Vaşinqton (ingiliscə: Washington, D.C.) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı, ölkənin siyasi, idarəetmə, hüquqi və qlobal diplomatiya mərkəzidir. Rəsmi olaraq Kolumbiya Dairəsi (District of Columbia) adlanan bu ərazi heç bir ABŞ ştatının tərkibinə daxil deyil və birbaşa federal hökumətin müstəsna idarəçiliyi altındadır. ABŞ-ın ilk prezidenti və qurtuluş savaşının lideri Corc Vaşinqtonun şərəfinə adlandırılmış şəhər 1790-cı ildə qəbul edilmiş xüsusi qanunla ölkənin daimi paytaxtı kimi sıfırdan layihələndirilmiş və inşa edilmişdir. Coğrafi baxımdan ölkənin şərq sahilində, Potomak və Anakostiya çaylarının sahilində yerləşən bu meqapolis qlobal miqyasda həm iqtisadi, həm də hərbi-tiyasi qərarların qəbul edildiyi dünyanın ən nüfuzlu mərkəzlərindən biri hesab olunur. Şəhərin memarlıq planı fransız mühəndis Pyer Şarl Lanfan tərəfindən geniş prospektlər, dairəvi meydanlar və monumental tikililər sistemi üzrə qurulmuşdur ki, bu da ona özünəməxsus əzəmətli sima bəxş edir.
Vaşinqton şəhəri dünyanın hər yerindən gələn milyonlarla səyahətçinin, rəsmi nümayəndələrin və siyasətçilərin diqqətini çəkən möhtəşəm memarlıq abidələri, dünya şöhrətli muzeylər və federal hökumət qurumları ilə zəngindir. Şəhərin siyasi mərkəzi olan Kapitoli təpəsində ABŞ Konqresinin palataları — Senat və Nümayəndələr Palatası fəaliyyət göstərir. Ağ Ev — ABŞ Prezidentinin rəsmi iqamətgahı və iş yeri isə ölkənin icra hakimiyyətinin əsas simvoludur. Bundan əlavə, dünyanın ən güclü hərbi idarəsi olan Pentaqon binası, ABŞ Ali Məhkəməsi, Maliyyə Nazirliyi, Dövlət Departamenti və digər strateji nazirliklərin qərargahları bu şəhərdə yerləşir. Şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşən monumental tikililər — nəhəng obelisk olan Corc Vaşinqton abidəsi, klassik üslubda tikilmiş Avraam Linkoln və Tomas Cefferson memorialları, İkinci Dünya müharibəsi və Vyetnam müharibəsi qurbanlarının xatirə kompleksləri Amerika tarixinin, azadlıq mübarizəsinin və demokratiya dəyərlərinin əbədi simvollarıdır. Eyni zamanda, dünyanın ən böyük muzey və tədqiqat kompleksi olan Smitson İnstitutuna aid muzeylər, Milli Qalereya və ABŞ Konqres Kitabxanası Vaşinqtonun qlobal elm, mədəniyyət və maarifçilik mərkəzi kimi rolunu daha da gücləndirir.
Vaşinqton təkcə Amerika Birləşmiş Ştatlarının daxili idarəetmə mərkəzi deyil, həm də qlobal maliyyə, iqtisadi və təhlükəsizlik arxitekturasının əsas qərargahıdır. Bəşəriyyətin taleyini müəyyən edən bir çox beynəlxalq qurumların əsas idarəetmə strukturları məhz burada yerləşir. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF), Dünya Bankı Qrupu və Amerika Dövlətləri Təşkilatı kimi qlobal maliyyə və siyasi institutların mənzil-qərargahları şəhərin iqtisadi landşaftını formalaşdırır. Bundan başqa, dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrinin səfirlikləri və diplomatik nümayəndəlikləri Massaçusets prospekti boyunca (məşhur "Səfirlər sırası" kimi tanınan ərazidə) yerləşir ki, bu da Vaşinqtonu qlobal diplomatiyanın ürəyinə çevirir. Şəhərin iqtisadiyyatı əsasən dövlət xidmətləri, beynəlxalq hüquq, lobbiçilik institutları, elmi-tədqiqat mərkəzləri (beyin mərkəzləri - think-tanks), informasiya texnologiyaları və turizm sahələri üzərində qurulub. Brookings İnstitutu, Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzi kimi nüfuzlu analitik qurumlar qlobal siyasətə dair strateji sənədlərin və proqnozların hazırlandığı əsas ocaqlardır.
Vaşinqton həm də zəngin mədəni həyata, müxtəlif etnik qrupların formalaşdırdığı unikal sosial mühitə və dinamik ictimai həyata malikdir. Şəhərin əhalisi müxtəlifliyi ilə seçilir və burada dünyanın hər yerindən gələn mütəxəssislər, diplomatlar, tələbələr və incəsənət nümayəndələri yaşayır. Con Kennedi adına İncəsənət Mərkəzi, Milli Simfonik Orkestr, müxtəlif teatrlar və konsert zalları şəhərin mədəni həyatını zənginləşdirir. Həmçinin hər il yaz aylarında keçirilən ənənəvi Sakura (Yapon albalısı) festivalı dünyanın hər yerindən minlərlə turisti Vaşinqtona cəlb edir. Şəhər daxilindəki geniş parklar, xüsusilə Milli Mall (National Mall) parkı yerli sakinlərin istirahət etdiyi, ictimai tədbirlərin, bayramların və etiraz aksiyalarının keçirildiyi əsas açıq hava məkanıdır.
Bu tematik bölmədə Vaşinqton şəhərində baş verən ictimai-siyasi proseslərə, ABŞ administrasiyasının fəaliyyətinə, beynəlxalq sammitlərə, konfranslara, qlobal miqyaslı siyasi qərarlara və şəhərin gündəlik həyatı ilə bağlı yayımlanan ən son xəbərlərə hərtərəfli yer verilmişdir.
Bakı 25° C
