Qərbi Azərbaycan

Azərbaycan qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş kimi tanınır - RƏY
Xarici siyasət
Azərbaycan qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş kimi tanınır - RƏY
  • 10 sentyabr, 2025
  • 14:12
İki il ərzində Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanının tutumu 260 000 TEU-ya qədər artırılacaq
Energetika
İki il ərzində Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanının tutumu 260 000 TEU-ya qədər artırılacaq
  • 10 sentyabr, 2025
  • 11:26
AMEA-da Vaşinqton görüşünün nəticələri müzakirə olunub
Foto
Xarici siyasət
AMEA-da Vaşinqton görüşünün nəticələri müzakirə olunub
  • 10 sentyabr, 2025
  • 10:57
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Hun türk etnonimindən yaranan yaşayış məskəni
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Hun türk etnonimindən yaranan yaşayış məskəni
  • 09 sentyabr, 2025
  • 23:47
Xaməneidən Pezeşkiana xüsusi təşəkkür - ali rəhbər prezidenti himayəsinə alır - ŞƏRH
Rəy
Analitika
Xaməneidən Pezeşkiana xüsusi təşəkkür - ali rəhbər prezidenti himayəsinə alır - ŞƏRH
  • 09 sentyabr, 2025
  • 16:26
Fərid Şəfiyev: Azərbaycanın məqsədi Zəngəzur fonunda digər dəhlizlərə əlavə dəyər qatmaqdır
Xarici siyasət
Fərid Şəfiyev: Azərbaycanın məqsədi Zəngəzur fonunda digər dəhlizlərə əlavə dəyər qatmaqdır
  • 09 sentyabr, 2025
  • 16:02
İcraçı direktor: ABŞ şirkətləri Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı tenderlərdə təkliflərini məmnuniyyətlə verəcəklər
Xarici siyasət
İcraçı direktor: ABŞ şirkətləri Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı tenderlərdə təkliflərini məmnuniyyətlə verəcəklər
  • 09 sentyabr, 2025
  • 14:46
Deputat: Vaşinqtonda imzalanan Birgə Bəyannamə Zəngəzur dəhlizinə dair ilk beynəlxalq sənəd hesab edilə bilər
Daxili siyasət
Deputat: Vaşinqtonda imzalanan Birgə Bəyannamə Zəngəzur dəhlizinə dair ilk beynəlxalq sənəd hesab edilə bilər
  • 09 sentyabr, 2025
  • 13:09
Vitse-spiker: Vaşinqtonda ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin yeni mərhələyə keçidinə nail olundu
Daxili siyasət
Vitse-spiker: Vaşinqtonda ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin yeni mərhələyə keçidinə nail olundu
  • 09 sentyabr, 2025
  • 12:12
Deputatlar Vaşinqton bəyannaməsinin mahiyyət etibarilə ilkin sülh sazişi olduğunu bildiriblər - ƏLAVƏ OLUNUB
Milli Məclis
Deputatlar Vaşinqton bəyannaməsinin mahiyyət etibarilə ilkin sülh sazişi olduğunu bildiriblər - ƏLAVƏ OLUNUB
  • 09 sentyabr, 2025
  • 12:01
Əli Əhmədov: Azərbaycan ərazi bütövlüyünün bərpası ilə hərbi qüdrətini dünyaya nümayiş etdirib
Xarici siyasət
Əli Əhmədov: Azərbaycan ərazi bütövlüyünün bərpası ilə hərbi qüdrətini dünyaya nümayiş etdirib
  • 09 sentyabr, 2025
  • 11:54
Zəngəzur dəhlizinin Azərbaycan hissəsində işlərin gələn il tamamlanması nəzərdə tutulur
İnfrastruktur
Zəngəzur dəhlizinin Azərbaycan hissəsində işlərin gələn il tamamlanması nəzərdə tutulur
  • 09 sentyabr, 2025
  • 11:25
Milli Məclisin sədri: Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsini dəyişir, yeni imkanlar açır
Milli Məclis
Milli Məclisin sədri: Zəngəzur dəhlizi Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsini dəyişir, yeni imkanlar açır
  • 09 sentyabr, 2025
  • 11:14
Azərpoçt Kəlbəcərdə fəaliyyət göstərməyə başlayıb
Foto
İKT
"Azərpoçt" Kəlbəcərdə fəaliyyət göstərməyə başlayıb
  • 09 sentyabr, 2025
  • 11:06
Prezident: Zəngəzur dəhlizi yaxın gələcəkdə qitələri birləşdirən mühüm nəqliyyat bağlantısı rolunu oynayacaq
Xarici siyasət
Prezident: Zəngəzur dəhlizi yaxın gələcəkdə qitələri birləşdirən mühüm nəqliyyat bağlantısı rolunu oynayacaq
  • 09 sentyabr, 2025
  • 10:12
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Göyçədə xristian türklərə aid çoxsaylı abidələr mövcuddur
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Göyçədə xristian türklərə aid çoxsaylı abidələr mövcuddur
  • 09 sentyabr, 2025
  • 10:00
1 ... 107 108 109 110 111 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.