Qərbi Azərbaycan

AKP sədrinin müavini: Zəngəzur dəhlizinin açılmasında qərarlıyıq
Region
AKP sədrinin müavini: Zəngəzur dəhlizinin açılmasında qərarlıyıq
  • 26 iyul, 2025
  • 20:47
Prezidentin köməkçisi Zəngəzur dəhlizinə ABŞ şirkətinin nəzarət edəcəyi ilə bağlı xəbərlərə münasibət bildirib
Xarici siyasət
Prezidentin köməkçisi Zəngəzur dəhlizinə ABŞ şirkətinin nəzarət edəcəyi ilə bağlı xəbərlərə münasibət bildirib
  • 26 iyul, 2025
  • 13:34
Paşinyanın Altay səfərinin pərdəarxası - Siyasi dilənçilik, yoxsa Qərbə mesaj? - ŞƏRH
Analitika
Paşinyanın Altay səfərinin pərdəarxası - Siyasi dilənçilik, yoxsa Qərbə mesaj? - ŞƏRH
  • 25 iyul, 2025
  • 15:44
Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb - YENİLƏNİB-2
Foto
Qarabağ
Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb - YENİLƏNİB-2
  • 25 iyul, 2025
  • 15:03
Naxçıvanın dağ-mədən sahəsində müasir tədqiqat üsullarından istifadə ediləcək
Sənaye
Naxçıvanın dağ-mədən sahəsində müasir tədqiqat üsullarından istifadə ediləcək
  • 25 iyul, 2025
  • 13:35
Hesabat: Zəngəzur marşrutu Mərkəzi Asiyanın Avropa bazarlarına çıxışını asanlaşdıracaq
İnfrastruktur
Hesabat: Zəngəzur marşrutu Mərkəzi Asiyanın Avropa bazarlarına çıxışını asanlaşdıracaq
  • 25 iyul, 2025
  • 11:44
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun tikintisi 85 % icra edilib
Foto
İnfrastruktur
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun tikintisi 85 % icra edilib
  • 25 iyul, 2025
  • 10:33
Bakının qəti mövqeyi: “Heç bir erməni sərhədçisi olmayacaq” - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Daxili siyasət
Bakının qəti mövqeyi: “Heç bir erməni sərhədçisi olmayacaq” - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 24 iyul, 2025
  • 23:54
Ermənistan ABŞ-nin 42 km yolu icarəyə götürmək təklifini rədd edib
Region
Ermənistan ABŞ-nin 42 km yolu icarəyə götürmək təklifini rədd edib
  • 24 iyul, 2025
  • 22:26
Nazir: Türkiyə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələyə töhfə verməyə çalışır
Region
Nazir: Türkiyə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələyə töhfə verməyə çalışır
  • 24 iyul, 2025
  • 18:20
İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı konfransın iştirakçılarına müraciəti BMT TŞ və Baş Assambleyasının rəsmi sənədləri kimi yayılıb
Xarici siyasət
İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı konfransın iştirakçılarına müraciəti BMT TŞ və Baş Assambleyasının rəsmi sənədləri kimi yayılıb
  • 24 iyul, 2025
  • 18:13
Azərbaycan QHT-ləri ABŞ dövlət katibi Marko Rubioya müraciət edib
Xarici siyasət
Azərbaycan QHT-ləri ABŞ dövlət katibi Marko Rubioya müraciət edib
  • 24 iyul, 2025
  • 18:02
Baş Prokurorluqda geniş kollegiya iclası keçirilib
Foto
Hadisə
Baş Prokurorluqda geniş kollegiya iclası keçirilib
  • 24 iyul, 2025
  • 15:56
İran rəsmisi: Urmiya gölünün bərpası mümkün olmayacaq
Region
İran rəsmisi: Urmiya gölünün bərpası mümkün olmayacaq
  • 24 iyul, 2025
  • 15:41
Azərbaycan mücrüləri yüksək zirvə toplantısında nümayiş etdirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Azərbaycan mücrüləri yüksək zirvə toplantısında nümayiş etdirilib
  • 24 iyul, 2025
  • 15:20
Növbəti köç karvanı Həsənriz kəndinə çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Növbəti köç karvanı Həsənriz kəndinə çatıb, açarlar təqdim olunub - YENİLƏNİB
  • 24 iyul, 2025
  • 13:58
1 ... 119 120 121 122 123 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.