Qərbi Azərbaycan

Mərakeşli jurnalistlərə COP-29 və Böyük qayıdış proqramının icrası barədə məlumat verilib
Foto
Xarici siyasət
Mərakeşli jurnalistlərə COP-29 və "Böyük qayıdış" proqramının icrası barədə məlumat verilib
  • 20 iyun, 2025
  • 19:32
Dövlət Komitəsi “Böyük Qayıdışda bərabərik” adlı maarifləndirmə tədbiri keçirib
Foto
Daxili siyasət
Dövlət Komitəsi “Böyük Qayıdışda bərabərik” adlı maarifləndirmə tədbiri keçirib
  • 20 iyun, 2025
  • 17:09
“İranın oyundan çıxması Azərbaycanın Zəngəzur üzərində nəzarətini gücləndirəcək” – Qərbi Azərbaycan Xronikası
Daxili siyasət
“İranın oyundan çıxması Azərbaycanın Zəngəzur üzərində nəzarətini gücləndirəcək” – Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 20 iyun, 2025
  • 06:49
Elmar Məmmədov: Azərbaycanın Böyük Britaniya ilə iqtisadi əlaqələri strateji əhəmiyyət kəsb edir
Xarici siyasət
Elmar Məmmədov: Azərbaycanın Böyük Britaniya ilə iqtisadi əlaqələri strateji əhəmiyyət kəsb edir
  • 19 iyun, 2025
  • 20:14
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda fəaliyyət göstərən daha bir qrup işəgötürənlə görüş olub
Foto
Daxili siyasət
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda fəaliyyət göstərən daha bir qrup işəgötürənlə görüş olub
  • 19 iyun, 2025
  • 18:24
Prezidentin Ermənistana çağırışı: Qərbi azərbaycanlıların hüquqlarına hörmət edin - ŞƏRH
Analitika
Prezidentin Ermənistana çağırışı: Qərbi azərbaycanlıların hüquqlarına hörmət edin - ŞƏRH
  • 19 iyun, 2025
  • 16:25
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qədim türklər tarixi yaradıb, onu yazmayıblar
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Qədim türklər tarixi yaradıb, onu yazmayıblar
  • 19 iyun, 2025
  • 02:41
Məlahət İbrahimqızı: Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ beynəlxalq hüquqdur
Xarici siyasət
Məlahət İbrahimqızı: Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ beynəlxalq hüquqdur
  • 18 iyun, 2025
  • 20:54
Əziz Ələkbərli: Son 200 ildə ilk dəfə Qərbi azərbaycanlıların öz yurduna qayıdışı üçün zəmin yaranıb
Daxili siyasət
Əziz Ələkbərli: Son 200 ildə ilk dəfə Qərbi azərbaycanlıların öz yurduna qayıdışı üçün zəmin yaranıb
  • 18 iyun, 2025
  • 20:09
Şabranda Qərbi Azərbaycan-Yurd yerimiz mövzusunda konfrans keçirilib 
Foto
Daxili siyasət
Şabranda "Qərbi Azərbaycan-Yurd yerimiz" mövzusunda konfrans keçirilib 
  • 18 iyun, 2025
  • 19:35
BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumu Təşkilat Komitəsinin ilk iclası olub
Foto
Daxili siyasət
BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumu Təşkilat Komitəsinin ilk iclası olub
  • 18 iyun, 2025
  • 16:10
Minskdə Qərbi Azərbaycana qayıdışın əsaslarına dair ictimai müzakirə keçirilib
Foto
Daxili siyasət
Minskdə Qərbi Azərbaycana qayıdışın əsaslarına dair ictimai müzakirə keçirilib
  • 18 iyun, 2025
  • 15:02
Köç karvanı Kəngərliyə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Köç karvanı Kəngərliyə çatıb, açarlar təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 18 iyun, 2025
  • 13:11
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan azərbaycanlıların öz dədə-baba yurdlarına qayıtmaq hüququna hörmətlə yanaşmalıdır
Daxili siyasət
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan azərbaycanlıların öz dədə-baba yurdlarına qayıtmaq hüququna hörmətlə yanaşmalıdır
  • 18 iyun, 2025
  • 11:52
Batumidə Azərbaycanın Milli Qurtuluş, Silahlı Qüvvələr günləri, “Konstitusiya və Suverenlik İli” qeyd edilib
Foto
Region
Batumidə Azərbaycanın Milli Qurtuluş, Silahlı Qüvvələr günləri, “Konstitusiya və Suverenlik İli” qeyd edilib
  • 18 iyun, 2025
  • 11:31
İlham Əliyev Ombudsmanların Beynəlxalq Simpoziumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
Daxili siyasət
İlham Əliyev Ombudsmanların Beynəlxalq Simpoziumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
  • 18 iyun, 2025
  • 10:39
1 ... 129 130 131 132 133 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.