabr, 2026
  • 11:47
ANAMA sədri: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur 1 milyondan çox mina ilə çirkləndirilib
Daxili siyasət
ANAMA sədri: Qarabağ və Şərqi Zəngəzur 1 milyondan çox mina ilə çirkləndirilib
  • 08 sentyabr, 2026
  • 11:23
Dmitro Şlapaçenko: Azərbaycan BMT-nin gündəliyini müxtəlif istiqamətlərdə fəal şəkildə təşviq edir - MÜSAHİBƏ
Müsahibə
Dmitro Şlapaçenko: Azərbaycan BMT-nin gündəliyini müxtəlif istiqamətlərdə fəal şəkildə təşviq edir - MÜSAHİBƏ
  • 07 sentyabr, 2026
  • 13:54
Milliyet: Bu gün TDT ölkələri müxtəlif istiqamətlərdə əməkdaşlıq üçün işlər görürlər
Xarici siyasət
"Milliyet": Bu gün TDT ölkələri müxtəlif istiqamətlərdə əməkdaşlıq üçün işlər görürlər
  • 07 sentyabr, 2026
  • 13:12
1 ... 17 18 19 20 21 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.