Qərbi Azərbaycan

Paşinyan: ABŞ, Aİ və Çin Zəngəzur dəhlizinin autsorsinqində maraqlıdırlar - YENİLƏNİB
Region
Paşinyan: ABŞ, Aİ və Çin Zəngəzur dəhlizinin autsorsinqində maraqlıdırlar - YENİLƏNİB
  • 16 iyul, 2025
  • 15:39
AMEA prezidenti: Bakıda və Abşeron yarımadasında arxeoloji tədqiqatlar başlayıb
Elm və təhsil
AMEA prezidenti: Bakıda və Abşeron yarımadasında arxeoloji tədqiqatlar başlayıb
  • 15 iyul, 2025
  • 17:52
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura I yarımildə avtobusla 34 minə yaxın insan səfər edib
İnfrastruktur
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura I yarımildə avtobusla 34 minə yaxın insan səfər edib
  • 15 iyul, 2025
  • 16:27
FHN azad edilmiş ərazilərdə artan yanğın təhlükəsinə dair əhaliyə müraciət edib
Hadisə
FHN azad edilmiş ərazilərdə artan yanğın təhlükəsinə dair əhaliyə müraciət edib
  • 15 iyul, 2025
  • 09:36
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Üzünü görmədiyim Göyçə gölünün rəsmini çəkirdim
Foto
Xarici siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Üzünü görmədiyim Göyçə gölünün rəsmini çəkirdim
  • 14 iyul, 2025
  • 22:00
ABŞ Zəngəzur dəhlizinin idarə edilməsini öz üzərinə götürməyə hazır olduğunu bildirib
İnfrastruktur
ABŞ Zəngəzur dəhlizinin idarə edilməsini öz üzərinə götürməyə hazır olduğunu bildirib
  • 14 iyul, 2025
  • 17:45
Xocalı  rayonunun Xanyurdu kəndinə çatan ailələrə evlərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Xocalı rayonunun Xanyurdu kəndinə çatan ailələrə evlərin açarları təqdim edilib - YENİLƏNİB
  • 14 iyul, 2025
  • 15:39
Xocalının Təzəbinə kəndinə ilk köçən ailələrə evlərin açarları təqdim olunub - YENİLƏNİB
Foto
Qarabağ
Xocalının Təzəbinə kəndinə ilk köçən ailələrə evlərin açarları təqdim olunub - YENİLƏNİB
  • 14 iyul, 2025
  • 14:15
Xocalı sakini: Qısa zamanda İrəvan, Göyçə, Zəngəzura da dönüş sevincini yaşamağı arzulayıram
Daxili siyasət
Xocalı sakini: Qısa zamanda İrəvan, Göyçə, Zəngəzura da dönüş sevincini yaşamağı arzulayıram
  • 14 iyul, 2025
  • 12:30
Politoloq: Ermənistan sülh prosesində əsaslı addımlar atsa, qeyri-regional iştirakçıların müdaxilə imkanı azalmış olacaq
Xarici siyasət
Politoloq: Ermənistan sülh prosesində əsaslı addımlar atsa, qeyri-regional iştirakçıların müdaxilə imkanı azalmış olacaq
  • 14 iyul, 2025
  • 10:48
Deputat: Mətbuat həm Birinci, həm də İkinci Qarabağ müharibələrində üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirdi
Media
Deputat: Mətbuat həm Birinci, həm də İkinci Qarabağ müharibələrində üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirdi
  • 12 iyul, 2025
  • 15:12
Əbu-Dabi görüşü sülh müqaviləsinin imzalanması və kommunikasiyaların açılmasına münbit zəmin yaradır - RƏY
Xarici siyasət
Əbu-Dabi görüşü sülh müqaviləsinin imzalanması və kommunikasiyaların açılmasına münbit zəmin yaradır - RƏY
  • 12 iyul, 2025
  • 14:32
Beynəlxalq səyyahlar Cəbrayıl rayonunda minatəmizləmə prosesi ilə tanış olublar
Foto
Qarabağ
Beynəlxalq səyyahlar Cəbrayıl rayonunda minatəmizləmə prosesi ilə tanış olublar
  • 12 iyul, 2025
  • 11:06
Azərbaycanda ən çox nikah qeydə alınan rayon məlum olub
Daxili siyasət
Azərbaycanda ən çox nikah qeydə alınan rayon məlum olub
  • 12 iyul, 2025
  • 10:34
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Yaşlı erməni dedi ki, vaxt gələcək, siz gedəcəksiniz
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Yaşlı erməni dedi ki, vaxt gələcək, siz gedəcəksiniz
  • 11 iyul, 2025
  • 23:34
Laçın şəhərindən İrlandiyaya ilk dəfə açıqca göndərilib
Foto
Qarabağ
Laçın şəhərindən İrlandiyaya ilk dəfə açıqca göndərilib
  • 11 iyul, 2025
  • 17:09
1 ... 123 124 125 126 127 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.