Qərbi Azərbaycan

Nazir müavini: Azad olunmuş ərazilərdə dövlət təbiət yasaqlıqlarının bərpa işləri davam etdirilir
Qarabağ
Nazir müavini: Azad olunmuş ərazilərdə dövlət təbiət yasaqlıqlarının bərpa işləri davam etdirilir
  • 30 oktyabr, 2026
  • 13:10
Azərbaycanda noyabrda yağıntının miqdarı iqlim normasından çox olacaq - Proqnoz
Ekologiya
Azərbaycanda noyabrda yağıntının miqdarı iqlim normasından çox olacaq - Proqnoz
  • 30 oktyabr, 2026
  • 12:45
Kəpəz Turan Tovuzun rekordunu yeniləyib
Futbol
"Kəpəz" "Turan Tovuz"un rekordunu yeniləyib
  • 30 oktyabr, 2026
  • 11:38
Azərbaycan Kubokunda daha bir məhsuldarlıq rekordu qeydə alınıb
Futbol
Azərbaycan Kubokunda daha bir məhsuldarlıq rekordu qeydə alınıb
  • 30 oktyabr, 2026
  • 11:18
Nazir: Bu il Azərbaycanda 11 milyard manatdan çox aqrar məhsul istehsal edilib
ASK
Nazir: "Bu il Azərbaycanda 11 milyard manatdan çox aqrar məhsul istehsal edilib"
  • 30 oktyabr, 2026
  • 10:31
Qorçulu kəndində Azərbaycan irsi erməniləşdirilib, sakinlər etnik təmizləməyə məruz qalıb
Daxili siyasət
Qorçulu kəndində Azərbaycan irsi erməniləşdirilib, sakinlər etnik təmizləməyə məruz qalıb
  • 29 oktyabr, 2026
  • 23:21
Kəsəmən - Göyçənin qədim Azərbaycan yurdlarından biri
Daxili siyasət
Kəsəmən - Göyçənin qədim Azərbaycan yurdlarından biri
  • 29 oktyabr, 2026
  • 18:36
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun II təsnifat mərhələsinə yekun vurulub
Futbol
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun II təsnifat mərhələsinə yekun vurulub
  • 29 oktyabr, 2026
  • 16:46
Azərbaycan 9 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 2 milyard manata yaxın pul qoyub
Maliyyə
Azərbaycan 9 ayda Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 2 milyard manata yaxın pul qoyub
  • 29 oktyabr, 2026
  • 11:08
Azərbaycan Kubokunun II təsnifat mərhələsinə bu gün yekun vurulur
Futbol
Azərbaycan Kubokunun II təsnifat mərhələsinə bu gün yekun vurulur
  • 29 oktyabr, 2026
  • 09:13
Səbinə Hacıyeva: Azərbaycan əsrlər boyu dini ənənələrin və mədəniyyətlərin qovuşduğu məkan olub
Mədəniyyət siyasəti
Səbinə Hacıyeva: Azərbaycan əsrlər boyu dini ənənələrin və mədəniyyətlərin qovuşduğu məkan olub
  • 28 oktyabr, 2026
  • 15:24
Azərbaycanlıların yaşadığı Qıvraq kəndi: tarixdən silinən izlər və susan yaddaş
Daxili siyasət
Azərbaycanlıların yaşadığı Qıvraq kəndi: tarixdən silinən izlər və susan yaddaş
  • 27 oktyabr, 2026
  • 22:25
İlham Əliyev VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılışında çıxış edib - Yenilənib-3
Xarici siyasət
İlham Əliyev VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılışında çıxış edib - Yenilənib-3
  • 27 oktyabr, 2026
  • 19:58
Ankarada Türkiyə-Azərbaycan diplomatiyasına həsr olunan beynəlxalq simpozium keçirilib
Foto
Xarici siyasət
Ankarada Türkiyə-Azərbaycan diplomatiyasına həsr olunan beynəlxalq simpozium keçirilib
  • 27 oktyabr, 2026
  • 17:30
ADY yeni rayonlararası sərnişin qatarları alır
Foto
İnfrastruktur
ADY yeni rayonlararası sərnişin qatarları alır
  • 27 oktyabr, 2026
  • 15:56
Məhəmməd Əl-Malik: ICESCO Azərbaycanın dəstəyi ilə Suriyada 100-dən çox məktəbi bərpa edir
Xarici siyasət
Məhəmməd Əl-Malik: ICESCO Azərbaycanın dəstəyi ilə Suriyada 100-dən çox məktəbi bərpa edir
  • 27 oktyabr, 2026
  • 11:36
1 ... 3 4 5 6 7 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.