Qərbi Azərbaycan

Çarlz Vili: Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşü regionda davamlı sülh üçün ümid verir
Qarabağ
Çarlz Vili: Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşü regionda davamlı sülh üçün ümid verir
  • 10 iyul, 2025
  • 11:44
Beynəlxalq səyyahların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri başlayıb
Qarabağ
Beynəlxalq səyyahların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri başlayıb
  • 10 iyul, 2025
  • 09:59
Əhali Prezidentin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir - SORĞU
Daxili siyasət
Əhali Prezidentin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir - SORĞU
  • 10 iyul, 2025
  • 08:37
Qarabağa açılan yollar: Azad edilmiş ərazilərə giriş qaydaları sadələşdirilir – ARAŞDIRMA
Turizm
Qarabağa açılan yollar: Azad edilmiş ərazilərə giriş qaydaları sadələşdirilir – ARAŞDIRMA
  • 09 iyul, 2025
  • 16:11
XİN: İranın Ermənistandakı səfirinin Xankəndi Zirvə görüşünün yekun sənədi ilə bağlı iddiaları qəbuledilməzdir
Xarici siyasət
XİN: İranın Ermənistandakı səfirinin Xankəndi Zirvə görüşünün yekun sənədi ilə bağlı iddiaları qəbuledilməzdir
  • 09 iyul, 2025
  • 13:19
Azərbaycanda ən çox boşanma halları Daşkəsəndədir  - STATİSTİKA
Daxili siyasət
Azərbaycanda ən çox boşanma halları Daşkəsəndədir - STATİSTİKA
  • 09 iyul, 2025
  • 12:46
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İran ermənilərinin məqsədli yerləşdirildiyi məkan
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İran ermənilərinin məqsədli yerləşdirildiyi məkan
  • 09 iyul, 2025
  • 04:01
Deputat: “Zəngəzur dəhlizi və Qərbi azərbaycanlıların qayıdışı məsələləri beynəlxalq platformalarda gündəmə gəlir“
Energetika
Deputat: “Zəngəzur dəhlizi və Qərbi azərbaycanlıların qayıdışı məsələləri beynəlxalq platformalarda gündəmə gəlir“
  • 08 iyul, 2025
  • 11:40
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Toxluca qədim tarixə malik yaşayış məntəqəsidir
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Toxluca qədim tarixə malik yaşayış məntəqəsidir
  • 07 iyul, 2025
  • 23:25
Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərini işğal etməsi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslər məhkəmədə ifadə veriblər
Foto
Hadisə
Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərini işğal etməsi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslər məhkəmədə ifadə veriblər
  • 07 iyul, 2025
  • 20:52
Suların İstifadəsinə və Mühafizəsinə Dövlət Nəzarəti Xidmətində yeni təyinatlar olub
Foto
İnfrastruktur
Suların İstifadəsinə və Mühafizəsinə Dövlət Nəzarəti Xidmətində yeni təyinatlar olub
  • 07 iyul, 2025
  • 16:09
“The Gulf Observer”: Ermənilərin Azərbaycanın mədəni irsini məhv etməsi bütün bəşəriyyətə qarşı vandalizmdir
Qarabağ
“The Gulf Observer”: Ermənilərin Azərbaycanın mədəni irsini məhv etməsi bütün bəşəriyyətə qarşı vandalizmdir
  • 07 iyul, 2025
  • 12:35
İlham Əliyev Pakistan Milli Assambleyasının sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev Pakistan Milli Assambleyasının sədrinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
  • 07 iyul, 2025
  • 11:10
XİN Xankəndi Kommunikesi barədə məlumat yayıb
Xarici siyasət
XİN Xankəndi Kommunikesi barədə məlumat yayıb
  • 06 iyul, 2025
  • 20:43
Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolu layihəsi Beynəlxalq Yol Federasiyasının mükafatına layiq görülüb - VİDEO
Foto
İnfrastruktur
Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolu layihəsi Beynəlxalq Yol Federasiyasının mükafatına layiq görülüb - VİDEO
  • 06 iyul, 2025
  • 10:08
AKP rəsmisi: Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı birgə səylərimiz türk dünyası üçün tarixi prosesdir
Region
AKP rəsmisi: Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı birgə səylərimiz türk dünyası üçün tarixi prosesdir
  • 05 iyul, 2025
  • 23:27
1 ... 125 126 127 128 129 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.