Qərbi Azərbaycan

Beynəlxalq mediada verilən siqnallar onu göstərir ki, Ermənistan Azərbaycanın sülhlə bağlı tələblərini qəbul edib - RƏY
Xarici siyasət
Beynəlxalq mediada verilən siqnallar onu göstərir ki, Ermənistan Azərbaycanın sülhlə bağlı tələblərini qəbul edib - RƏY
  • 07 avqust, 2025
  • 10:03
Tehranın Azərbaycana qarşı davam edən hikkəsi: Növbədə Vilayəti və İran XİN-dir - TƏHLİL
Analitika
Tehranın Azərbaycana qarşı davam edən hikkəsi: Növbədə Vilayəti və İran XİN-dir - TƏHLİL
  • 05 avqust, 2025
  • 16:52
İran istilərə görə bir sıra dövlət qurumlarının işini dayandırır
Region
İran istilərə görə bir sıra dövlət qurumlarının işini dayandırır
  • 05 avqust, 2025
  • 11:39
Alparslan Bayraktar: Zəngəzur dəhlizi üzərindən enerji və logistika axını Türkiyəyə yönələcək
Energetika
Alparslan Bayraktar: "Zəngəzur dəhlizi üzərindən enerji və logistika axını Türkiyəyə yönələcək"
  • 02 avqust, 2025
  • 13:11
Azərbaycanla münasibətlərinin inkişafı İranın xarici siyasət doktrinasının yenilənməsindən asılıdır - RƏY
Xarici siyasət
Azərbaycanla münasibətlərinin inkişafı İranın xarici siyasət doktrinasının yenilənməsindən asılıdır - RƏY
  • 01 avqust, 2025
  • 15:53
Paşinyan Zəngəzur dəhlizi reallığını qəbul edir - Rusiyanın cəza mexanizmi işə düşür – ŞƏRH
Analitika
Paşinyan Zəngəzur dəhlizi reallığını qəbul edir - Rusiyanın cəza mexanizmi işə düşür – ŞƏRH
  • 01 avqust, 2025
  • 13:36
Polşa səfiri: Mənim üçün əsas prioritet əməkdaşlığın hər iki ölkəyə fayda gətirməsidir - MÜSAHİBƏ
Xarici siyasət
Polşa səfiri: Mənim üçün əsas prioritet əməkdaşlığın hər iki ölkəyə fayda gətirməsidir - MÜSAHİBƏ
  • 01 avqust, 2025
  • 12:21
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistan İrana, Rusiyaya, eləcə də Avropadakı müttəfiqi Fransaya “pas” atır
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistan İrana, Rusiyaya, eləcə də Avropadakı müttəfiqi Fransaya “pas” atır
  • 01 avqust, 2025
  • 01:57
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dirçəlişinə həsr olunmuş sənədli film hazırlanır
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dirçəlişinə həsr olunmuş sənədli film hazırlanır
  • 31 iyul, 2025
  • 16:58
Günay Əfəndiyeva: Qərbi Azərbaycan İrsi kitabı tarixə qayıdış, keçmişi unutdurmamağa çalışmaqdır
Foto
Daxili siyasət
Günay Əfəndiyeva: "Qərbi Azərbaycan İrsi" kitabı tarixə qayıdış, keçmişi unutdurmamağa çalışmaqdır
  • 31 iyul, 2025
  • 16:38
Zəngəzurda yolayrıcında qalan İran – hakimiyyətdaxili ziddiyyətlərin təzahürü - ŞƏRH
Analitika
Zəngəzurda yolayrıcında qalan İran – hakimiyyətdaxili ziddiyyətlərin təzahürü - ŞƏRH
  • 31 iyul, 2025
  • 16:35
Avqustda bəzi yerlərdə havanın temperaturu yüksək olacaq - AYLIQ PROQNOZ
Ekologiya
Avqustda bəzi yerlərdə havanın temperaturu yüksək olacaq - AYLIQ PROQNOZ
  • 31 iyul, 2025
  • 15:35
Köç karvanı Xıdırlı kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Köç karvanı Xıdırlı kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 31 iyul, 2025
  • 15:06
“Azərbaycanlı nazir Parisə getmək üçün istefa verdi” - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Foto
Daxili siyasət
“Azərbaycanlı nazir Parisə getmək üçün istefa verdi” - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 30 iyul, 2025
  • 23:39
Zaur Əhmədov: Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi Qafqazda sabitliyi və Avropa ilə əlaqələri gücləndirəcək
Xarici siyasət
Zaur Əhmədov: Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişi Qafqazda sabitliyi və Avropa ilə əlaqələri gücləndirəcək
  • 30 iyul, 2025
  • 19:02
Spiker: DİM-lərin uğurla həyata keçirilməsi həm milli, həm də beynəlxalq səviyyədə hərtərəfli yanaşmadan asılıdır
Foto
Milli Məclis
Spiker: DİM-lərin uğurla həyata keçirilməsi həm milli, həm də beynəlxalq səviyyədə hərtərəfli yanaşmadan asılıdır
  • 30 iyul, 2025
  • 17:54
1 ... 117 118 119 120 121 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.