Qərbi Azərbaycan

Prezidentdən tarixi mesajlar - Vaşinqton razılaşması qarşıdurmanın və gərginliyin sonu deməkdir- ŞƏRH
Rəy
Analitika
Prezidentdən tarixi mesajlar - Vaşinqton razılaşması qarşıdurmanın və gərginliyin sonu deməkdir- ŞƏRH
  • 27 avqust, 2025
  • 16:31
Növbəti köç karvanı Ağdamın Xıdırlı kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Növbəti köç karvanı Ağdamın Xıdırlı kəndinə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 27 avqust, 2025
  • 13:53
Şahin Mustafayev: Körfəz ölkələrini Qara Dənizə bağlayacaq yeni marşrut yaradılacaq
İnfrastruktur
Şahin Mustafayev: "Körfəz ölkələrini Qara Dənizə bağlayacaq yeni marşrut yaradılacaq"
  • 27 avqust, 2025
  • 11:48
İlham Əliyev: İranda hazırda müşavir kimi adlandırılan bəzi keçmiş rəsmilərin mövqeyi bizim üçün əhəmiyyətli deyil
Xarici siyasət
İlham Əliyev: İranda hazırda müşavir kimi adlandırılan bəzi keçmiş rəsmilərin mövqeyi bizim üçün əhəmiyyətli deyil
  • 27 avqust, 2025
  • 10:46
İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizi İrandakı Şimal dəhlizinə dəstək olacaq
İnfrastruktur
İlham Əliyev: Zəngəzur dəhlizi İrandakı Şimal dəhlizinə dəstək olacaq
  • 27 avqust, 2025
  • 10:22
İlham Əliyev: 1920-ci ilin aprelində rus ordusu Azərbaycanı işğal etdi
Xarici siyasət
İlham Əliyev: 1920-ci ilin aprelində rus ordusu Azərbaycanı işğal etdi
  • 27 avqust, 2025
  • 10:19
Prezident: Tramp administrasiyası qanuni narahatlığımızı doğru şəkildə qəbul etdi
İnfrastruktur
Prezident: Tramp administrasiyası qanuni narahatlığımızı doğru şəkildə qəbul etdi
  • 27 avqust, 2025
  • 10:13
İlham Əliyev: Naxçıvana yolun tikintisini amerikalı investorlar həyata keçirə bilər
İnfrastruktur
İlham Əliyev: "Naxçıvana yolun tikintisini amerikalı investorlar həyata keçirə bilər"
  • 27 avqust, 2025
  • 10:07
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibə verib
Foto
Xarici siyasət
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibə verib
  • 27 avqust, 2025
  • 10:00
Keçmiş məcburi köçkün: Xoşbəxtəm ki, uzun illər sonra yurduma qayıdıram
Daxili siyasət
Keçmiş məcburi köçkün: Xoşbəxtəm ki, uzun illər sonra yurduma qayıdıram
  • 27 avqust, 2025
  • 06:46
Ağdama qayıdan keçmiş məcburi köçkün: Çox sevindirici gündür
Daxili siyasət
Ağdama qayıdan keçmiş məcburi köçkün: Çox sevindirici gündür
  • 27 avqust, 2025
  • 06:34
Şahin Mustafayev: Zəngəzurdan keçən yol Naxçıvanı digər bölgələrimizlə daha sıx inteqrasiya edəcək
Xarici siyasət
Şahin Mustafayev: "Zəngəzurdan keçən yol Naxçıvanı digər bölgələrimizlə daha sıx inteqrasiya edəcək"
  • 26 avqust, 2025
  • 16:02
Şahin Mustafayev: Zəngəzurdan keçəcək yol Orta Dəhlizin ötürücülüyünü ildə 15 milyon ton artıracaq
İnfrastruktur
Şahin Mustafayev: "Zəngəzurdan keçəcək yol Orta Dəhlizin ötürücülüyünü ildə 15 milyon ton artıracaq"
  • 26 avqust, 2025
  • 15:59
Salem Əl-Ketbi: Əliyev və Paşinyan Cənubi Qafqazda xəritələri və marşrutları yenidən formalaşdıra biləcək saziş imzalayıblar
Xarici siyasət
Salem Əl-Ketbi: Əliyev və Paşinyan Cənubi Qafqazda xəritələri və marşrutları yenidən formalaşdıra biləcək saziş imzalayıblar
  • 26 avqust, 2025
  • 14:18
Hürriyyet: Türkiyə Zəngəzur dəhlizini Azərbaycan və digər Türk dövlətləri ilə birbaşa quru əlaqəsi kimi görür
Xarici siyasət
"Hürriyyet": Türkiyə Zəngəzur dəhlizini Azərbaycan və digər Türk dövlətləri ilə birbaşa quru əlaqəsi kimi görür
  • 26 avqust, 2025
  • 12:10
Binəqədi rayonunun bəzi ərazilərində işıq olmayacaq
Energetika
Binəqədi rayonunun bəzi ərazilərində işıq olmayacaq
  • 26 avqust, 2025
  • 09:10
1 ... 111 112 113 114 115 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.