Qərbi Azərbaycan

Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunda I təsnifat mərhələsinin oyun cədvəli müəyyənləşib
Futbol
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunda I təsnifat mərhələsinin oyun cədvəli müəyyənləşib
  • 01 oktyabr, 2026
  • 21:31
Bakıda sabahdan güclü yağış başlayacaq, temperatur 8 dərəcə enəcək - XƏBƏRDARLIQ
Ekologiya
Bakıda sabahdan güclü yağış başlayacaq, temperatur 8 dərəcə enəcək - XƏBƏRDARLIQ
  • 01 oktyabr, 2026
  • 16:13
Kubanıçbek Ömüralıyev: Zəngəzur dəhlizi Şərqlə Qərb arasında nəqliyyat əlaqələri üçün vacibdir
İnfrastruktur
Kubanıçbek Ömüralıyev: "Zəngəzur dəhlizi Şərqlə Qərb arasında nəqliyyat əlaqələri üçün vacibdir"
  • 01 oktyabr, 2026
  • 14:17
Jurnalist Məğrur Əli: 27 sentyabr səhəri Atəş əmrini bayram xəbəri kimi qarşılamışdıq - müsahibə
Müsahibə
Jurnalist Məğrur Əli: 27 sentyabr səhəri "Atəş" əmrini bayram xəbəri kimi qarşılamışdıq - müsahibə
  • 01 oktyabr, 2026
  • 12:32
Mikayıl Cabbarov: Cənubi Qafqazda sülh region üçün yeni iqtisadi imkanlar açıb
Xarici siyasət
Mikayıl Cabbarov: "Cənubi Qafqazda sülh region üçün yeni iqtisadi imkanlar açıb"
  • 01 oktyabr, 2026
  • 10:09
Ermənilərin Ayqut adlandırdığı Gölkənd haqqında mühüm faktlar açıqlanıb - Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri
Daxili siyasət
Ermənilərin Ayqut adlandırdığı Gölkənd haqqında mühüm faktlar açıqlanıb - "Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri"
  • 30 sentyabr, 2026
  • 22:35
İstanbulda Qardaş nəğmələri adlı Azərbaycan gecəsi keçirilib
Foto
Mədəniyyət
İstanbulda "Qardaş nəğmələri" adlı Azərbaycan gecəsi keçirilib
  • 30 sentyabr, 2026
  • 19:56
Oktyabrın ilk günlərində bəzi rayonlara dolu düşəcək, qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
Ekologiya
Oktyabrın ilk günlərində bəzi rayonlara dolu düşəcək, qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ
  • 30 sentyabr, 2026
  • 18:05
Zəngilanın Ağalı kəndində Qarabağa qayıdış adlı ilk Texnika Festivalı keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
ASK
Zəngilanın Ağalı kəndində "Qarabağa qayıdış" adlı ilk Texnika Festivalı keçirilib - YENİLƏNİB
  • 30 sentyabr, 2026
  • 16:31
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura həsr edilmiş Sabaha doğru sənədli filmi təqdim olunub
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura həsr edilmiş "Sabaha doğru" sənədli filmi təqdim olunub
  • 30 sentyabr, 2026
  • 16:17
Məcburi köçkünlər üzrə elektron baza yenilənəcək
Foto
Daxili siyasət
Məcburi köçkünlər üzrə elektron baza yenilənəcək
  • 29 sentyabr, 2026
  • 17:02
Adrien Kirali Naxçıvanda əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib
Foto
Xarici siyasət
Adrien Kirali Naxçıvanda əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib
  • 29 sentyabr, 2026
  • 16:20
Oktyabrda havanın orta aylıq temperaturu normadan bir qədər yüksək olacaq
Ekologiya
Oktyabrda havanın orta aylıq temperaturu normadan bir qədər yüksək olacaq
  • 29 sentyabr, 2026
  • 15:39
Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə siyasəti ilk dəfə BMT platformasında gündəmə gətirilib
Foto
Xarici siyasət
Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı etnik təmizləmə siyasəti ilk dəfə BMT platformasında gündəmə gətirilib
  • 29 sentyabr, 2026
  • 09:53
BMT-də Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ qabardılıb - YENİLƏNİB-2
Foto
Xarici siyasət
BMT-də Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ qabardılıb - YENİLƏNİB-2
  • 28 sentyabr, 2026
  • 22:18
Qərbi Azərbaycan yaddaşından: Güllüdüz kəndinin tarixi və azərbaycanlı əhalisinin taleyi
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan yaddaşından: Güllüdüz kəndinin tarixi və azərbaycanlı əhalisinin taleyi
  • 28 sentyabr, 2026
  • 21:08
1 ... 10 11 12 13 14 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.