Qərbi Azərbaycan

İcma rəhbəri: Qərbi Azərbaycana qayıdış ideyasının universitetlərdə təbliği çox önəmlidir
Daxili siyasət
İcma rəhbəri: Qərbi Azərbaycana qayıdış ideyasının universitetlərdə təbliği çox önəmlidir
  • 22 dekabr, 2025
  • 11:18
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qarabağ adı silah üzərində niyə təsvir olunurdu?
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qarabağ adı silah üzərində niyə təsvir olunurdu?
  • 20 dekabr, 2025
  • 21:48
Azərbaycan və Monteneqro XİN başçıları NATO əməkdaşlığını müzakirə ediblər
Xarici siyasət
Azərbaycan və Monteneqro XİN başçıları NATO əməkdaşlığını müzakirə ediblər
  • 20 dekabr, 2025
  • 13:20
Ukraynanın Qərbi azərbaycanlı qadın hərbi pilotu ilə görüş keçirilib - FOTOREPORTAJ
Foto
Digər ölkələr
Ukraynanın Qərbi azərbaycanlı qadın hərbi pilotu ilə görüş keçirilib - FOTOREPORTAJ
  • 19 dekabr, 2025
  • 18:17
Ermənistana yola salınan neft qatarı – Zəngəzur dəhlizinin siqnalı - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Ermənistana yola salınan neft qatarı – Zəngəzur dəhlizinin siqnalı - ŞƏRH
  • 19 dekabr, 2025
  • 15:47
Xronika: Paşinyanın Qərbi Azərbaycanla bağlı təklif etdiyi yol xəritəsinin hədəfi nədir?
Region
Xronika: Paşinyanın Qərbi Azərbaycanla bağlı təklif etdiyi "yol xəritəsi"nin hədəfi nədir?
  • 19 dekabr, 2025
  • 00:05
Rusiya Bakının qoşulduğu təşəbbüslərə can atır - Mərkəzi Asiya dialoqunda yeni güc balansı - ŞƏRH
Analitika
Rusiya Bakının qoşulduğu təşəbbüslərə can atır - Mərkəzi Asiya dialoqunda yeni güc balansı - ŞƏRH
  • 18 dekabr, 2025
  • 14:50
Rektor: On minlərlə memar və mühəndis AzMİU-nu milli intellekt mərkəzinə çevirib
Elm və təhsil
Rektor: On minlərlə memar və mühəndis AzMİU-nu milli intellekt mərkəzinə çevirib
  • 18 dekabr, 2025
  • 11:28
Qərbi Azərbaycan Xronikası: 1828-ci ildən sonra Qərbi Azərbaycanda hansı proseslər başladı?
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: 1828-ci ildən sonra Qərbi Azərbaycanda hansı proseslər başladı?
  • 18 dekabr, 2025
  • 00:45
Rusiya və İranın Zəngəzur dəhlizi oyunu - iqtisadi faydadan geosiyasi maneəyə - ŞƏRH
Analitika
Rusiya və İranın Zəngəzur dəhlizi oyunu - iqtisadi faydadan geosiyasi maneəyə - ŞƏRH
  • 17 dekabr, 2025
  • 16:16
U-20 DÇ-yə ev sahibliyi Bakı-Daşkənd münasibətlərinin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir - RƏY
Xarici siyasət
U-20 DÇ-yə ev sahibliyi Bakı-Daşkənd münasibətlərinin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir - RƏY
  • 17 dekabr, 2025
  • 11:53
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Bacoğlu necə Haykavan oldu?
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Bacoğlu necə Haykavan oldu?"
  • 17 dekabr, 2025
  • 01:18
İrəvanda xal qalmadı adlı bədii-sənədli kitab hazırlanır
Mədəniyyət siyasəti
"İrəvanda xal qalmadı" adlı bədii-sənədli kitab hazırlanır
  • 16 dekabr, 2025
  • 18:25
FHN-in yaranmasının 20 illiyi qeyd olunub
Foto
Daxili siyasət
FHN-in yaranmasının 20 illiyi qeyd olunub
  • 16 dekabr, 2025
  • 13:34
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Son deportasiyaya qədər Murğuzda 800 azərbaycanlı yaşayıb
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Son deportasiyaya qədər Murğuzda 800 azərbaycanlı yaşayıb
  • 15 dekabr, 2025
  • 22:50
Azərbaycanın tanınmış güləş simaları Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda məktəblilərlə görüşüblər
Foto
Fərdi
Azərbaycanın tanınmış güləş simaları Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda məktəblilərlə görüşüblər
  • 15 dekabr, 2025
  • 22:17
1 ... 72 73 74 75 76 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.