Qərbi Azərbaycan

ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Vaşinqtonda keçirilən sammiti dünya mediasının diqqət mərkəzindədir
Foto
Xarici siyasət
ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Vaşinqtonda keçirilən sammiti dünya mediasının diqqət mərkəzindədir
  • 09 avqust, 2025
  • 19:29
Hakan Fidan: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasını Avropa ilə birləşdirəcək
Xarici siyasət
Hakan Fidan: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasını Avropa ilə birləşdirəcək
  • 09 avqust, 2025
  • 18:54
Vaşinqton görüşü regionun gələcəyi üçün mühüm dönüş nöqtəsidir - RƏY
Daxili siyasət
Vaşinqton görüşü regionun gələcəyi üçün mühüm dönüş nöqtəsidir - RƏY
  • 09 avqust, 2025
  • 15:09
Əsrə bərabər gün - İlham Əliyevin Vaşinqtonda tarixi zəfəri - ŞƏRH
Analitika
Əsrə bərabər gün - İlham Əliyevin Vaşinqtonda tarixi zəfəri - ŞƏRH
  • 09 avqust, 2025
  • 13:49
Vaşinqtondakı Zirvə görüşü ilə regionda yeni səhifə açılır - RƏY
Xarici siyasət
Vaşinqtondakı Zirvə görüşü ilə regionda yeni səhifə açılır - RƏY
  • 09 avqust, 2025
  • 11:45
Aygün Attar: Rusiya ABŞ-də atılan imzalarla Cənubi Qafqazı tamamilə itirdi
Xarici siyasət
Aygün Attar: Rusiya ABŞ-də atılan imzalarla Cənubi Qafqazı tamamilə itirdi
  • 09 avqust, 2025
  • 02:37
Vaşinqtondakı görüş tarixi fürsət və qələbəmizdir - RƏY
Xarici siyasət
Vaşinqtondakı görüş tarixi fürsət və qələbəmizdir - RƏY
  • 08 avqust, 2025
  • 18:24
Azərbaycanda avtovağzallar vətəndaşlara normal xidmət göstərirmi?
İnfrastruktur
Azərbaycanda avtovağzallar vətəndaşlara normal xidmət göstərirmi?
  • 08 avqust, 2025
  • 17:14
Misir Mərdanov: Gənclər Qərbi Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqda fəal olmalıdırlar
Daxili siyasət
Misir Mərdanov: Gənclər Qərbi Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqda fəal olmalıdırlar
  • 08 avqust, 2025
  • 16:56
Tarixi gün - Azərbaycan, Ermənistan və dünya tarixi sülh qərarının bir addımlığında - ŞƏRH
Analitika
Tarixi gün - Azərbaycan, Ermənistan və dünya tarixi sülh qərarının bir addımlığında - ŞƏRH
  • 08 avqust, 2025
  • 14:38
Gürcü ekspert: Cənubi Qafqazda sülh arzusu reallığa çevrilməkdədir
Region
Gürcü ekspert: Cənubi Qafqazda sülh arzusu reallığa çevrilməkdədir
  • 08 avqust, 2025
  • 14:10
Fərhad Məmmədov Vaşinqton görüşü haqqında: Keçmişlə bağlı bir çox mövzular bağlanır
Xarici siyasət
Fərhad Məmmədov Vaşinqton görüşü haqqında: Keçmişlə bağlı bir çox mövzular bağlanır
  • 08 avqust, 2025
  • 12:46
Vaşinqton Bakı ilə İrəvan arasında tezliklə sülh sazişinin əldə edilməsində maraqlı olduğunu bir daha təsdiqləyib
Xarici siyasət
Vaşinqton Bakı ilə İrəvan arasında tezliklə sülh sazişinin əldə edilməsində maraqlı olduğunu bir daha təsdiqləyib
  • 07 avqust, 2025
  • 23:10
Vaşinqton görüşü sülh prosesinə öz töhfəsini verəcək -  RƏY
Xarici siyasət
Vaşinqton görüşü sülh prosesinə öz töhfəsini verəcək - RƏY
  • 07 avqust, 2025
  • 16:33
Vaşinqton görüşündən böyük gözləntilər var - RƏY
Xarici siyasət
Vaşinqton görüşündən böyük gözləntilər var - RƏY
  • 07 avqust, 2025
  • 13:45
İlham Əliyevin ABŞ-yə səfəri münasibətlərin yenidən dirçəldiyinin əyani göstəricisidir - RƏY
Xarici siyasət
İlham Əliyevin ABŞ-yə səfəri münasibətlərin yenidən dirçəldiyinin əyani göstəricisidir - RƏY
  • 07 avqust, 2025
  • 12:29
1 ... 116 117 118 119 120 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.