Qərbi Azərbaycan

Peskov: Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın və Ermənistanın suveren işidir
Region
Peskov: Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın və Ermənistanın suveren işidir
  • 24 iyul, 2025
  • 12:19
Avropa İttifaqının Azərbaycanda investisiya vektoru qeyri-neft sektorlarına doğru istiqamət alır
Biznes
Avropa İttifaqının Azərbaycanda investisiya vektoru qeyri-neft sektorlarına doğru istiqamət alır
  • 24 iyul, 2025
  • 11:46
Birol Akgün: Naxçıvan bizim üçün xüsusi mənəvi önəm daşıyır
Xarici siyasət
Birol Akgün: Naxçıvan bizim üçün xüsusi mənəvi önəm daşıyır
  • 24 iyul, 2025
  • 11:20
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “XIX əsrdə İrəvan türklərin maarif və mədəniyyət mərkəzi idi”
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “XIX əsrdə İrəvan türklərin maarif və mədəniyyət mərkəzi idi”
  • 24 iyul, 2025
  • 03:34
İrəvan ABŞ ilə Zəngəzur dəhlizi üzrə memorandumun mövcudluğunu təkzib edib
Region
İrəvan ABŞ ilə Zəngəzur dəhlizi üzrə memorandumun mövcudluğunu təkzib edib
  • 23 iyul, 2025
  • 17:42
İranda Urmiya gölünün bərpasına dair 27 qərar qəbul edilib
Region
İranda Urmiya gölünün bərpasına dair 27 qərar qəbul edilib
  • 23 iyul, 2025
  • 10:39
Fransa xüsusi xidmət orqanları Bakıda əyləncə adı ilə yaratdıqları assosiasiyada məxfi söhbətlər aparıblar - MƏHKƏMƏ
Daxili siyasət
Fransa xüsusi xidmət orqanları Bakıda əyləncə adı ilə yaratdıqları assosiasiyada məxfi söhbətlər aparıblar - MƏHKƏMƏ
  • 23 iyul, 2025
  • 09:41
Prezidentin Media Forumda səsləndirdiyi fikirlər regional əməkdaşlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır - RƏY
Xarici siyasət
Prezidentin Media Forumda səsləndirdiyi fikirlər regional əməkdaşlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır - RƏY
  • 22 iyul, 2025
  • 17:07
Azərbaycanın şəhərsalma və dayanıqlı inkişaf sahəsindəki təcrübəsi BMT-nin forumunda təqdim edilib
Foto
İnfrastruktur
Azərbaycanın şəhərsalma və dayanıqlı inkişaf sahəsindəki təcrübəsi BMT-nin forumunda təqdim edilib
  • 22 iyul, 2025
  • 16:40
ABŞ Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün əldə olunmasını istəyir - RƏY
Xarici siyasət
ABŞ Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün əldə olunmasını istəyir - RƏY
  • 22 iyul, 2025
  • 15:22
Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb, mənzillərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Növbəti köç karvanı Cəbrayıl şəhərinə çatıb, mənzillərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 22 iyul, 2025
  • 15:12
III Şuşa Qlobal Media Forumu Azərbaycanın dünyadakı proseslərə yanaşması, gələcək planların tədqimatı idi - RƏY
Daxili siyasət
III Şuşa Qlobal Media Forumu Azərbaycanın dünyadakı proseslərə yanaşması, gələcək planların tədqimatı idi - RƏY
  • 22 iyul, 2025
  • 14:39
Azərbaycan I yarımildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 1,5 milyard manatdan çox pul qoyub
Maliyyə
Azərbaycan I yarımildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 1,5 milyard manatdan çox pul qoyub
  • 22 iyul, 2025
  • 13:19
Ermənistan iqtisadiyyatının fəlakətli vəziyyəti – uğursuz və yarıtmaz siyasətin nəticəsi - ŞƏRH
Analitika
Ermənistan iqtisadiyyatının fəlakətli vəziyyəti – uğursuz və yarıtmaz siyasətin nəticəsi - ŞƏRH
  • 22 iyul, 2025
  • 12:39
ABADA: Zəngəzur dəhlizi açıldıqdan sonra nəqliyyat və logistika şirkətlərinin xərcləri azalacaq
İnfrastruktur
ABADA: Zəngəzur dəhlizi açıldıqdan sonra nəqliyyat və logistika şirkətlərinin xərcləri azalacaq
  • 22 iyul, 2025
  • 11:06
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Ermənilər “Qızıl şəfəq” qəzetinin redaktorunu güllələmişdilər”
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Ermənilər “Qızıl şəfəq” qəzetinin redaktorunu güllələmişdilər”
  • 21 iyul, 2025
  • 23:56
1 ... 120 121 122 123 124 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.