Qərbi Azərbaycan

Özbəkistan Zəngəzur dəhlizinin inkişafına pul qoymaq istəyir
İnfrastruktur
Özbəkistan Zəngəzur dəhlizinin inkişafına pul qoymaq istəyir
  • 25 sentyabr, 2026
  • 12:31
Prezident: TRIPP Azərbaycanın regional mərkəz rolunu daha da gücləndirəcək
İnfrastruktur
Prezident: "TRIPP Azərbaycanın regional mərkəz rolunu daha da gücləndirəcək"
  • 25 sentyabr, 2026
  • 12:07
İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - YENİLƏNİB
Biznes
İlham Əliyev II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - YENİLƏNİB
  • 25 sentyabr, 2026
  • 12:00
Baş nazir: Gələn ilin dövlət büdcəsində sosialyönlü xərclərin payı 44 % olacaq
Maliyyə
Baş nazir: "Gələn ilin dövlət büdcəsində sosialyönlü xərclərin payı 44 % olacaq"
  • 24 sentyabr, 2026
  • 15:34
Azərbaycan gələn il Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 3,4 milyard manat xərcləyəcək
Maliyyə
Azərbaycan gələn il Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 3,4 milyard manat xərcləyəcək
  • 24 sentyabr, 2026
  • 15:29
Azərbaycanın Zəfəri regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik reallığı formalaşdırdı - RƏY
Daxili siyasət
Azərbaycanın Zəfəri regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik reallığı formalaşdırdı - RƏY
  • 24 sentyabr, 2026
  • 15:23
Əbilkənd kəndi: adı dəyişdirilmiş, əhalisi deportasiya edilmiş Azərbaycan yurdu
Video
Elm və təhsil
Əbilkənd kəndi: adı dəyişdirilmiş, əhalisi deportasiya edilmiş Azərbaycan yurdu
  • 24 sentyabr, 2026
  • 12:57
Laboratoriya müdiri: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni filiz sistemlərinin aşkarlanması mümkündür
Sənaye
Laboratoriya müdiri: "Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni filiz sistemlərinin aşkarlanması mümkündür"
  • 24 sentyabr, 2026
  • 11:46
Azərbaycanın yeni sənaye modelinin konturları - TƏHLİL
Sənaye
Azərbaycanın yeni sənaye modelinin konturları - TƏHLİL
  • 23 sentyabr, 2026
  • 17:29
Azərbaycanın BMT-də örnək göstərilən sülh təşəbbüsü - altı aya yaranan möcüzə - ŞƏRH
Analitika
Azərbaycanın BMT-də örnək göstərilən sülh təşəbbüsü - altı aya yaranan möcüzə - ŞƏRH
  • 23 sentyabr, 2026
  • 16:26
Dağ-mədən sənayesi Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafına töhfə verəcək istiqamətlərdəndir - RƏY
Sənaye
Dağ-mədən sənayesi Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafına töhfə verəcək istiqamətlərdəndir - RƏY
  • 23 sentyabr, 2026
  • 14:21
Alban mədəni irsinin beynəlxalq müstəvidə tanıdılması zərurəti vurğulanıb
Foto
Daxili siyasət
Alban mədəni irsinin beynəlxalq müstəvidə tanıdılması zərurəti vurğulanıb
  • 23 sentyabr, 2026
  • 12:48
Azərbaycanda geoloji kəşfiyyat aparılan ərazilər 15  000 km²-ə çatdırılacaq
Sənaye
Azərbaycanda geoloji kəşfiyyat aparılan ərazilər 15 000 km²-ə çatdırılacaq
  • 23 sentyabr, 2026
  • 10:17
Dağ-mədən sənayesinin inkişafı yeni sənaye zəncirlərinin formalaşdırılmasına xidmət edir - RƏY
Daxili siyasət
Dağ-mədən sənayesinin inkişafı yeni sənaye zəncirlərinin formalaşdırılmasına xidmət edir - RƏY
  • 22 sentyabr, 2026
  • 21:51
İlkin Qasımov: Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı yeni kadr gündəliyi formalaşdırır
Sənaye
İlkin Qasımov: "Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı yeni kadr gündəliyi formalaşdırır"
  • 22 sentyabr, 2026
  • 17:55
Qərbi Azərbaycanın yaddaş məkanları: Şəki kəndinin tarixi
Video
Elm və təhsil
Qərbi Azərbaycanın yaddaş məkanları: Şəki kəndinin tarixi
  • 22 sentyabr, 2026
  • 16:06
1 ... 12 13 14 15 16 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.