Qərbi Azərbaycan

Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun tikintisi yekunlaşmaq üzrədir
Foto
İnfrastruktur
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun tikintisi yekunlaşmaq üzrədir
  • 22 avqust, 2025
  • 08:10
Xıdırlı sakini: Xoşbəxt xalqıq ki, İlham Əliyev kimi Prezidentimiz var
Daxili siyasət
Xıdırlı sakini: Xoşbəxt xalqıq ki, İlham Əliyev kimi Prezidentimiz var
  • 22 avqust, 2025
  • 07:11
Keçmiş məcburi köçkün: Çox sevinirəm ki, 30 ildən sonra yurduma qayıdıram
Daxili siyasət
Keçmiş məcburi köçkün: Çox sevinirəm ki, 30 ildən sonra yurduma qayıdıram
  • 22 avqust, 2025
  • 06:55
Türkiyəli nazir: Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı işlər 4-5 ilə tam başa çatacaq
Region
Türkiyəli nazir: Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı işlər 4-5 ilə tam başa çatacaq
  • 21 avqust, 2025
  • 21:46
Kəlbəcərin Vəng kəndində “Aşağı Vəng”, “Nadirxanlı” və “Çaykənd” kiçik su elektrik stansiyalarının açılışı olub - YENİLƏNİB
Foto
Energetika
Kəlbəcərin Vəng kəndində “Aşağı Vəng”, “Nadirxanlı” və “Çaykənd” kiçik su elektrik stansiyalarının açılışı olub - YENİLƏNİB
  • 21 avqust, 2025
  • 20:10
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunda görülən işlərlə tanış olublar - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunda görülən işlərlə tanış olublar - YENİLƏNİB
  • 21 avqust, 2025
  • 17:40
Qərbi Azərbaycanın irsini əks etdirən “Qoçdaş və Atdaş Abidələri” fotojurnalının təqdimatı keçirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Qərbi Azərbaycanın irsini əks etdirən “Qoçdaş və Atdaş Abidələri” fotojurnalının təqdimatı keçirilib
  • 21 avqust, 2025
  • 11:31
Türkiyə ilə Azərbaycanı birləşdirən dəmiryolu xəttinin təməlqoyma mərasiminin tarixi açıqlanıb
Xarici siyasət
Türkiyə ilə Azərbaycanı birləşdirən dəmiryolu xəttinin təməlqoyma mərasiminin tarixi açıqlanıb
  • 20 avqust, 2025
  • 17:55
Pezeşkianın Ermənistana səfəri İranda Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı narahatlıqları qismən azaldacaq - RƏY
Xarici siyasət
Pezeşkianın Ermənistana səfəri İranda Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı narahatlıqları qismən azaldacaq - RƏY
  • 20 avqust, 2025
  • 17:17
Azərbaycanda “ağıllı yollar ola bilərmi?  - ARAŞDIRMA
İnfrastruktur
Azərbaycanda “ağıllı yol"lar ola bilərmi? - ARAŞDIRMA
  • 20 avqust, 2025
  • 14:44
Azərbaycanda I yarımildə istehlak edilmiş qazın 59 %-i istehsala sərf edilib
Energetika
Azərbaycanda I yarımildə istehlak edilmiş qazın 59 %-i istehsala sərf edilib
  • 20 avqust, 2025
  • 13:19
Binəli Yıldırım: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasını bir-birinə bağlayacaq, ticarət əlaqələrini gücləndirəcək
Xarici siyasət
Binəli Yıldırım: Zəngəzur dəhlizi türk dünyasını bir-birinə bağlayacaq, ticarət əlaqələrini gücləndirəcək
  • 19 avqust, 2025
  • 19:38
Paşinyanın erməni xalqına müraciəti - cəmiyyət reallıqları dərk etməlidir - ŞƏRH
Analitika
Paşinyanın erməni xalqına müraciəti - cəmiyyət reallıqları dərk etməlidir - ŞƏRH
  • 19 avqust, 2025
  • 15:02
Mirzoyan Ermənistanın xarici ölkələrdəki səfirləri ilə Zəngəzur dəhlizi layihəsini müzakirə edəcək
Region
Mirzoyan Ermənistanın xarici ölkələrdəki səfirləri ilə Zəngəzur dəhlizi layihəsini müzakirə edəcək
  • 19 avqust, 2025
  • 10:20
İlk köç karvanı Vəngli kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib – YENİLƏNİB-2 
Foto
Daxili siyasət
İlk köç karvanı Vəngli kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib – YENİLƏNİB-2 
  • 15 avqust, 2025
  • 15:43
Azərbaycanda bu ilin birinci yarısında nikahlar artıb, boşanmalar azalıb
Sosial müdafiə
Azərbaycanda bu ilin birinci yarısında nikahlar artıb, boşanmalar azalıb
  • 15 avqust, 2025
  • 14:53
1 ... 113 114 115 116 117 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.