Qərbi Azərbaycan

Ağdərədə yeni su elektrik stansiyaları və rəqəmsal enerji infrastrukturu qurulur
Energetika
Ağdərədə yeni su elektrik stansiyaları və rəqəmsal enerji infrastrukturu qurulur
  • 19 sentyabr, 2026
  • 11:33
Robert Mobili: Alban-udi kilsəsi erməni kilsəsinin tabeliyinə veriləndə orada ibadətdən uzaqlaşmışdıq
Din
Robert Mobili: Alban-udi kilsəsi erməni kilsəsinin tabeliyinə veriləndə orada ibadətdən uzaqlaşmışdıq
  • 18 sentyabr, 2026
  • 18:39
AQTA: 33 rayon və şəhərdə müasir heyvan kəsimi məntəqələri qurulmalıdır
Foto
Sağlamlıq
AQTA: 33 rayon və şəhərdə müasir heyvan kəsimi məntəqələri qurulmalıdır
  • 18 sentyabr, 2026
  • 16:45
Azərbaycan QHT-ləri Ermənistanda diplomatların Qarabağa səfəri ilə bağlı başlanılmış kampaniyanı pisləyib
Xarici siyasət
Azərbaycan QHT-ləri Ermənistanda diplomatların Qarabağa səfəri ilə bağlı başlanılmış kampaniyanı pisləyib
  • 18 sentyabr, 2026
  • 15:42
Azərbaycan Alban-Udi xristian dini icması Ermənistanda revanşist əhval-ruhiyyəli münasibəti qınayıb
Din
Azərbaycan Alban-Udi xristian dini icması Ermənistanda revanşist əhval-ruhiyyəli münasibəti qınayıb
  • 18 sentyabr, 2026
  • 14:32
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun 2026/2027 mövsümünün püşkü atılıb
Foto
Futbol
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun 2026/2027 mövsümünün püşkü atılıb
  • 18 sentyabr, 2026
  • 13:33
Diplomatik korpusun Qarabağa səfəri ətrafında mübahisə bir səfərdən daha böyük məsələləri üzə çıxardı - RƏY
Qarabağ
Diplomatik korpusun Qarabağa səfəri ətrafında mübahisə bir səfərdən daha böyük məsələləri üzə çıxardı - RƏY
  • 18 sentyabr, 2026
  • 13:10
Azərbaycanın TDT hədəfi: qurum qlobal aktora çevrilir - ŞƏRH
Analitika
Azərbaycanın TDT hədəfi: qurum qlobal aktora çevrilir - ŞƏRH
  • 18 sentyabr, 2026
  • 12:39
Yaşıl enerjiyə keçid sürətlənir: Azərbaycan regional enerji habına necə çevrilir? - TƏHLİL
Energetika
Yaşıl enerjiyə keçid sürətlənir: Azərbaycan regional enerji habına necə çevrilir? - TƏHLİL
  • 17 sentyabr, 2026
  • 18:43
İcma: Ermənistan hakimiyyəti cəmiyyəti sülhə hazırlamaq əvəzinə, qəbuledilməz bəyanatlar verir
Xarici siyasət
İcma: Ermənistan hakimiyyəti cəmiyyəti sülhə hazırlamaq əvəzinə, qəbuledilməz bəyanatlar verir
  • 17 sentyabr, 2026
  • 14:17
Bakıda Tarixi-dini abidələrin qorunması: çağırışlar və perspektivlər mövzusunda konfrans keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Bakıda "Tarixi-dini abidələrin qorunması: çağırışlar və perspektivlər" mövzusunda konfrans keçirilib - YENİLƏNİB
  • 17 sentyabr, 2026
  • 14:04
Diplomatik korpusun təmsilçiləri Qarabağda xarabalığa çevrilmiş şəhər və kəndləri öz gözləri ilə görüb - RƏY
Qarabağ
Diplomatik korpusun təmsilçiləri Qarabağda xarabalığa çevrilmiş şəhər və kəndləri öz gözləri ilə görüb - RƏY
  • 17 sentyabr, 2026
  • 13:02
Ötən il azad edilmiş ərazilərdə 41 dini abidə dövlət qeydiyyatına alınıb
Mədəniyyət siyasəti
Ötən il azad edilmiş ərazilərdə 41 dini abidə dövlət qeydiyyatına alınıb
  • 17 sentyabr, 2026
  • 12:09
Gülçöhrə Məmmədova: İşğalçılar dini-tarixi abidələrin məhv edilməsinə xüsusi önəm veriblər
Din
Gülçöhrə Məmmədova: İşğalçılar dini-tarixi abidələrin məhv edilməsinə xüsusi önəm veriblər
  • 17 sentyabr, 2026
  • 11:25
Adil Kərimli: Azərbaycanın multikultural dəyərlər modelindən dünyada nümunə kimi istifadə olunur
Mədəniyyət siyasəti
Adil Kərimli: Azərbaycanın multikultural dəyərlər modelindən dünyada nümunə kimi istifadə olunur
  • 17 sentyabr, 2026
  • 10:54
Azərbaycan lideri: Qarabağ Zəfəri regionda yeni geosiyasi reallığın əsasını qoydu
Xarici siyasət
Azərbaycan lideri: Qarabağ Zəfəri regionda yeni geosiyasi reallığın əsasını qoydu
  • 17 sentyabr, 2026
  • 10:40
1 ... 14 15 16 17 18 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.