Qərbi Azərbaycan

Ekspert: Geosiyasi proseslər Azərbaycanın nəqliyyat dəhlizlərinə marağı artırır
İnfrastruktur
Ekspert: "Geosiyasi proseslər Azərbaycanın nəqliyyat dəhlizlərinə marağı artırır"
  • 05 oktyabr, 2026
  • 19:36
Məcnun Məmmədov: Cəbrayılda ilk istixana sənaye zonası qurulur
ASK
Məcnun Məmmədov: "Cəbrayılda ilk istixana sənaye zonası qurulur"
  • 05 oktyabr, 2026
  • 13:44
Nazir: Birillik bitkilər üçün kreditlərin faizlərini dövlət qarşılayacaq
ASK
Nazir: "Birillik bitkilər üçün kreditlərin faizlərini dövlət qarşılayacaq"
  • 05 oktyabr, 2026
  • 13:36
Xüsusi nümayəndə: Ağdam iqtisadi güc mərkəzlərindən biri olacaq
ASK
Xüsusi nümayəndə: "Ağdam iqtisadi güc mərkəzlərindən biri olacaq"
  • 05 oktyabr, 2026
  • 12:18
Ağdamdan Kəlbəcər istiqamətində yeni nəqliyyat xətti formalaşır
Video
İnfrastruktur
Ağdamdan Kəlbəcər istiqamətində yeni nəqliyyat xətti formalaşır
  • 05 oktyabr, 2026
  • 11:03
Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri: Ermənistanın özününküləşdirdiyi Güllübulaq kəndində Azərbaycan qəbiristanlığı
Daxili siyasət
"Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri": Ermənistanın özününküləşdirdiyi Güllübulaq kəndində Azərbaycan qəbiristanlığı
  • 04 oktyabr, 2026
  • 19:26
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi irsi və tarixi Zəfərə aparan yol - ŞƏRH
Analitika
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi irsi və tarixi Zəfərə aparan yol - ŞƏRH
  • 03 oktyabr, 2026
  • 15:41
İlham Əliyevin çıxışı dövlətin cari strateji hədəflərini müəyyənləşdirdi - RƏY
Daxili siyasət
İlham Əliyevin çıxışı dövlətin cari strateji hədəflərini müəyyənləşdirdi - RƏY
  • 03 oktyabr, 2026
  • 14:56
Azərbaycanın tranzit potensialının artmasına təsir edən amillər açıqlanıb
İnfrastruktur
Azərbaycanın tranzit potensialının artmasına təsir edən amillər açıqlanıb
  • 03 oktyabr, 2026
  • 14:40
Prezidentin qurultaydakı dərinməzmunlu çıxışı çətin və şərəfli yolun geniş təhlili idi - RƏY
Daxili siyasət
Prezidentin qurultaydakı dərinməzmunlu çıxışı çətin və şərəfli yolun geniş təhlili idi - RƏY
  • 03 oktyabr, 2026
  • 13:52
İlham Əliyevin YAP-ın qurultayındakı çıxışı Azərbaycanın davamlı sülh və əməkdaşlığın tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirdi - RƏY
Daxili siyasət
İlham Əliyevin YAP-ın qurultayındakı çıxışı Azərbaycanın davamlı sülh və əməkdaşlığın tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirdi - RƏY
  • 03 oktyabr, 2026
  • 12:13
Zəngəzur Milli Parkında bəbir balalarının sayı artıb
Ekologiya
Zəngəzur Milli Parkında bəbir balalarının sayı artıb
  • 02 oktyabr, 2026
  • 17:37
İlham Əliyev: Gələn il təhlükəsizlik üçün təqribən 9 milyard manat nəzərdə tutulur
Hərbi
İlham Əliyev: Gələn il təhlükəsizlik üçün təqribən 9 milyard manat nəzərdə tutulur
  • 02 oktyabr, 2026
  • 17:01
YAP-ın VIII Qurultayı keçirilib, İlham Əliyev çıxış edib - YENİLƏNİB-2
Foto
Daxili siyasət
YAP-ın VIII Qurultayı keçirilib, İlham Əliyev çıxış edib - YENİLƏNİB-2
  • 02 oktyabr, 2026
  • 16:01
İsa Həbibbəyli: AMEA-da Qafqaz Albaniyasına dair tədqiqatların yeni mərhələsi başlanıb
Foto
Daxili siyasət
İsa Həbibbəyli: AMEA-da Qafqaz Albaniyasına dair tədqiqatların yeni mərhələsi başlanıb
  • 02 oktyabr, 2026
  • 11:48
İlham Əliyev: Bundan sonrakı illərdə Böyük Qayıdış daha da sürətlə gedəcək
Daxili siyasət
İlham Əliyev: Bundan sonrakı illərdə Böyük Qayıdış daha da sürətlə gedəcək
  • 02 oktyabr, 2026
  • 11:37
1 ... 9 10 11 12 13 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.