Qərbi Azərbaycan

Azərbaycanda yeni ilkin alüminium müəssisəsi yaradıla bilər
Sənaye
Azərbaycanda yeni ilkin alüminium müəssisəsi yaradıla bilər
  • 22 sentyabr, 2026
  • 14:30
Prezident:  Azərbaycanda alüminium istehsalı 100 min tona çatdırılmalıdır
Sənaye
Prezident: "Azərbaycanda alüminium istehsalı 100 min tona çatdırılmalıdır"
  • 22 sentyabr, 2026
  • 14:15
İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair müşavirə keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
İlham Əliyevin sədrliyi ilə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair müşavirə keçirilib - YENİLƏNİB
  • 22 sentyabr, 2026
  • 14:00
2700 il əvvəlki Urartu kitabələri Alban irsinin qədimliyini ortaya qoyur - RƏY
Din
2700 il əvvəlki Urartu kitabələri Alban irsinin qədimliyini ortaya qoyur - RƏY
  • 22 sentyabr, 2026
  • 10:46
QAİ-də indiki Ermənistan ərazisində Qafqaz Albaniyasının irsinin öyrənilməsi üzrə işçi qrupu yaradılıb
Daxili siyasət
QAİ-də indiki Ermənistan ərazisində Qafqaz Albaniyasının irsinin öyrənilməsi üzrə işçi qrupu yaradılıb
  • 22 sentyabr, 2026
  • 08:44
Ermənilərin Cənubi Qafqazda məskunlaşması Alban irsi üzərində qurulmuş yalan tarixə əsaslanır - RƏY
Din
Ermənilərin Cənubi Qafqazda məskunlaşması Alban irsi üzərində qurulmuş yalan tarixə əsaslanır - RƏY
  • 21 sentyabr, 2026
  • 17:48
Şakərindən əl çəkə bilməyən Ermənistan – köhnə havaya oynayan rəsmi İrəvan - ŞƏRH
Analitika
Şakərindən əl çəkə bilməyən Ermənistan – köhnə havaya "oynayan" rəsmi İrəvan - ŞƏRH
  • 21 sentyabr, 2026
  • 16:01
20 Sentyabr müstəqil Azərbaycan tarixinin ən şərəfli və əlamətdar günlərindən biridir - RƏY
Qarabağ
20 Sentyabr müstəqil Azərbaycan tarixinin ən şərəfli və əlamətdar günlərindən biridir - RƏY
  • 20 sentyabr, 2026
  • 14:00
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura həsr olunmuş Sabaha doğru sənədli filmi hazırlanıb
İncəsənət
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura həsr olunmuş "Sabaha doğru" sənədli filmi hazırlanıb
  • 20 sentyabr, 2026
  • 13:10
20 Sentyabr İlham Əliyevin dövlətçilik strategiyasının nəticəsidir - RƏY
Daxili siyasət
20 Sentyabr İlham Əliyevin dövlətçilik strategiyasının nəticəsidir - RƏY
  • 20 sentyabr, 2026
  • 12:00
Azərbaycanın yeni tarixi: Suverenlikdən qayıdışa, qayıdışdan dirçəlişə
Analitika
Azərbaycanın yeni tarixi: Suverenlikdən qayıdışa, qayıdışdan dirçəlişə
  • 20 sentyabr, 2026
  • 11:00
Suverenliyin bərpası Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni quruculuq üçün hüquqi zəmin yaradıb - RƏY
Daxili siyasət
Suverenliyin bərpası Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yeni quruculuq üçün hüquqi zəmin yaradıb - RƏY
  • 20 sentyabr, 2026
  • 09:30
Ukraynada Ermənistanın azərbaycanlı əhalisinin tarixi haqqında kitab çap olunub
Foto
Digər ölkələr
Ukraynada Ermənistanın azərbaycanlı əhalisinin tarixi haqqında kitab çap olunub
  • 19 sentyabr, 2026
  • 20:07
Qarabağda antiterror əməliyyatı dövlətçilik tarixinin mühüm hadisələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olunub - RƏY
Daxili siyasət
Qarabağda antiterror əməliyyatı dövlətçilik tarixinin mühüm hadisələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olunub - RƏY
  • 19 sentyabr, 2026
  • 13:49
Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Qarabağ bölgəsinin Rumıniya regionları ilə əlaqələrinin qurulmasını müzakirə edib
Foto
Xarici siyasət
Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Qarabağ bölgəsinin Rumıniya regionları ilə əlaqələrinin qurulmasını müzakirə edib
  • 19 sentyabr, 2026
  • 13:25
Xankəndidə Şəhər Gününə hazırlıq gedir
Daxili siyasət
Xankəndidə Şəhər Gününə hazırlıq gedir
  • 19 sentyabr, 2026
  • 11:38
1 ... 13 14 15 16 17 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.