Qərbi Azərbaycan

Prezidentin AQEM Sammitində sülh, əməkdaşlıq, təhlükəsizlik çağırışları
Analitika
Prezidentin AQEM Sammitində sülh, əməkdaşlıq, təhlükəsizlik çağırışları
  • 16 oktyabr, 2026
  • 15:40
Prezident İlham Əliyev AQEM tribunasından beynəlxalq hüququn tətbiqində problemləri üzə çıxarıb – rəy
Xarici siyasət
Prezident İlham Əliyev AQEM tribunasından beynəlxalq hüququn tətbiqində problemləri üzə çıxarıb – rəy
  • 16 oktyabr, 2026
  • 10:27
Azərbaycan yaxın 4 ildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 13,2 milyard manat xərcləyəcək
Maliyyə
Azərbaycan yaxın 4 ildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 13,2 milyard manat xərcləyəcək
  • 16 oktyabr, 2026
  • 00:18
AAYDA İdarə Heyətinin 2026-cı ilin III rübünün yekunlarına həsr olunmuş iclası keçirilib
İnfrastruktur
AAYDA İdarə Heyətinin 2026-cı ilin III rübünün yekunlarına həsr olunmuş iclası keçirilib
  • 15 oktyabr, 2026
  • 21:37
AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü keçirilib, İlham Əliyev tədbirdə çıxış edib - yenilənib-5
Foto
Xarici siyasət
AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü keçirilib, İlham Əliyev tədbirdə çıxış edib - yenilənib-5
  • 15 oktyabr, 2026
  • 20:01
Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri: Ermənilər Kiçik Məzrə kəndini qətliam və sürgünə məruz qoyub
Daxili siyasət
"Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri": Ermənilər Kiçik Məzrə kəndini qətliam və sürgünə məruz qoyub
  • 15 oktyabr, 2026
  • 19:36
Bakıda 8 marşrutun hərəkəti alternativ küçələrlə təşkil ediləcək
İnfrastruktur
Bakıda 8 marşrutun hərəkəti alternativ küçələrlə təşkil ediləcək
  • 15 oktyabr, 2026
  • 17:22
İlham Əliyev: Ermənistanın Azərbaycana zərər vuran prezidentləri indiyədək cəzalarını almayıblar
Xarici siyasət
İlham Əliyev: Ermənistanın Azərbaycana zərər vuran prezidentləri indiyədək cəzalarını almayıblar
  • 15 oktyabr, 2026
  • 12:14
İğdırda Azərbaycan İncəsənət Həftəsi keçirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
İğdırda Azərbaycan İncəsənət Həftəsi keçirilib
  • 14 oktyabr, 2026
  • 11:14
İlham Əliyev: Murovdağ tuneli dünyada dağlıq şəraitdə həyata keçirilən işlərin mühəndislik nümunəsinə çevrilib
İnfrastruktur
İlham Əliyev: Murovdağ tuneli dünyada dağlıq şəraitdə həyata keçirilən işlərin mühəndislik nümunəsinə çevrilib
  • 14 oktyabr, 2026
  • 10:49
Bəşir Hacıyev: Azərbaycan keyfiyyətcə yeni və yüksək inkişaf mərhələsini yaşayır
İnfrastruktur
Bəşir Hacıyev: "Azərbaycan keyfiyyətcə yeni və yüksək inkişaf mərhələsini yaşayır"
  • 14 oktyabr, 2026
  • 10:40
İlham Əliyev:  Azərbaycan beynəlxalq miqyasda istifadə oluna biləcək şəhərsalma təcrübəsi yaradır
İnfrastruktur
İlham Əliyev: "Azərbaycan beynəlxalq miqyasda istifadə oluna biləcək şəhərsalma təcrübəsi yaradır"
  • 14 oktyabr, 2026
  • 10:38
Prezident Rebuild Garabagh sərgisinin iştirakçılarına müraciət edib - YENİLƏNİB
Biznes
Prezident "Rebuild Garabagh" sərgisinin iştirakçılarına müraciət edib - YENİLƏNİB
  • 14 oktyabr, 2026
  • 10:32
Məsim Məmmədov: Laçın rayonundan olan 980 ailə doğma torpaqlarına qayıdıb
İnfrastruktur
Məsim Məmmədov: "Laçın rayonundan olan 980 ailə doğma torpaqlarına qayıdıb"
  • 14 oktyabr, 2026
  • 10:19
Mikayıl Cabbarov Rebuild Garabagh sərgisinin iştirakçılarına çağırış edib
Biznes
Mikayıl Cabbarov "Rebuild Garabagh" sərgisinin iştirakçılarına çağırış edib
  • 14 oktyabr, 2026
  • 09:30
Naxçıvanlıların yaratdığı Aravsa kəndi Ermənistana necə verilib? - Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri
Daxili siyasət
Naxçıvanlıların yaratdığı Aravsa kəndi Ermənistana necə verilib? - "Qərbi Azərbaycanın yaddaş yerləri"
  • 13 oktyabr, 2026
  • 21:46
1 ... 6 7 8 9 10 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.