Qərbi Azərbaycan

Aşağı Qarabağlar, Aşağı Qaraqala, Aşağı Qaranlıq - türk tarixinin izi - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Xarici siyasət
Aşağı Qarabağlar, Aşağı Qaraqala, Aşağı Qaranlıq - türk tarixinin izi - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 18 iyun, 2025
  • 03:45
Xankəndidə “Sağlamlığa doğru qaç!” layihəsinin final mərhələsi keçirilib
Foto
Biznes
Xankəndidə “Sağlamlığa doğru qaç!” layihəsinin final mərhələsi keçirilib
  • 17 iyun, 2025
  • 14:49
Xarici diplomatlar Azərbaycanda məcburi köçkün probleminin həlli barədə məlumatlandırılıb
Foto
Xarici siyasət
Xarici diplomatlar Azərbaycanda məcburi köçkün probleminin həlli barədə məlumatlandırılıb
  • 17 iyun, 2025
  • 12:28
Səyyad Aran: Aşağı Necili sakinləri daim ermənilərin ayrı-seçkiliyi ilə üzləşiblər
Daxili siyasət
Səyyad Aran: Aşağı Necili sakinləri daim ermənilərin ayrı-seçkiliyi ilə üzləşiblər
  • 17 iyun, 2025
  • 09:59
Talaçaydan sel keçir
Ekologiya
Talaçaydan sel keçir
  • 16 iyun, 2025
  • 09:19
Talaçay çayından sel keçir
Ekologiya
Talaçay çayından sel keçir
  • 15 iyun, 2025
  • 09:36
KİV: İranın yeddi vilayətində hava hücumundan müdafiə sistemi intensiv şəkildə işləyir
Region
KİV: İranın yeddi vilayətində hava hücumundan müdafiə sistemi intensiv şəkildə işləyir
  • 14 iyun, 2025
  • 22:22
Azərbaycan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Ermənistanın addım atmasını gözləyir
Xarici siyasət
Azərbaycan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Ermənistanın addım atmasını gözləyir
  • 14 iyun, 2025
  • 13:28
Kürdə suyun səviyyəsi arıtb
Ekologiya
Kürdə suyun səviyyəsi arıtb
  • 14 iyun, 2025
  • 10:58
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Hələ 1977-ci ildə marşal Bağramyan demişdi ki, türkləri qovacağıq
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: "Hələ 1977-ci ildə marşal Bağramyan demişdi ki, türkləri qovacağıq"
  • 14 iyun, 2025
  • 03:42
Azərbaycan və Türkiyə bölgənin rifahına xidmət edən çoxsaylı addımlar atıb - RƏY
Daxili siyasət
Azərbaycan və Türkiyə bölgənin rifahına xidmət edən çoxsaylı addımlar atıb - RƏY
  • 13 iyun, 2025
  • 20:13
İğdır Universitetinin dosenti: Göy məscidi ziyarət etmək, orada namaz qılmaq istərdik
Xarici siyasət
İğdır Universitetinin dosenti: Göy məscidi ziyarət etmək, orada namaz qılmaq istərdik
  • 13 iyun, 2025
  • 17:18
Abel Məhərrəmov: Qərbi Azərbaycana qayıdışın koordinasiya mərkəzi gələcəkdə Naxçıvan ola bilər
Daxili siyasət
Abel Məhərrəmov: Qərbi Azərbaycana qayıdışın koordinasiya mərkəzi gələcəkdə Naxçıvan ola bilər
  • 13 iyun, 2025
  • 17:11
Xankəndidə Ekoloji məsələlər üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Ekologiya
Xankəndidə Ekoloji məsələlər üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib - YENİLƏNİB
  • 13 iyun, 2025
  • 15:04
Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycan: tarixi, mədəniyyəti və böyük qayıdış” Respublika Elmi Konfransı keçirilir
Foto
Xarici siyasət
Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycan: tarixi, mədəniyyəti və böyük qayıdış” Respublika Elmi Konfransı keçirilir
  • 13 iyun, 2025
  • 10:28
Azərbaycan nümayəndə heyəti Urmiyada “Qərbi Azərbaycanın investisiya imkanlarına dair” beynəlxalq konfransda iştirak edib
Xarici siyasət
Azərbaycan nümayəndə heyəti Urmiyada “Qərbi Azərbaycanın investisiya imkanlarına dair” beynəlxalq konfransda iştirak edib
  • 12 iyun, 2025
  • 19:27
1 ... 130 131 132 133 134 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.