Biznesin rəqəmsal memarları: "Buz Tech" texnologiyaları real mənfəətə necə çevirir - MÜSAHİBƏ

Bu il Azərbaycanın texnologiya şirkəti olan "Buz Tech" 10 illik yubileyini qeyd edir. Bu müddət ərzində şirkət lisenziyaların və antivirus proqram təminatının satışı ilə məşğul olan kiçik İT-startapından korporativ sektorla işləyən böyük bir sistem inteqratoruna qədər yol keçib. Bu gün "Buz Tech" Azərbaycan, Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan və Özbəkistanda layihələr həyata keçirir. Şirkətin portfelində bulud texnologiyaları, İT-infrastruktur, kibertəhlükəsizlik, ERP, inteqrasiya və süni intellekt yer alır.

Yeni strateji istiqamətlərdən biri isə biznes-proseslərin bütöv fraqmentlərini müstəqil şəkildə icra edə bilən AI-agentlər və rəqəmsal əməkdaşlar olur. On il ərzində şirkətin özünün və bazarın necə dəyişdiyi, korporativ rəqəmsallaşmanın niyə ayrı-ayrı əməliyyatların avtomatlaşdırılmasından bütöv proseslərin avtomatlaşdırılmasına keçdiyi, AI-agentlərə yerli infrastrukturun nə üçün lazım ola biləcəyi və "Buz Tech"in növbəti onilliyinin necə olacağı barədə şirkətin təsisçisi Rauf Rəhimovla söhbət etdik.

- Rauf müəllim, "Buz Tech" bu il 10 illiyini qeyd edir. 2016-cı ilə qayıtsaq, şirkət lap əvvəldə necə idi və o vaxt onun nə qədər böyüyəcəyini təsəvvür edə bilərdinizmi?

- Biz həqiqətən də kiçikdən başlamışdıq. İlk illərdə lisenziyalar, antiviruslar və proqram təminatı satırdıq. İlk sövdələşməmiz təxminən 1 200 manat dəyərində idi, ilk il üçün dövriyyəmiz isə təvazökar olmuşdu.

Əgər bu gün həmin rəqəmlərə baxsaq, məsafə nəhəng görünür. On il ərzində şirkətin illik dövriyyəsi bir neçə yüz dəfə artıb. Amma mənim üçün trayektoriyanın özü daha vacibdir. Biz lokal İT-startapından və qutu proqram təminatının adi satışından biznesin mürəkkəb rəqəmsal arxitekturasının yaradılmasına və idarə edilməsinə qədər bir yol keçmişik.

Əvvəllər müştəri gəlib deyirdi: "Mənə lisenziya lazımdır" və ya "Mənə antivirus lazımdır". Bu gün isə tələb tamamilə fərqlidir: "Mənə biznesi daha səmərəli etmək, infrastrukturu "Azure"a köçürmək, məlumatları qorumaq, ERP tətbiq etmək, sistemləri inteqrasiya etmək və süni intellektdən istifadə etmək lazımdır". Yəni biz artıq sadəcə ayrı-ayrı məhsulların təchizatçısı olmaqdan çıxmışıq. Vəzifəmiz - müştərinin biznesini anlamaq və onun üçün ölçülə bilən nəticə verən texnoloji arxitektura qurmaqdır.

- On il ərzində "Buz Tech" ilə birlikdə bazarın özü də dəyişdi. On il əvvəlki ilə müqayisədə bu gün korporativ rəqəmsallaşma yolu necə görünür?

- Fəlsəfənin özü dəyişdi. Hələ yaxın vaxtlara qədər rəqəmsal transformasiya əsasən mövcud prosesi daha sürətli və rahat etmək mənasını verirdi: sənədləri elektron formata keçirmək, ERP tətbiq etmək, lokal infrastrukturu bulud infrastrukturu ilə əvəzləmək, informasiya sistemlərini birləşdirmək. Bütün bunlar hələ də zəruridir.

Lakin indi biz növbəti səviyyəyə keçirik. Əvvəllər sual belə səslənirdi: "Bu əməliyyatı necə daha sürətli etmək olar?"!Bu gün isə getdikcə daha çox başqa bir sual yaranır: "Bəs insan ümumiyyətlə bu rutində iştirak etməlidirmi?" Və burada texnologiyalar rahatlıq müstəvisindən iqtisadiyyat müstəvisinə keçir. Sistem əməkdaşın istifadə etdiyi passiv alət olmaqdan çıxır. O, məlumatları özü əldə edə, onları müqayisə edə, müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində qərar qəbul edə, hərəkətlər ardıcıllığını yerinə yetirə və nəticəni insana və ya digər sistemə ötürə bilər. Məhz buna görə də süni intellekt təkcə texnoloji deyil, həm də iqtisadi bir alətə çevrilir.

-Texnologiya bazarı hazırda ciddi bir transformasiyadan keçir. Sistem inteqrasiyasının bəzi ənənəvi istiqamətləri daha az tələb olunan hala gəlir. Bu dəyişikliklər "Buz Tech"in daxili strukturunda necə əks olunur?

- İstənilən texnologiya şirkəti bazarla birlikdə dəyişməlidir. On il əvvəl müəyyən məhsul və xidmətlərə tələbat var idisə, bu, on il sonra onların biznesdəki payının eyni qalmalı olduğu demək deyil.

Biz resurslarımızı daha yüksək əlavə dəyər və uzunmüddətli potensial gördüyümüz istiqamətlərin xeyrinə şüurlu şəkildə yenidən bölüşdürürük. Proqram təminatının sadəcə yenidən satışı və ya istifadəçi texnikasının adi tədarükü artıq gələcəyin texnologiya şirkətini qura biləcəyiniz istiqamətlər deyil. Mürəkkəb bulud arxitekturaları, korporativ avtomatlaşdırma, kibertəhlükəsizlik, inteqrasiya və süni intellekt bizim üçün qat-qat daha maraqlıdır. Bu, daha çox mühəndislik səriştəsi, daha böyük məsuliyyət və müştərinin biznesini daha dərindən anlamağı tələb edir.

Buna görə də mən biznes strukturunun dəyişməsini ixtisar kimi qəbul etməzdim. Bu, növbəti səviyyəyə keçiddir. Şirkət onun gələcək strategiyasına uyğun gəlməyən şeylərdən imtina etməyi bacarmalı və boşa çıxan resursları yeni dəyərin yaradıldığı yerə yönəltməlidir. Faktiki olaraq, biz tədricən klassik İT-reseller modelindən texnoloji memar roluna keçirik.

- Bu transformasiyada "Microsoft" hansı rolu oynayır?

- Çox böyük. "Microsoft" ekosistemi biznesimizin əhəmiyyətli hissəsinin təməli olaraq qalır. Amma "Microsoft" ilə tərəfdaşlıqdan danışarkən, söhbət heç də yalnız lisenziyalaşdırmadan getmir.

Bu gün korporativ müştəriyə bulud həlləri, genişmiqyaslı miqrasiyalar, təhlükəsizlik, məlumatların idarə edilməsi, korporativ kommunikasiyalar, avtomatlaşdırma və xidmətlərin inteqrasiyası lazımdır. Burada "Azure" mühüm rol oynayır. Bulud platforması çevik və miqyaslana bilən arxitekturalar qurmağa imkan verir, lakin bunun üçün ciddi mühəndis ekspertizası lazımdır. Buna görə də regionda ən böyük "Microsoft" tərəfdaşı statusu bizim üçün sadəcə formal bir göstərici deyil. Bunun arxasında mütəxəssislər, həyata keçirilmiş layihələr və kompetensiyaların davamlı inkişafı dayanır.

- Bəs bu arxitekturada ERP sistemləri hansı rolu oynayır?

- Ən fundamental. Maliyyə, satış, logistika, istehsalat, ehtiyatların idarə edilməsi - bunlar etibarlı korporativ sistemlər tələb edən əsas biznes prosesləridir. Bu gün bizim əsas diqqət mərkəzimiz - "Microsoft Dynamics"dir. Bununla yanaşı, bizim SAP və "SAP Business One" daxil olmaqla, digər ERP həlləri ilə inteqrasiya və işləmək sahəsində böyük təcrübəmiz var.

Burada müştəri üçün sadə bir şeyi anlamaq vacibdir: onda hansı ERP sisteminin istifadə olunmasından asılı olmayaraq, o, inteqrasiya, tətbiq və ya təkmilləşdirmə üçün bizə müraciət edə bilər.

Bununla belə, ERP-ni sadəcə olaraq serverə quraşdırılmış bir proqram kimi qəbul etmək olmaz. Əvvəlcə konkret biznesin necə işlədiyini, zaman itkilərinin harada yarandığını, hansı əməliyyatların əllə yerinə yetirildiyini, hansı məlumatlardan istifadə edildiyini və səhvlərin harada meydana gəldiyini anlamaq lazımdır. Yalnız bundan sonra texnoloji həll qurmağın mənası var.

- "Buz Tech" eyni zamanda avadanlıqların - HP, "Dell", "Huawei" və digər istehsalçıların məhsullarının təchizatı ilə məşğul olur. Bulud və süni intellekt dövründə bu istiqamət nə dərəcədə aktual olaraq qalır?

- İnfrastruktur heç yerə yoxa çıxmır. Əksinə, proqram qatı nə qədər mürəkkəbləşirsə, etibarlı texnoloji fundament bir o qədər vacib olur. Serverlər, məlumat saxlama sistemləri, şəbəkələr, avadanlıqlar, bulud infrastrukturu - bütün bunlar rəqəmsal biznesin əsası olmağa davam edir. Lakin bizim vəzifəmiz artıq sadəcə server və ya avadanlıq təchiz etmək deyil. Onun hansı yükü daşıyacağını, müştərinin arxitekturasına necə inteqrasiya olunacağını, qəzaya davamlılıq, təhlükəsizlik və miqyaslandırma ilə bağlı hansı tələblərin olduğunu anlamaq lazımdır. Buna görə də bu gün biz infrastruktura, buluda, proqram təminatına, təhlükəsizliyə və AI-yə bir sistemin qarşılıqlı əlaqəli səviyyələri kimi baxırıq.

- Belə çıxır ki, təkcə məhsul strukturu deyil, həm də şirkətin biznes modeli dəyişir?

- Əlbəttə. Əgər əvvəllər bazarın əhəmiyyətli hissəsi tranzaksiya ətrafında qurulurdusa - lisenziya satıldı, avadanlıq təchiz edildi, müqavilə bağlandı, bu gün uzunmüddətli münasibətlər getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir.

Müştəri üçün sistemi əldə etmək və onunla nə edəcəyini daha sonra təkbaşına araşdırmaq kifayət deyil. O, infrastrukturun işləyəcəyini, təhlükəsizliyin təmin ediləcəyini, sistemin onun biznesi ilə birlikdə inkişaf edəcəyini və yaranan problemlərin tez bir zamanda həll olunacağını anlamaq istəyir. Buna görə də biz tədricən idarə olunan xidmətlər və uzunmüddətli texnoloji tərəfdaşlıq modelinə keçirik.

Sistemimiz maliyyə prosesində, satınalmalarda, satışlarda, sənəd dövriyyəsində və ya digər kritik əhəmiyyətli biznes prosesində iştirak etdikdə, biz faktiki olaraq müştərinin əməliyyat infrastrukturunun bir hissəsinə çevrilirik. Bu isə texniki dəstək, monitorinq, xidmət səviyyəsi haqqında razılaşmalar və həllərin daimi inkişafını tələb edir. Bu onu göstərir ki, müştəri bizə artıq sadəcə proqram məhsulunu etibar etmir. O, öz əməliyyat fəaliyyətinin bir hissəsini etibar edir.

- Siz süni intellekt agentləri və rəqəmsal əməkdaşlar istiqamətini aktiv şəkildə inkişaf etdirirsiniz. Əgər bu gün sadə bir süni intellekt köməkçisini müstəqil şəkildə bir neçə dəqiqə ərzində yığmaq mümkündürsə, biznes belə bir həllin yaradılmasına niyə pul ödəməlidir?

- Sadə bir köməkçi yaratmaq həqiqətən asandır. Lakin korporativ infrastruktur daxilində real olaraq işləyən kommersiya rəqəmsal əməkdaşını yaratmaq - tamamilə başqa bir məsələdir.

Rəqəmsal satınalma menecerini təsəvvür edək. O, sorğunu almalı, ERP sisteminə müraciət etməli, anbar qalıqlarını yoxlamalı, aktual qiymət siyahısını tapmalı, endirim qaydalarını nəzərə almalı, analoqları seçməli, marjınallığı hesablamalı, təklifi formalaşdırmalı və onu razılaşdırma üçün göndərməlidir. Bunun üçün API inteqrasiyaları, məlumat bazaları ilə iş, biznes məntiqi, giriş hüquqları, təhlükəsizlik, testləşdirmə və davamlı dəstək lazımdır.

Şirkətlər öz biznesləri ilə məşğul olmalı, neyroşəbəkə laboratoriyalarına çevrilməməlidirlər. Biz bu texnoloji hissəni öz üzərimizə götürürük və hazır rəqəmsal əməkdaşı təqdim edirik.

- Belə bir rəqəmsal əməkdaş insanla müqayisədə nə dərəcədə daha sürətli işləyə bilər?

- Bəzi proseslərdə fərq çox böyükdür. Menecerdə mürəkkəb kommersiya sorğusu bir-iki gün çəkə bilər: bir neçə sistemi yoxlamaq, mövcudluğu, qiymətləri, analoqları, endirim şərtlərini dəqiqləşdirmək, cavabı hazırlamaq lazımdır.

Avtomatlaşdırılmış ssenaridə eyni proses təxminən iki dəqiqə çəkə bilər. Robot lazımi məlumatı tapır, təklifi formalaşdırır və onu razılaşdırma üçün məsul əməkdaşa göndərir. Təsdiqdən sonra cavab müştəriyə göndərilir. Bizim statistikaya görə, müvafiq ssenarilərdə cavabın sürətləndirilməsi konversiyanı təxminən 19 % artıra bilər.

Bununla belə, mən deməzdim ki, istənilən robot mənfəəti avtomatik olaraq 19 % artıracaq. Hər şey konkret biznesdən, məhsuldan və prosesdən asılıdır. Əsas dəyişiklik başqadır: əgər əvvəllər müştəri cavabı bir-iki gün gözləyirdisə, indi isə onu bir neçə dəqiqə ərzində alırsa, şirkət tamamilə fərqli bir rəqabət mövqeyi əldə edir.

- Belə rəqəmsal əməkdaşlar fiziki olaraq harada işləməlidirlər? Buludlar ətrafında hazırda çoxlu müzakirələr gedir.

- Burada həqiqətən mühüm bir nüans var. Biz bulud texnologiyalarından fəal şəkildə istifadə edir və onları inkişaf etdiririk, lakin bir sıra korporativ ssenarilərdə avtonom AI agentləri üçün yerli yerləşdirməni (on-premise) tövsiyə edirik. Səbəb hər şeydən əvvəl məlumatlara nəzarət və təhlükəsizlikdədir.

Rəqəmsal əməkdaş şirkətin konfidensial məlumatları ilə işləyərkən modelin harada yerləşdiyini, ona kimin çıxışı olduğunu, agentin hərəkətlərinə necə nəzarət edildiyini və loqların harada saxlandığını anlamaq vacibdir.

Yerli kontur biznesə bu mühit üzərində maksimum nəzarət səviyyəsini verir. Bununla belə, bu, AI agentlərinin mütləq yalnız yerli olaraq işləməli olduğu demək deyil. Uzaq serverlərdə və ya "Azure"da yerləşdirmə də mümkündür və texniki cəhətdən yaxşı həyata keçirilir. Burada universal cavab yoxdur. Arxitektura konkret biznesin tələbləri ilə müəyyən edilməlidir.

- Əməkdaş rəqəmsal işçini necə idarə edir? Xüsusi proqramlar lazımdır?

- Biz interfeysi maksimum dərəcədə tanış etməyə çalışırıq. Bu, "Microsoft Teams", "Telegram" və ya brauzer ola bilər. Əməkdaşa mürəkkəb texniki sistemi öyrənmək lazım deyil. O, tapşırığı təxminən adi bir həmkarına verəcəyi kimi verə bilər: sorğuları yoxlamaq, qiymətləri tapmaq, icazə verilən endirimi tətbiq etmək, təklifləri hazırlamaq.

Robot tapşırığı əvvəlcədən müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində yerinə yetirir. Bununla yanaşı, təsdiq tələb olunan yerlərdə insan konturda qalır. Biz insanı prosesdən tamamilə çıxarmağa çalışmırıq. Bizim vəzifəmiz onu rutin işlərdən azad etmək və həqiqətən təcrübə, qiymətləndirmə və məsuliyyət tələb edən hissəni ona saxlamaqdır.

- Bu gün "Buz Tech"in öz daxilində bu cür neçə rəqəmsal əməkdaş işləyir?

- Hazırda "Buz Tech" daxilində 11 öz rəqəmsal robotumuz işləyir. Bu bizim üçün prinsipial olaraq vacibdir, çünki biz texnologiyaları ilk növbədə öz proseslərimizdə yoxlamağa çalışırıq.

Bizim robotlarımız ayrı-ayrı əməliyyatlara nəzarət edir, səhvləri aşkar edir, tapşırıqları bölüşdürür, müştəri profillərini təhlil edir, lisenziyaların uzadılması müddətlərini izləməyə və vaxtında xatırlatmalar formalaşdırmağa kömək edir.

Bu bizə texnologiyanı yalnız təqdimatda nümayiş etdirməyə deyil, onun real effektivliyini görməyə imkan verir.

-Sizcə, belə rəqəmsal əməkdaşlar ilk növbədə hansı sahələrdə tələb olunacaq?

- Böyük həcmdə təkrarlanan proseslərin olduğu demək olar ki, hər yerdə. Banklarda AI müraciətlərin ilkin emalında iştirak edə, sənədlərin tamlığını yoxlaya, məlumatları müqayisə edə və mütəxəssis üçün informasiya hazırlaya bilər.

Pərakəndə satışda sistem sayt ziyarətçisinin davranışını təhlil edə, onun müəyyən məhsula olan marağını müəyyənləşdirə və menecer üçün potensial müştərinin profilini formalaşdıra bilər.

Daşınmaz əmlakda ziyarətçinin konkret obyektə olan marağını təhlil etmək və satış şöbəsi üçün daha keyfiyyətli lid formalaşdırmaq olar.

Dövlət sektorunda AI vətəndaşların çoxlu sayda müraciətlərini gecə-gündüz emal etməyə, onları təsnifləməyə və müvafiq qurumlara yönləndirməyə qadirdir.

Ümumiyyətlə potensial ssenarilərin sayı çox böyükdür.

- Bir çox şirkətlər süni intellektə korporativ məlumatlara giriş hüququ verməkdən çəkinirlər. Bu narahatlıqlar nə dərəcədə əsaslıdır?

- Burada ehtiyatlı olmaq tamamilə əsaslıdır. AI-ni sadəcə korporativ sistemə qoşub ona qeyri-məhdud giriş imkanı vermək olmaz.

Onun hansı məlumatları görə biləcəyini, hansı əməliyyatları müstəqil şəkildə yerinə yetirəcəyini, hansıların insan tərəfindən təsdiq tələb etdiyini, əməliyyatların auditinin necə həyata keçirildiyini və təhlükəsizliyin necə təmin olunduğunu əvvəlcədən müəyyən etmək lazımdır.

Buna görə də korporativ mühitdə AI, hər şeydən əvvəl, bir mühəndislik məsələsidir və yalnız bundan sonra neyroşəbəkənin özü ilə bağlı bir məsələdir.

Bundan əlavə, intellektual agent təkcə ağıllı deyil, həm də qarşıya qoyulmuş tapşırıq çərçivəsində idarəolunan, təhlükəsiz və proqnozlaşdırıla bilən olmalıdır.

- Demək olarmı ki, süni intellekt biznesin rəqəmsal transformasiyaya olan yanaşmasının özünü dəyişir?

- Şübhəsiz. Əvvəllər rəqəmsallaşma əsasən bu anlama gəlirdi: "prosesi daha sürətli etmək". İndi biz soruşuruq: "İnsanı bu prosesin rutin hissəsindən ümumiyyətlə çıxarmaq olarmı?"

Əgər bir şirkət əməliyyatı bir saata, digəri isə avtomatlaşdırma sayəsində on dəqiqəyə yerinə yetirirsə, bu, tədricən texnoloji imkanlarla deyil, maya dəyəri, xidmət sürəti, məhsuldarlıq və mənfəətlə ölçülməyə başlayır.

Buna görə də AI texnoloji imic məsələsi olmaqdan çıxır və bu, artıq iqtisadiyyat məsələsidir.

Məhz buna görə şirkətlər təcrübələrdən daha praqmatik yanaşmaya keçirlər. Onları süni intellektin istifadəsi faktının özü yox, konkret nəticə maraqlandırır: nə qədər vaxta qənaət etmək mümkün oldu, səhvlərin sayı nə qədər azaldı, xidmət sürəti necə dəyişdi və ştatı genişləndirmədən nə qədər əməliyyat yerinə yetirmək olar.

- Bu bazar nə qədər böyükdür? Bunun artıq müvəqqəti bir texnoloji trend olmadığını söyləmək olarmı?

- Şübhəsiz ki, bu artıq qısamüddətli bir dəb deyil. Məsələn, 2026-cı ilin avqustunda dərc edilmiş "MarketsandMarkets" qiymətləndirməsinə görə, qlobal "AI Agents" bazarı 2025-ci ildəki 7,84 milyard dollardan 2030-cu ilə qədər 52,62 milyard dollara qədər böyüyə bilər. Orta illik artım tempi 46,3 % olaraq qiymətləndirilir.

Agent AI-nin daha geniş qiymətləndirmələri də mövcuddur. "Gartner" proqnozlaşdırır ki, agent AI imkanlarına malik proqram təminatına çəkilən xərclər 2030-cu ilə qədər 985 milyard dollara çata bilər.

İstənilən proqnozları məhz proqnoz kimi qəbul etmək lazımdır. Lakin templərin özü bazarın hərəkət istiqamətini göstərir.

Burada ən vacib olan hətta konkret rəqəm deyil, biznesin davranışındakı dəyişiklikdir.

Şirkətlər anlamağa başlayırlar ki, süni intellekt yalnız məlumat axtarışı və ya mətn hazırlamaq üçün bir alət olmaya bilər. O, əməliyyat fəaliyyətinin bir hissəsinə çevrilməyə qadirdir. Məhz bu, mənim fikrimcə, korporativ rəqəmsallaşmanın növbəti mərhələsini müəyyən edəcək.

- "Buz Tech" bu gün Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan və Özbəkistanda fəaliyyət göstərir. Nəyə görə xarici müştərilər Azərbaycan ekspertizasına etibar edirlər?

- Beynəlxalq bazarda qeydiyyat ünvanını deyil, hazır nəticəni alırlar. Müştəri üçün komandanın onun tapşırığını həll edib-etməyəcəyi, sistemin nə dərəcədə etibarlı işləyəcəyi və layihə başa çatdıqdan sonra nə baş verəcəyi vacibdir.

Bizim daxildə "nəzərəçarpmayan xidmət" adlandırdığımız müəyyən bir fəlsəfəmiz var.

İlk baxışdan bu, paradoksal görünə bilər. İT şirkəti adətən müştərinin onun işini daim görməsini istəyir.

Biz fərqli düşünürük: xidmət nə qədər yaxşı işləyirsə, müştəri onun xidmət prosesini bir o qədər az fərq etməlidir. Əgər sistem sabit işləyirsə və biz problemi sifarişçi onu hiss etməzdən əvvəl aşkar ediriksə, deməli, işimizi düzgün görürük.

Məhz buna görə də "Buz Tech" ilə 7-8 ildir işləyən müştərilərimiz var. Mənim üçün keyfiyyətin əsas göstəricilərindən biri də elə budur.

- Regional miqyas baxımından şirkəti necə görürsünüz?

- Biz yerli bazarda böyüyən tamamilə Azərbaycan şirkətiyik. Komandamız, ilk müştərilərimiz, ilk layihələrimiz və əsas ekspertizamız burada yarandı.

İndi biz bu ekspertizanı Türkiyə, Gürcüstan, Qazaxıstan və Özbəkistana ixrac edirik və bizim üçün bunlar sadəcə xəritədəki nöqtələr deyil. Bunlar hər gün həllərimizin rəqabətədavamlılığını sübut etməli olduğumuz bazarlardır.

Beynəlxalq bazarda heç kim texnologiyanı yalnız Azərbaycanda yaradıldığına görə almayacaq. Buna görə də beynəlxalq genişlənmə bizim üçün eyni vaxtda həm böyümə imkanı, həm də şirkətin öz keyfiyyətinin daimi sınağıdır.

- Sürətlə inkişaf edən şirkətlərin ətrafında bəzən informasiya səs-küyü yaranır. Siz rəqabət təzyiqi və ya bu cür uydurmalarla qarşılaşırsınızmı?

- Biz buna sakit yanaşırıq. Bu illər ərzində kim olduğu bilinməyən şəxslər tərəfindən şirkəti ləkələməyə çalışan müxtəlif informasiya uydurmaları olub. Düzünü desək, bəzən biz belə hekayələri "Buz Tech" üçün hətta pulsuz əlavə reklam kimi qəbul edirik.

Yeddi-səkkiz ildir bizimlə işləyən insanlar bizim nüfuzumuzu, məsuliyyət səviyyəmizi və işimizin keyfiyyətini çox yaxşı bilirlər.

Biznes isə şayiələr üzərində deyil, real müqavilələr, işləyən layihələr, əməkdaşlar, tərəfdaşlar və nəticələr üzərində qurulur. Bizə təkrar-təkrar müraciət edən müştərilərimiz, beynəlxalq istiqamətlərimiz və artıq şirkət daxilində çalışan öz rəqəmsal əməkdaşlarımız var.

Buna görə də, hər bir təsdiqini tapmamış iddiaya ayrıca bəyanatla reaksiya verməyi zəruri hesab etmirik.

Ən yaxşı cavab - işləməyə davam etmək, layihələri inkişaf etdirmək, yeni bazarlara çıxmaq və yeni məhsullar yaratmaqdır. Əgər şirkət həqiqətən də inkişaf edirsə, bunu gizlətmək kifayət qədər çətindir.

- Növbəti mərhələdə "Buz Tech"in əsas prioriteti nə olacaq və daha on ildən sonra şirkəti necə görmək istəyirsiniz?

- Biz son on ildə yaratdığımız kompetensiyalardan imtina etmək fikrində deyilik. "Microsoft" bizim biznesin bünövrəsi olaraq qalır. Bulud texnologiyaları, infrastruktur, aparıcı istehsalçıların avadanlıqları, ERP, kibertəhlükəsizlik və inteqrasiya inkişaf etməkdə davam edir.

Lakin bu bünövrənin üzərində yeni bir səviyyə - süni intellekt, AI-agentlər və rəqəmsal əməkdaşlar yaranır. Biz ayrı-ayrı əməliyyatların avtomatlaşdırılmasından biznes proseslərin bütöv fraqmentlərinin avtomatlaşdırılmasına keçmək istəyirik.

Bununla yanaşı, beynəlxalq istiqaməti inkişaf etdirməyə davam edəcəyik. Məqsədimiz sadəcə coğrafiyanın deyil, texnoloji ekspertizanın miqyasını genişləndirməkdən ibarətdir.

Mən istərdim ki, "Buz Tech" Azərbaycanda yaranmış beynəlxalq texnoloji brendə çevrilsin və bizim həllərimiz müxtəlif ölkələrdə istifadə olunsun, mütəxəssislərimiz mürəkkəb beynəlxalq layihələrdə iştirak etsinlər, burada yaradılan ekspertiza isə digər bazarlara ixrac edilsin. Amma mənim üçün daha vacib bir məqsəd də var. Mən istəyirəm ki, hər bir texnoloji həllimizin arxasında müştəri üçün real nəticə dayansın, bizim sistemlərimiz sayəsində şirkətlər daha sürətli, daha təhlükəsiz və daha səmərəli işləsinlər, əməkdaşlar gərəksiz rutin işlərdən azad olsunlar, biznes isə resursları inkişafa yönəltmək imkanı əldə etsin.

On il əvvəl biz lisenziya və antivirus satışından başlamışdıq. Bu gün biz rəqəmsal əməkdaşlar yaradırıq. Əgər "Buz Tech"in ilk onilliyi böyük ölçüdə texnologiyaları biznesə gətirməklə bağlı idisə, növbəti onillik texnologiyaların biznesin öz daxilində işi yerinə yetirməyə başlayacağı bir dövr ola bilər.

Bizim üçün növbəti böyük mərhələ də elə budur.