Qərbi Azərbaycan

Qərbi Azərbaycanın virtual ensiklopedik toplusu təqdim edilib
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycanın virtual ensiklopedik toplusu təqdim edilib
  • 29 dekabr, 2025
  • 11:32
Azərbaycan BMT ilə şəhərsalma üzrə 2026–2030-cu illərin prioritetlərini müzakirə edib
Foto
Biznes
Azərbaycan BMT ilə şəhərsalma üzrə 2026–2030-cu illərin prioritetlərini müzakirə edib
  • 29 dekabr, 2025
  • 10:50
AHİK uşaqlar üçün bayram şənlikləri təşkil edib
Foto
Daxili siyasət
AHİK uşaqlar üçün bayram şənlikləri təşkil edib
  • 28 dekabr, 2025
  • 10:00
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İki min illik yaddaşı qoruyub saxlayan Necili toponimi
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: İki min illik yaddaşı qoruyub saxlayan Necili toponimi
  • 28 dekabr, 2025
  • 00:37
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər bizi kəndi tərk etmək üçün sıxışdırırdılar
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Ermənilər bizi kəndi tərk etmək üçün sıxışdırırdılar
  • 26 dekabr, 2025
  • 23:53
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu urbanizasiya təcrübəsinin paylaşılması üçün mühüm imkan olacaq - RƏY
Daxili siyasət
Ümumdünya Şəhərsalma Forumu urbanizasiya təcrübəsinin paylaşılması üçün mühüm imkan olacaq - RƏY
  • 26 dekabr, 2025
  • 18:18
XİN başçısı: Qərbi Azərbaycan məsələsinin Ermənistana ərazi iddiası olmasının heç bir əsası yoxdur
Xarici siyasət
XİN başçısı: Qərbi Azərbaycan məsələsinin Ermənistana ərazi iddiası olmasının heç bir əsası yoxdur
  • 26 dekabr, 2025
  • 17:54
Gələcəkdə Sərsəng su anbarında da avarçəkmə üzrə yarışlar keçirilə bilər
Fərdi
Gələcəkdə Sərsəng su anbarında da avarçəkmə üzrə yarışlar keçirilə bilər
  • 26 dekabr, 2025
  • 14:05
İlham Əliyev 2025-ci ilin idman yekunlarına həsr olunan mərasimdə iştirak edib - YENİLƏNİB
Foto
İdman
İlham Əliyev 2025-ci ilin idman yekunlarına həsr olunan mərasimdə iştirak edib - YENİLƏNİB
  • 26 dekabr, 2025
  • 14:00
BŞTİ: Bu il işə qəbul üzrə üç minə yaxın vakansiya təqdim olunub
Elm və təhsil
BŞTİ: Bu il işə qəbul üzrə üç minə yaxın vakansiya təqdim olunub
  • 26 dekabr, 2025
  • 11:51
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlılar Ermənistan parlamentində təmsil olunacaqlar
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlılar Ermənistan parlamentində təmsil olunacaqlar
  • 25 dekabr, 2025
  • 21:50
Ağdamdan dünyaya mesajlar: Azərbaycanın yaratdığı reallıqlar dönməz xarakter alıb
Analitika
Ağdamdan dünyaya mesajlar: Azərbaycanın yaratdığı reallıqlar dönməz xarakter alıb
  • 25 dekabr, 2025
  • 19:03
İşğaldan azad edilən ərazilərdə 50-dən çox enerji obyekti istismara verilib
Foto
Energetika
İşğaldan azad edilən ərazilərdə 50-dən çox enerji obyekti istismara verilib
  • 25 dekabr, 2025
  • 14:58
BMT rəsmisi: Azərbaycanla qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı layihələrdə mühüm nəticələr əldə edilib
Foto
Xarici siyasət
BMT rəsmisi: Azərbaycanla qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı layihələrdə mühüm nəticələr əldə edilib
  • 25 dekabr, 2025
  • 10:31
Ankarada Qardaşlığımız əbədidir adlı konsert proqramı keçirilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
Ankarada "Qardaşlığımız əbədidir" adlı konsert proqramı keçirilib
  • 24 dekabr, 2025
  • 23:19
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Rusiyanın Azərbaycan dövlətçiliyinə qarşı 300 illik siyasəti nədən ibarətdir?
Video
Xarici siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Rusiyanın Azərbaycan dövlətçiliyinə qarşı 300 illik siyasəti nədən ibarətdir?
  • 24 dekabr, 2025
  • 21:41
1 ... 69 70 71 72 73 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.