Qərbi Azərbaycan

Ombudsman: Vaşinqton bəyannaməsi regionun təhlükəsiz gələcəyinin təmin edilməsinə yönəlmiş tarixi bir dövrün başlanğıcıdır
Daxili siyasət
Ombudsman: Vaşinqton bəyannaməsi regionun təhlükəsiz gələcəyinin təmin edilməsinə yönəlmiş tarixi bir dövrün başlanğıcıdır
  • 12 avqust, 2025
  • 14:54
Vaşinqton görüşü Azərbaycan xarici siyasət tarixində mühüm səhifələrdən biri kimi qalacaq - RƏY
Xarici siyasət
Vaşinqton görüşü Azərbaycan xarici siyasət tarixində mühüm səhifələrdən biri kimi qalacaq - RƏY
  • 12 avqust, 2025
  • 14:42
Baku TV: Rusiya təbliğatçıları Azərbaycan əleyhinə bəyanatları ilə özlərini daha da biabır edirlər
Xarici siyasət
"Baku TV": Rusiya təbliğatçıları Azərbaycan əleyhinə bəyanatları ilə özlərini daha da biabır edirlər
  • 11 avqust, 2025
  • 21:55
Qırmızı xətlərin pozanı  - Zəngəzura gedən yol - ŞƏRH
Analitika
"Qırmızı xətlər"in pozanı - Zəngəzura gedən yol - ŞƏRH
  • 11 avqust, 2025
  • 17:00
Növbəti köç karvanı Xanyurdu kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Xanyurdu kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB-2
  • 11 avqust, 2025
  • 14:52
Xarici KİV-lər Vaşinqton sammitinin nəticələri haqqında
Foto
Daxili siyasət
Xarici KİV-lər Vaşinqton sammitinin nəticələri haqqında
  • 11 avqust, 2025
  • 13:08
İsmayıl Bəqai: İranla Ermənistan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsləhətləşmələr keçirəcək
Region
İsmayıl Bəqai: İranla Ermənistan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsləhətləşmələr keçirəcək
  • 11 avqust, 2025
  • 12:16
Talqat Kaliyev: ABŞ-də Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı əldə olunmuş razılaşmalar Avrasiya üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir
Xarici siyasət
Talqat Kaliyev: ABŞ-də Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı əldə olunmuş razılaşmalar Avrasiya üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir
  • 11 avqust, 2025
  • 12:07
İlham Əliyevin sülh gündəliyi: dünən təzyiq edənlər bu gün təbrik edirlər - ŞƏRH 
Analitika
İlham Əliyevin sülh gündəliyi: dünən təzyiq edənlər bu gün təbrik edirlər - ŞƏRH 
  • 11 avqust, 2025
  • 09:53
Pezeşkian: Tehran sərhədlərin qorunacağı təqdirdə Zəngəzur dəhlizinin əleyhinə deyil
Region
Pezeşkian: Tehran sərhədlərin qorunacağı təqdirdə Zəngəzur dəhlizinin əleyhinə deyil
  • 10 avqust, 2025
  • 22:07
Regionda bərqərar olunmuş sabitlik və təhlükəsizliyin müəllifi Prezident İlham Əliyevdir - RƏY
Xarici siyasət
Regionda bərqərar olunmuş sabitlik və təhlükəsizliyin müəllifi Prezident İlham Əliyevdir - RƏY
  • 10 avqust, 2025
  • 21:08
Trampın qəbul etdiyi razılaşma Azərbaycanın yol xəritəsi əsasında reallaşıb - RƏY
Xarici siyasət
Trampın qəbul etdiyi razılaşma Azərbaycanın yol xəritəsi əsasında reallaşıb - RƏY
  • 10 avqust, 2025
  • 20:36
Zəngəzur dəhlizindən keçən Tramp marşrutu: Cənubi Qafqazda güc balansı dəyişir
Analitika
Zəngəzur dəhlizindən keçən "Tramp marşrutu": Cənubi Qafqazda güc balansı dəyişir
  • 10 avqust, 2025
  • 13:10
Latviya Seyminin deputatı: Azərbaycan Qafqazda enerji, tranzit və siyasi təsir mərkəzinə çevrilib
Xarici siyasət
Latviya Seyminin deputatı: Azərbaycan Qafqazda enerji, tranzit və siyasi təsir mərkəzinə çevrilib
  • 10 avqust, 2025
  • 11:24
Vaşinqtonda Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyə tarixi çağırışlar edilib – RƏY
Daxili siyasət
Vaşinqtonda Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyə tarixi çağırışlar edilib – RƏY
  • 09 avqust, 2025
  • 21:53
İlham Əliyev ABŞ səfərinin nəticələri ilə bağlı mediaya müsahibə verib - YENİLƏNİB - 2
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev ABŞ səfərinin nəticələri ilə bağlı mediaya müsahibə verib - YENİLƏNİB - 2
  • 09 avqust, 2025
  • 19:35
1 ... 115 116 117 118 119 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.