Qərbi Azərbaycan

Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB
  • 30 iyul, 2025
  • 13:27
Ermənistana qarşı 1,5 milyard dollar məbləğində 4 iddia qaldırılıb
Region
Ermənistana qarşı 1,5 milyard dollar məbləğində 4 iddia qaldırılıb
  • 30 iyul, 2025
  • 10:12
Cəbrayıl sakini: Doğma yurda qovuşacağım günü səbirsizliklə gözləyirdim
Daxili siyasət
Cəbrayıl sakini: Doğma yurda qovuşacağım günü səbirsizliklə gözləyirdim
  • 30 iyul, 2025
  • 07:24
Xronika: Aşağı Gözəldərə, Aşağı Güllüdüz, Aşağı Molla Saflar, Aşağı Necili - türk tarixinin izi
Daxili siyasət
Xronika: Aşağı Gözəldərə, Aşağı Güllüdüz, Aşağı Molla Saflar, Aşağı Necili - türk tarixinin izi
  • 30 iyul, 2025
  • 03:28
Ermənistan Prezidenti Zəngəzur dəhlizinin açılmasının vacibliyini vurğulayıb
Region
Ermənistan Prezidenti Zəngəzur dəhlizinin açılmasının vacibliyini vurğulayıb
  • 29 iyul, 2025
  • 18:58
Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana dabaq xəstəliyindən azad status veriləcək
Daxili siyasət
Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana dabaq xəstəliyindən azad status veriləcək
  • 29 iyul, 2025
  • 16:25
Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycan irsi” kitabının birinci cildinin yekun təqdimatı keçirilib
Foto
Daxili siyasət
Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycan irsi” kitabının birinci cildinin yekun təqdimatı keçirilib
  • 29 iyul, 2025
  • 15:12
Zəfərin 5-ci ili: Böyük Qayıdışın addımları adlı fotomüsabiqə yekunlaşıb
Foto
Daxili siyasət
"Zəfərin 5-ci ili: Böyük Qayıdışın addımları" adlı fotomüsabiqə yekunlaşıb
  • 29 iyul, 2025
  • 15:06
Xıdırlı kəndinə qayıdan sakinlərə evlərin açarları təqdim edilib – YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Xıdırlı kəndinə qayıdan sakinlərə evlərin açarları təqdim edilib – YENİLƏNİB-2
  • 29 iyul, 2025
  • 13:08
Azərbaycan İordaniya ilə şəhərsalma sahəsində tərəfdaşlığı müzakirə edib
Foto
İnfrastruktur
Azərbaycan İordaniya ilə şəhərsalma sahəsində tərəfdaşlığı müzakirə edib
  • 29 iyul, 2025
  • 10:59
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər anamın dayısını zəhərləyib öldürüblər
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər anamın dayısını zəhərləyib öldürüblər
  • 28 iyul, 2025
  • 23:14
Azərbaycan-Türkmənistan Hökumətlərarası Komissiyasının iclası keçirilib, tərəfdaşlıq sənədi imzalanıb - YENİLƏNİB
Biznes
Azərbaycan-Türkmənistan Hökumətlərarası Komissiyasının iclası keçirilib, tərəfdaşlıq sənədi imzalanıb - YENİLƏNİB
  • 28 iyul, 2025
  • 18:42
ABŞ-nin Zəngəzur dəhlizinə nəzarətlə bağlı fikirlər kifayət qədər maraqlıdır – RƏY
Xarici siyasət
ABŞ-nin Zəngəzur dəhlizinə nəzarətlə bağlı fikirlər kifayət qədər maraqlıdır – RƏY
  • 28 iyul, 2025
  • 17:44
Şəkidə beynəlxalq təşkilatın qida festivalı təşkil ediləcək
Turizm
Şəkidə beynəlxalq təşkilatın qida festivalı təşkil ediləcək
  • 28 iyul, 2025
  • 16:27
Növbəti köç karvanı Ballıca kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib -  VİDEO - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Ballıca kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - VİDEO - YENİLƏNİB-2
  • 28 iyul, 2025
  • 13:42
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Türk mədəniyyətində qadının söz sahibi olduğunu sübut edən ritual
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Türk mədəniyyətində qadının söz sahibi olduğunu sübut edən ritual
  • 27 iyul, 2025
  • 01:02
1 ... 118 119 120 121 122 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.