Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyev AQEM Beyin Mərkəzləri Forumunun 13-cü sessiyasının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - YENİLƏNİB
Daxili siyasət
İlham Əliyev AQEM Beyin Mərkəzləri Forumunun 13-cü sessiyasının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb - YENİLƏNİB
  • 09 sentyabr, 2025
  • 09:59
Ermənistan ABŞ ilə Tramp Marşrutu üzrə danışıqların keçiriləcəyini elan edib
Region
Ermənistan ABŞ ilə "Tramp Marşrutu" üzrə danışıqların keçiriləcəyini elan edib
  • 09 sentyabr, 2025
  • 09:55
Sülh gündəmi Paşinyanı qələbəyə aparır - revanşistlərin sonu çatır - ŞƏRH
Analitika
Sülh gündəmi Paşinyanı qələbəyə aparır - revanşistlərin sonu çatır - ŞƏRH
  • 08 sentyabr, 2025
  • 16:51
Rövşən Rüstəmov: Zəngəzur dəhlizi Orta Dəhliz üzrə yük axınlarının fasiləsizliyini təmin edəcək
Foto
İnfrastruktur
Rövşən Rüstəmov: "Zəngəzur dəhlizi Orta Dəhliz üzrə yük axınlarının fasiləsizliyini təmin edəcək"
  • 08 sentyabr, 2025
  • 14:50
Azərbaycanda məktəblərdəki kompüterlərin sayı 19 %-dən çox artıb
İKT
Azərbaycanda məktəblərdəki kompüterlərin sayı 19 %-dən çox artıb
  • 08 sentyabr, 2025
  • 14:12
Azərbaycan Çin Beynəlxalq İnvestisiya və Ticarət Sərgisində iştirak edir
Foto
Biznes
Azərbaycan Çin Beynəlxalq İnvestisiya və Ticarət Sərgisində iştirak edir
  • 08 sentyabr, 2025
  • 11:30
Ağalı kəndində yerləşən hotelin təmir və tamamlama işlərinin ikinci mərhələsinə başlanılır
Maliyyə
Ağalı kəndində yerləşən hotelin təmir və tamamlama işlərinin ikinci mərhələsinə başlanılır
  • 08 sentyabr, 2025
  • 11:07
Günay Əfəndiyeva: Vaşinqton sənədi bütövlükdə Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallığın əsasını qoyur - MÜSAHİBƏ
Xarici siyasət
Günay Əfəndiyeva: Vaşinqton sənədi bütövlükdə Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallığın əsasını qoyur - MÜSAHİBƏ
  • 08 sentyabr, 2025
  • 09:30
Urmiya gölü tamamilə quruyub
Foto
Region
Urmiya gölü tamamilə quruyub
  • 07 sentyabr, 2025
  • 18:52
Zəngəzur dəhlizi: Cənubi Qafqazı qlobal nəqliyyat marşrutlarının qovşağına çevirəcək yol - ANALİTİKA
İnfrastruktur
Zəngəzur dəhlizi: Cənubi Qafqazı qlobal nəqliyyat marşrutlarının qovşağına çevirəcək yol - ANALİTİKA
  • 06 sentyabr, 2025
  • 16:59
Azərbaycan-ŞƏT münasibətləri daha geniş əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradacaq - RƏY
Xarici siyasət
Azərbaycan-ŞƏT münasibətləri daha geniş əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradacaq - RƏY
  • 05 sentyabr, 2025
  • 20:00
Horadiz-Ağbənd dəmir yolunun inşası üzrə işlər davam etdirilir - FOTOREPORTAJ
Foto
İnfrastruktur
Horadiz-Ağbənd dəmir yolunun inşası üzrə işlər davam etdirilir - FOTOREPORTAJ
  • 05 sentyabr, 2025
  • 18:46
Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon ton olacaq
İnfrastruktur
Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon ton olacaq
  • 05 sentyabr, 2025
  • 17:50
2040-cı ilə qədər Orta Dəhliz üzrə konteyner tutumu 865 min TEU-ya yüksələcək
İnfrastruktur
2040-cı ilə qədər Orta Dəhliz üzrə konteyner tutumu 865 min TEU-ya yüksələcək
  • 05 sentyabr, 2025
  • 17:48
Horadiz–Ağbənd dəmir yolunun tikintisinin 2026-cı ildə tam başa çatdırılması planlaşdırılır
İnfrastruktur
Horadiz–Ağbənd dəmir yolunun tikintisinin 2026-cı ildə tam başa çatdırılması planlaşdırılır
  • 05 sentyabr, 2025
  • 17:45
Ermənistanın xarici siyasət manevri - Çin və Rusiyaya meylin arxasında nə dayanır? – ŞƏRH
Analitika
Ermənistanın xarici siyasət manevri - Çin və Rusiyaya meylin arxasında nə dayanır? – ŞƏRH
  • 05 sentyabr, 2025
  • 14:46
1 ... 108 109 110 111 112 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.