Qərbi Azərbaycan

İlham Əliyev: Zəngəzur koridorunun işə düşməsi ilə yükdaşımaların həcminin daha da artması gözlənilir
Biznes
İlham Əliyev: Zəngəzur koridorunun işə düşməsi ilə yükdaşımaların həcminin daha da artması gözlənilir
  • 22 sentyabr, 2025
  • 10:19
İlham Əliyev I Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
Biznes
İlham Əliyev I Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb
  • 22 sentyabr, 2025
  • 09:22
Türkiyənin tanınmış alimi: Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə keçməsi Naxçıvanın inkişafına böyük təkan verəcək
Daxili siyasət
Türkiyənin tanınmış alimi: Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyətə keçməsi Naxçıvanın inkişafına böyük təkan verəcək
  • 21 sentyabr, 2025
  • 17:44
Rubio Vaşinqton sammitinin önəmindən bəhs edib
Region
Rubio Vaşinqton sammitinin önəmindən bəhs edib
  • 21 sentyabr, 2025
  • 11:44
Paşinyan: Vaşinqton görüşü ilə erməni xalqının sülhün bərqərar olması arzusunu reallığa çevirdik
Region
Paşinyan: Vaşinqton görüşü ilə erməni xalqının sülhün bərqərar olması arzusunu reallığa çevirdik
  • 21 sentyabr, 2025
  • 09:45
Ermənistanın iqtisadiyyat naziri Tramp marşrutunu müzakirə etmək üçün ABŞ-yə gedəcək
Region
Ermənistanın iqtisadiyyat naziri "Tramp marşrutu"nu müzakirə etmək üçün ABŞ-yə gedəcək
  • 20 sentyabr, 2025
  • 19:05
Qarsın Qərbi Azərbaycan yaddaşı sənədli filminin təqdimatı keçirilib
Mədəniyyət siyasəti
"Qarsın Qərbi Azərbaycan yaddaşı" sənədli filminin təqdimatı keçirilib
  • 20 sentyabr, 2025
  • 14:33
Hərbi jurnalist Şəmistan Nəzirli vəfat edib
Media
Hərbi jurnalist Şəmistan Nəzirli vəfat edib
  • 20 sentyabr, 2025
  • 14:07
Mirzoyan: Ermənistan və ABŞ Tramp Marşrutu layihəsinin detallarını dəqiqləşdirəcəklər
Region
Mirzoyan: Ermənistan və ABŞ "Tramp Marşrutu" layihəsinin detallarını dəqiqləşdirəcəklər
  • 20 sentyabr, 2025
  • 09:46
Sonrakı həyatımız Xocalı, Quşçular, Malıbəyli faciəsi ilə bağlı oldu - Qərbi Azərbaycan Xronikası
Video
Daxili siyasət
"Sonrakı həyatımız Xocalı, Quşçular, Malıbəyli faciəsi ilə bağlı oldu" - Qərbi Azərbaycan Xronikası
  • 20 sentyabr, 2025
  • 00:56
Sahibə Qafarova Malayziya Parlamenti Nümayəndələr Palatasının sədri ilə görüşüb
Foto
Xarici siyasət
Sahibə Qafarova Malayziya Parlamenti Nümayəndələr Palatasının sədri ilə görüşüb
  • 19 sentyabr, 2025
  • 19:02
Qriqoryan: Aİ ilə Ermənistan arasında dialoq başlayıb
Region
Qriqoryan: Aİ ilə Ermənistan arasında dialoq başlayıb
  • 19 sentyabr, 2025
  • 17:50
Suveren Azərbaycanın önəmi -  regional və qlobal sülhə, əməkdaşlığa töhfə - ŞƏRH
Analitika
Suveren Azərbaycanın önəmi - regional və qlobal sülhə, əməkdaşlığa töhfə - ŞƏRH
  • 19 sentyabr, 2025
  • 14:24
Suqovuşan–Sərsəng su anbarı–Qozlukörpü–Kəlbəcər yolunun tikintisi ilə bağlı son vəziyyət açıqlanıb
İnfrastruktur
Suqovuşan–Sərsəng su anbarı–Qozlukörpü–Kəlbəcər yolunun tikintisi ilə bağlı son vəziyyət açıqlanıb
  • 19 sentyabr, 2025
  • 10:56
STM dövlət suverenliyi barədə vətəndaşların mövqeyini öyrənib - SORĞU
Foto
Daxili siyasət
STM dövlət suverenliyi barədə vətəndaşların mövqeyini öyrənib - SORĞU
  • 19 sentyabr, 2025
  • 10:33
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Delimitasiya Tavuşdan Zəngəzura keçdi
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Delimitasiya Tavuşdan Zəngəzura keçdi
  • 18 sentyabr, 2025
  • 23:55
1 ... 103 104 105 106 107 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.