Qərbi Azərbaycan

Bakıda mədəni irslə bağlı keçirilən beynəlxalq konfransın yekun sənədi oxunub
Xarici siyasət
Bakıda mədəni irslə bağlı keçirilən beynəlxalq konfransın yekun sənədi oxunub
  • 05 dekabr, 2025
  • 15:36
Özbəkistanın Üstyurt regionunda kəşfiyyat-axtarış layihəsinə başlanılıb - YENİLƏNİB
Energetika
Özbəkistanın "Üstyurt" regionunda kəşfiyyat-axtarış layihəsinə başlanılıb - YENİLƏNİB
  • 05 dekabr, 2025
  • 14:49
Şuşada Ekoloji məsələlər üzrə İşçi qrupunun iclası keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Şuşada Ekoloji məsələlər üzrə İşçi qrupunun iclası keçirilib - YENİLƏNİB
  • 05 dekabr, 2025
  • 13:57
TDT Baş katibi: Zəngəzur dəhlizi yalnız türk dövlətləri yox, region və dünya üçün çox önəmlidir
Xarici siyasət
TDT Baş katibi: Zəngəzur dəhlizi yalnız türk dövlətləri yox, region və dünya üçün çox önəmlidir
  • 05 dekabr, 2025
  • 13:12
Ordubadda Ermənistanla sərhəddə dəmiryol stansiyanın ərazisində tikintiyə başlanılıb
İnfrastruktur
Ordubadda Ermənistanla sərhəddə dəmiryol stansiyanın ərazisində tikintiyə başlanılıb
  • 05 dekabr, 2025
  • 11:50
İcma sədri: Tarixi torpaqlarımıza qayıdış mübarizəmiz beynəlxalq hüquqa söykənir
Daxili siyasət
İcma sədri: Tarixi torpaqlarımıza qayıdış mübarizəmiz beynəlxalq hüquqa söykənir
  • 05 dekabr, 2025
  • 10:57
Yaşar Sarı: Qərbi Azərbaycanda dağıdılan abidələrin bərpası ilə bağlı Monitorinq Mərkəzi yaradılmalıdır
Xarici siyasət
Yaşar Sarı: Qərbi Azərbaycanda dağıdılan abidələrin bərpası ilə bağlı Monitorinq Mərkəzi yaradılmalıdır
  • 05 dekabr, 2025
  • 10:46
Naxçıvanda dəmir yollarının yenidən qurulmasına başlanılıb - EKSKLÜZİV
İnfrastruktur
Naxçıvanda dəmir yollarının yenidən qurulmasına başlanılıb - EKSKLÜZİV
  • 05 dekabr, 2025
  • 10:17
Qərbi Azərbaycan İcması altı ölkənin nümayəndəsinə fəxri üzvlük sertifikatı təqdim edib
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan İcması altı ölkənin nümayəndəsinə fəxri üzvlük sertifikatı təqdim edib
  • 05 dekabr, 2025
  • 10:14
İlham Əliyev: İnanırıq ki, Qərbi Azərbaycan İcmasının sülhsevər üzvləri öz ata-baba yurdlarına qayıdacaq
Daxili siyasət
İlham Əliyev: İnanırıq ki, Qərbi Azərbaycan İcmasının sülhsevər üzvləri öz ata-baba yurdlarına qayıdacaq
  • 05 dekabr, 2025
  • 09:39
Əziz Ələkbərli: Ermənistan hələ də azərbaycanlıların geriyə qayıdış hüququnu inkar edir
Xarici siyasət
Əziz Ələkbərli: Ermənistan hələ də azərbaycanlıların geriyə qayıdış hüququnu inkar edir
  • 05 dekabr, 2025
  • 09:37
Prezident: Ermənistan tarixən Qərbi Azərbaycanda yaşamış azərbaycanlıların mədəni irsini zaman-zaman məhv etmişdir
Xarici siyasət
Prezident: Ermənistan tarixən Qərbi Azərbaycanda yaşamış azərbaycanlıların mədəni irsini zaman-zaman məhv etmişdir
  • 05 dekabr, 2025
  • 09:37
Milli Məclisin üzvü APA-nın Siyasi məsələlər üzrə Daimi Komitəsinin iclasında iştirak edib
Foto
Milli Məclis
Milli Məclisin üzvü APA-nın Siyasi məsələlər üzrə Daimi Komitəsinin iclasında iştirak edib
  • 05 dekabr, 2025
  • 09:33
İlham Əliyev Bakıda mədəni irs və qayıdış hüququna dair beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciət edib
Xarici siyasət
İlham Əliyev Bakıda mədəni irs və qayıdış hüququna dair beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciət edib
  • 05 dekabr, 2025
  • 09:21
Ceyhun Bayramov: TRIPP layihəsi region üçün birinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir
Xarici siyasət
Ceyhun Bayramov: TRIPP layihəsi region üçün birinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir
  • 04 dekabr, 2025
  • 16:36
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur: Şəhərsalmada novatorluq və texnoloji tərəqqi nümunəsi
İnfrastruktur
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur: Şəhərsalmada novatorluq və texnoloji tərəqqi nümunəsi
  • 04 dekabr, 2025
  • 13:44
1 ... 76 77 78 79 80 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.