Qərbi Azərbaycan

Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış edib - YENİLƏNİB-2
Xarici siyasət
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış edib - YENİLƏNİB-2
  • 25 sentyabr, 2025
  • 22:31
Azərbaycan Prezidenti: Regional bağlantılar davamlı sülh istiqamətində baxışlarımızın əsasını təşkil edir
Xarici siyasət
Azərbaycan Prezidenti: Regional bağlantılar davamlı sülh istiqamətində baxışlarımızın əsasını təşkil edir
  • 25 sentyabr, 2025
  • 20:56
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunda çöl tədqiqat işləri aparılıb
Foto
Elm və təhsil
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunda çöl tədqiqat işləri aparılıb
  • 25 sentyabr, 2025
  • 14:48
Türkiyənin nüfuzlu universitetlərinin rektorları Diaspor Komitəsində olub
Foto
Diaspor
Türkiyənin nüfuzlu universitetlərinin rektorları Diaspor Komitəsində olub
  • 25 sentyabr, 2025
  • 11:44
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistanın millətçilik siyasətində kilsənin rolu
Video
Din
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənistanın millətçilik siyasətində kilsənin rolu
  • 24 sentyabr, 2025
  • 23:10
Binəli Yıldırım: Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri sabitlik və əməkdaşlıq üçün yeni səhifə ola bilər
Region
Binəli Yıldırım: Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri sabitlik və əməkdaşlıq üçün yeni səhifə ola bilər
  • 24 sentyabr, 2025
  • 21:41
Cəbrayılda Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə üzrə İşçi qrupun iclası keçirilib
Foto
Daxili siyasət
Cəbrayılda Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə üzrə İşçi qrupun iclası keçirilib
  • 24 sentyabr, 2025
  • 18:57
Laçında Ekoloji məsələlər üzrə İşçi qrupunun iclası keçirilib - YENİLƏNİB
Foto
Ekologiya
Laçında Ekoloji məsələlər üzrə İşçi qrupunun iclası keçirilib - YENİLƏNİB
  • 24 sentyabr, 2025
  • 15:36
Nazir: Kəlbəcərdə keçirilən Bal Festivalını gələcəkdə beynəlxalq səviyyədə təşkil etməyi planlaşdırırıq
Daxili siyasət
Nazir: Kəlbəcərdə keçirilən Bal Festivalını gələcəkdə beynəlxalq səviyyədə təşkil etməyi planlaşdırırıq
  • 24 sentyabr, 2025
  • 15:32
AQTA-da bir sıra kadr dəyişikliyi olub
Daxili siyasət
AQTA-da bir sıra kadr dəyişikliyi olub
  • 24 sentyabr, 2025
  • 14:40
Kəlbəcərdə Bal Festivalı keçirilib – YENİLƏNİB
Daxili siyasət
Kəlbəcərdə Bal Festivalı keçirilib – YENİLƏNİB
  • 24 sentyabr, 2025
  • 12:52
Azərbaycandakı dini konfessiyalar Vaşinqton bəyannaməsinə dəstəklə bağlı birgə bəyanat qəbul ediblər
Din
Azərbaycandakı dini konfessiyalar Vaşinqton bəyannaməsinə dəstəklə bağlı birgə bəyanat qəbul ediblər
  • 24 sentyabr, 2025
  • 12:46
Hikmət Hacıyev: Orta Dəhliz üzrə 50 milyon tondan çox yük artımı gözlənilir
Xarici siyasət
Hikmət Hacıyev: Orta Dəhliz üzrə 50 milyon tondan çox yük artımı gözlənilir
  • 24 sentyabr, 2025
  • 06:40
Tokayev: Qazaxıstan Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasını alqışlayır
Region
Tokayev: Qazaxıstan Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşmasını alqışlayır
  • 23 sentyabr, 2025
  • 23:55
Turan İbrahimov Baku TVnin baş redaktoru təyin olunub
Media
Turan İbrahimov "Baku TV"nin baş redaktoru təyin olunub
  • 23 sentyabr, 2025
  • 23:05
Aşirabad və Aşnak toponimi - türk tarixinin izi - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Video
Daxili siyasət
Aşirabad və Aşnak toponimi - türk tarixinin izi - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 23 sentyabr, 2025
  • 21:53
1 ... 101 102 103 104 105 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.