Qərbi Azərbaycan

Orxan Zeynalov: Azərbaycanla Türkiyə Avropaya yaşıl enerji ixracını artırmağı planlaşdırır
Energetika
Orxan Zeynalov: Azərbaycanla Türkiyə Avropaya yaşıl enerji ixracını artırmağı planlaşdırır
  • 10 noyabr, 2026
  • 20:30
Ali Sevim: İnanıram ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması mənim fəaliyyətim dövrümə təsadüf edəcək
Xarici siyasət
Ali Sevim: İnanıram ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması mənim fəaliyyətim dövrümə təsadüf edəcək
  • 10 noyabr, 2026
  • 10:28
Ərdoğanın Azərbaycana səfəri müttəfiqliyin geostrateji əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi - Rəy
Xarici siyasət
Ərdoğanın Azərbaycana səfəri müttəfiqliyin geostrateji əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdi - Rəy
  • 09 noyabr, 2026
  • 17:42
Azərbaycan və Türkiyənin sarsılmaz birliyi regionda gərginliyi artırmağa çalışan aktorlara açıq mesajdır - Rəy
Xarici siyasət
Azərbaycan və Türkiyənin sarsılmaz birliyi regionda gərginliyi artırmağa çalışan aktorlara açıq mesajdır - Rəy
  • 09 noyabr, 2026
  • 14:45
Azərbaycanın COP31-də Dialoq Dəhlizi mövzusuna həsr olunmuş pavilyonu açılıb
Foto
Ekologiya
Azərbaycanın COP31-də "Dialoq Dəhlizi" mövzusuna həsr olunmuş pavilyonu açılıb
  • 09 noyabr, 2026
  • 13:07
Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - Yenilənib
Xarici siyasət
Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - Yenilənib
  • 08 noyabr, 2026
  • 18:27
Dövlət Komitəsində Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib
Daxili siyasət
Dövlət Komitəsində Zəfər Günü münasibətilə tədbir keçirilib
  • 07 noyabr, 2026
  • 18:27
Azərbaycan mədəniyyət ictimaiyyəti İlham Əliyevə Zəfər Günü münasibətilə təbrik ünvanlayıb
Daxili siyasət
Azərbaycan mədəniyyət ictimaiyyəti İlham Əliyevə Zəfər Günü münasibətilə təbrik ünvanlayıb
  • 07 noyabr, 2026
  • 17:42
Ağdaşda II Heyva Festivalı və Aqrar Biznes Festivalı keçirilib – Yenilənib
Foto
ASK
Ağdaşda II Heyva Festivalı və Aqrar Biznes Festivalı keçirilib – Yenilənib
  • 07 noyabr, 2026
  • 17:18
Zəfər Günü xalqın Vətən uğrunda fədakarlığını bütün dünyaya nümayiş etdirir - Rəy
Daxili siyasət
Zəfər Günü xalqın Vətən uğrunda fədakarlığını bütün dünyaya nümayiş etdirir - Rəy
  • 07 noyabr, 2026
  • 16:06
FHN-də Zəfər Gününə həsr olunmuş təntənəli tədbir keçirilib
Daxili siyasət
FHN-də Zəfər Gününə həsr olunmuş təntənəli tədbir keçirilib
  • 07 noyabr, 2026
  • 15:28
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasında Zəfər Günü qeyd olunub
Foto
Daxili siyasət
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasında Zəfər Günü qeyd olunub
  • 07 noyabr, 2026
  • 14:35
Cəbrayıl şəhərində Zəfər Günü qeyd olunub
Daxili siyasət
Cəbrayıl şəhərində Zəfər Günü qeyd olunub
  • 07 noyabr, 2026
  • 12:12
Oğruca kəndinin yaddaş izləri: Dağıdılmış kənd, qorunub saxlanılan qəbiristanlıq
Foto
Daxili siyasət
Oğruca kəndinin yaddaş izləri: Dağıdılmış kənd, qorunub saxlanılan qəbiristanlıq
  • 06 noyabr, 2026
  • 23:43
Azərbaycan QHT-lərinin Əməkdaşlıq Forumunun iştirakçıları Prezident İlham Əliyevə müraciət ünvanlayıb
Daxili siyasət
Azərbaycan QHT-lərinin Əməkdaşlıq Forumunun iştirakçıları Prezident İlham Əliyevə müraciət ünvanlayıb
  • 06 noyabr, 2026
  • 19:46
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Zəngilanın Cahangirbəyli kəndinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak ediblər - Yenilənib-2
Foto
Daxili siyasət
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Zəngilanın Cahangirbəyli kəndinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak ediblər - Yenilənib-2
  • 06 noyabr, 2026
  • 19:37
1 2 3 4 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.