Qərbi Azərbaycan

Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
Sosial müdafiə
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
  • 15 avqust, 2025
  • 14:49
Baş nazirin müavini: Rusiya Tramp marşrutunun yaradılmasında Ermənistanı dəstəkləyir
Region
Baş nazirin müavini: Rusiya "Tramp marşrutu"nun yaradılmasında Ermənistanı dəstəkləyir
  • 15 avqust, 2025
  • 11:16
Prezident İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizi yeni bağlantı layihəsidir və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının mühüm hissələrindən biri olacaq
Daxili siyasət
Prezident İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizi yeni bağlantı layihəsidir və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının mühüm hissələrindən biri olacaq
  • 14 avqust, 2025
  • 23:08
Kostanyan: Ermənistan “Tramp marşrutu” layihəsi üçün ABŞ-nin iştirakı ilə şirkət qeydiyyatdan keçirməyi planlaşdırır
Xarici siyasət
Kostanyan: Ermənistan “Tramp marşrutu” layihəsi üçün ABŞ-nin iştirakı ilə şirkət qeydiyyatdan keçirməyi planlaşdırır
  • 14 avqust, 2025
  • 19:12
Donald Tramp Zəngəzur dəhlizinin qarantı rolunda çıxış edir - RƏY
Xarici siyasət
Donald Tramp Zəngəzur dəhlizinin qarantı rolunda çıxış edir - RƏY
  • 14 avqust, 2025
  • 14:42
Erməni nazir: Vaşinqtonda imzalanmış sənədlərin həyata keçirilməsi üçün işçi qruplar yaradılacaq
Region
Erməni nazir: Vaşinqtonda imzalanmış sənədlərin həyata keçirilməsi üçün işçi qruplar yaradılacaq
  • 14 avqust, 2025
  • 14:37
Vaşinqton sammiti xarici mediada
Xarici siyasət
Vaşinqton sammiti xarici mediada
  • 14 avqust, 2025
  • 11:26
Paşinyan: Vaşinqtonda imzalanmış sənədlərin həyata keçirilməsi İran və Rusiyaya fayda gətirəcək
Region
Paşinyan: Vaşinqtonda imzalanmış sənədlərin həyata keçirilməsi İran və Rusiyaya fayda gətirəcək
  • 14 avqust, 2025
  • 09:46
Ermənistan konstitusiyasına dəyişiklikdən sonra sülh sazişinin imzalanmasına maneə qalmayacaq - RƏY
Xarici siyasət
Ermənistan konstitusiyasına dəyişiklikdən sonra sülh sazişinin imzalanmasına maneə qalmayacaq - RƏY
  • 13 avqust, 2025
  • 17:08
Vaşinqton görüşü dünya nizamına da yeniliklər gətirəcək - RƏY
Daxili siyasət
Vaşinqton görüşü dünya nizamına da yeniliklər gətirəcək - RƏY
  • 13 avqust, 2025
  • 16:17
Sepah Məsud Pezeşkiana qarşı – reallıq hissini itirən Tehran - ŞƏRH
Analitika
Sepah Məsud Pezeşkiana qarşı – reallıq hissini itirən Tehran - ŞƏRH
  • 13 avqust, 2025
  • 16:12
Vaşinqton Bəyannaməsi erməni diasporu və müxalifətini narahat edir - ŞƏRH
Analitika
Vaşinqton Bəyannaməsi erməni diasporu və müxalifətini narahat edir - ŞƏRH
  • 13 avqust, 2025
  • 15:09
Rusiya XİN Tramp marşrutu layihəsinin detallarını öyrənmək niyyətindədir
Xarici siyasət
Rusiya XİN "Tramp marşrutu" layihəsinin detallarını öyrənmək niyyətindədir
  • 13 avqust, 2025
  • 14:23
Ermənistanın Rusiya və İranla Zəngəzurda ABŞ-nin mövcudluğunu necə tənzimləyəcəyi öz məsələsidir - RƏY
Xarici siyasət
Ermənistanın Rusiya və İranla Zəngəzurda ABŞ-nin mövcudluğunu necə tənzimləyəcəyi öz məsələsidir - RƏY
  • 13 avqust, 2025
  • 13:22
Dövlət Departamenti: Azərbaycan-Ermənistan Bəyannaməsi Tramp üçün çox vacibdir
Xarici siyasət
Dövlət Departamenti: Azərbaycan-Ermənistan Bəyannaməsi Tramp üçün çox vacibdir
  • 13 avqust, 2025
  • 00:39
İlham Əliyevin Vaşinqton səfəri Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyalarını tam iflas etdi - RƏY
Xarici siyasət
İlham Əliyevin Vaşinqton səfəri Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyalarını tam iflas etdi - RƏY
  • 12 avqust, 2025
  • 15:14
1 ... 114 115 116 117 118 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.