Qərbi Azərbaycan

Dünya Türk Dili Ailəsi Günü - Türk dünyasının birliyi yolunda daha bir addım - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Dünya Türk Dili Ailəsi Günü - Türk dünyasının birliyi yolunda daha bir addım - ŞƏRH
  • 15 dekabr, 2025
  • 16:21
Naxçıvanda dəmir yolunun inşası: iqtisadi canlanma və yeni bazarlara çıxışın başlanğıcı - ARAŞDIRMA
İnfrastruktur
Naxçıvanda dəmir yolunun inşası: iqtisadi canlanma və yeni bazarlara çıxışın başlanğıcı - ARAŞDIRMA
  • 15 dekabr, 2025
  • 15:23
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Tirkeş sözünün mənası Azərbaycan döyüş mədəniyyətində nəyi açır?
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Tirkeş sözünün mənası Azərbaycan döyüş mədəniyyətində nəyi açır?
  • 13 dekabr, 2025
  • 23:29
Azərbaycan Ankarada 3-cü Dünya Mədəniyyətləri Festivalında təmsil olunub
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Azərbaycan Ankarada 3-cü Dünya Mədəniyyətləri Festivalında təmsil olunub
  • 13 dekabr, 2025
  • 21:41
Elçin Əmirbəyov: Zəngəzur dəhlizi eyni anda bir neçə strateji marşrutu birləşdirir
Xarici siyasət
Elçin Əmirbəyov: Zəngəzur dəhlizi eyni anda bir neçə strateji marşrutu birləşdirir
  • 13 dekabr, 2025
  • 18:15
Elçin Əmirbəyov: Azərbaycan Polşanı Aİ və NATO çərçivəsində etibarlı tərəfdaşlarından biri kimi görür
Foto
Xarici siyasət
Elçin Əmirbəyov: Azərbaycan Polşanı Aİ və NATO çərçivəsində etibarlı tərəfdaşlarından biri kimi görür
  • 13 dekabr, 2025
  • 09:55
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Polad camaatı kənddə 16-cı əsrin əvvəllərindən yaşayır
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Polad camaatı kənddə 16-cı əsrin əvvəllərindən yaşayır
  • 13 dekabr, 2025
  • 00:31
Heydər Əliyev – yaşadığı keşməkeşli hadisələrin qalibi - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Heydər Əliyev – yaşadığı keşməkeşli hadisələrin qalibi - ŞƏRH
  • 12 dekabr, 2025
  • 16:04
Qarabağda turistlər əsasən şəxsi evlərdə qalır – ARAŞDIRMA
Turizm
Qarabağda turistlər əsasən şəxsi evlərdə qalır – ARAŞDIRMA
  • 12 dekabr, 2025
  • 13:44
Daimi nümayəndə: Mərkəzi Asiya və Azərbaycan vahid geosiyasi və geoiqtisadi regionu formalaşdırır
Foto
Xarici siyasət
Daimi nümayəndə: Mərkəzi Asiya və Azərbaycan vahid geosiyasi və geoiqtisadi regionu formalaşdırır
  • 12 dekabr, 2025
  • 06:39
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Paşinyan azərbaycanlıların qayıdışına görə kilsəni sıradan çıxarır
Video
Xarici siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Paşinyan azərbaycanlıların qayıdışına görə kilsəni sıradan çıxarır
  • 12 dekabr, 2025
  • 01:16
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin vəfatından 22 il ötür
Daxili siyasət
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin vəfatından 22 il ötür
  • 12 dekabr, 2025
  • 00:00
Səlahiyyətli nümayəndə: Naxçıvanda fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün sosial güzəştlər tətbiq olunacaq
Foto
Daxili siyasət
Səlahiyyətli nümayəndə: Naxçıvanda fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün sosial güzəştlər tətbiq olunacaq
  • 11 dekabr, 2025
  • 21:54
WUF13-ün təşkili ilə əlaqədar yaradılmış Təşkilat Komitəsinin növbəti iclası keçirilib
Foto
Daxili siyasət
WUF13-ün təşkili ilə əlaqədar yaradılmış Təşkilat Komitəsinin növbəti iclası keçirilib
  • 11 dekabr, 2025
  • 18:08
Azərbaycan və Böyük Britaniya süni intellekt üzrə birgə fəaliyyəti müzakirə edib
Foto
İKT
Azərbaycan və Böyük Britaniya süni intellekt üzrə birgə fəaliyyəti müzakirə edib
  • 11 dekabr, 2025
  • 17:41
Bu il ölkədə aşkarlanmış artefaktlar AMEA-da nümayiş olunub
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Bu il ölkədə aşkarlanmış artefaktlar AMEA-da nümayiş olunub
  • 11 dekabr, 2025
  • 13:21
1 ... 73 74 75 76 77 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.