BMT Təhlükəsizlik Şurası (BMT TŞ) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin qorunub saxlanılması üzrə əsas məsuliyyət daşıyan ən ali və nüfuzlu daimi qurumudur. 1945-ci ildə BMT Nizamnaməsinə əsasən təsis edilmiş bu Şura qlobal miqyasda böhranların qarşısının alınması, silahlı münaqişələrin tənzimlənməsi, sülhməramlı əməliyyatların təşkili və beynəlxalq hüquq normaçılığının təmin edilməsində mərkəzi rol oynayır. Şuranın qərarları və qətnamələri bütün BMT üzvü olan dövlətlər üçün hüquqi baxımdan məcburi qüvvəyə malikdir.
BMT Təhlükəsizlik Şurası 15 üzv dövlətdən ibarətdir. Bunlardan 5-i daimi üzvdür: Birləşmiş Ştatlar, Rusiya Federasiyası, Böyük Britaniya, Fransa və Çin. Qalan 10 qeyri-daimi üzv dövlət isə BMT Baş Assambleyası tərəfindən coğrafi təmsilçilik prinsipi əsasında iki illik müddətə seçilir. Şurada mühüm məsələlər üzrə qərar qəbul edilməsi üçün 9 səs tələb olunur, lakin daimi üzvlərdən hər hansı birinin veto hüququ (əleyhinə səs verməsi) qərarın qəbul edilməsinə mane olur. Bu mexanizm qlobal güc balansını əks etdirməklə yanaşı, mürəkkəb siyasi böhranlar zamanı konsensusun əldə olunmasında həlledici amildir.
Azərbaycan Respublikası üçün BMT Təhlükəsizlik Şurası tarixi əhəmiyyət daşıyan platformalardan biridir. 2011-ci ildə 155 ölkənin dəstəyini qazanaraq ilk dəfə BMT TŞ-nin qeyri-daimi üzvü seçilmiş Azərbaycan 2012–2013-cü illərdə bu missiyanı uğurla yerinə yetirmişdir. Ölkəmiz üzvlük dövründə beynəlxalq terrorizmlə mübarizə, dəniz təhlükəsizliyi, eləcə də humanitar məsələlərlə bağlı mühüm təşəbbüslərlə çıxış etmişdir. Eyni zamanda, tarixi Dağlıq Qarabağ münaqişəsi dövründə TŞ-nin qəbul etdiyi məşhur 4 qətnamə (822, 853, 874 və 884 nömrəli qətnamələr) Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərdən dərhal, qeyd-şərtsiz və tam çıxarılmasını tələb edən əsas hüquqi sənədlər olmuşdur.
Müasir geosiyasi gərginliklər və qlobal təhlükəsizlik böhranları fonunda BMT Təhlükəsizlik Şurasının fəaliyyəti və islahat olunması zərurəti beynəlxalq gündəmin əsas müzakirə mövzularındandır. Təşkilat müasir çağırışlara (kiber təhdidlər, iqlim dəyişikliyinin yaratdığı risklər, regional müharibələr) operativ reaksiya vermək və effektivliyini artırmaq üçün daim təkmilləşdirmə səyləri həyata keçirir.
Bu tematik bölmədə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi qətnamələrə, iclaslarına, qlobal münaqişələrl bağlı bəyanatlarına, Azərbaycanın bu qurumla əlaqələrinə və beynəlxalq sülh proseslərinə dair ən son xəbərlər və analitik materiallar toplanmışdır.
Bakı 29° C
