Qərbi Azərbaycan

Şamil Ayrım: Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolu layihəsi regionun iqtisadi inkişafına təkan verəcək
Region
Şamil Ayrım: Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolu layihəsi regionun iqtisadi inkişafına təkan verəcək
  • 13 mart, 2025
  • 15:08
Xronika: Ərməniyyə, Armeniya, Ermənistan ifadəsi sonralar qədim xəritələrə əlavə edilib
Foto
Daxili siyasət
Xronika: Ərməniyyə, Armeniya, Ermənistan ifadəsi sonralar qədim xəritələrə əlavə edilib
  • 13 mart, 2025
  • 03:47
Qarabağda və Şərqi Zəngəzurdakı sənaye zonalarında yeni qeyri-rezident qeydə alınıb
Sənaye
Qarabağda və Şərqi Zəngəzurdakı sənaye zonalarında yeni qeyri-rezident qeydə alınıb
  • 12 mart, 2025
  • 17:38
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda icra olunan 22 layihə zəmanət və subsidiya mexanizmi ilə əhatə olunub
Biznes
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda icra olunan 22 layihə zəmanət və subsidiya mexanizmi ilə əhatə olunub
  • 12 mart, 2025
  • 11:25
Dini Komitə İğdırda iftar mərasimi təşkil edib
Foto
Daxili siyasət
Dini Komitə İğdırda iftar mərasimi təşkil edib
  • 12 mart, 2025
  • 11:15
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlı əhalisi erməni kimi göstərilən kənd
Video
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Azərbaycanlı əhalisi erməni kimi göstərilən kənd
  • 12 mart, 2025
  • 02:32
İcma: Ermənistandan ədalət məhkəməsinin müstəqilliyinə xələl gətirən cəhdlərə son verməsini tələb edirik
Daxili siyasət
İcma: Ermənistandan ədalət məhkəməsinin müstəqilliyinə xələl gətirən cəhdlərə son verməsini tələb edirik
  • 11 mart, 2025
  • 17:52
Aİ-nin Ermənistandakı missiyası “Binokl diplomatiyasına” qəsdən davam edir - RƏY
Daxili siyasət
Aİ-nin Ermənistandakı missiyası “Binokl diplomatiyasına” qəsdən davam edir - RƏY
  • 11 mart, 2025
  • 16:04
QAİ Ermənistanı sülh prosesinə maneə törədən destruktiv hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb
Daxili siyasət
QAİ Ermənistanı sülh prosesinə maneə törədən destruktiv hərəkətlərdən çəkinməyə çağırıb
  • 11 mart, 2025
  • 13:41
İcma sədri:  XIX əsrə qədər regionda ermənilərə aid bir mülk də olmayıb
Daxili siyasət
İcma sədri: XIX əsrə qədər regionda ermənilərə aid bir mülk də olmayıb
  • 11 mart, 2025
  • 10:43
Zahid Oruc: Qərbi Azərbaycana aid irs nümunələrinin vahid milli fonda daxil ediləcəyinə ümidvarıq
Mədəniyyət siyasəti
Zahid Oruc: Qərbi Azərbaycana aid irs nümunələrinin vahid milli fonda daxil ediləcəyinə ümidvarıq
  • 11 mart, 2025
  • 10:37
Qayıdış: Qərbi Azərbaycandakı maddi-mədəni irsimiz kitabının III cildi təqdim edilib
Foto
Mədəniyyət siyasəti
"Qayıdış: Qərbi Azərbaycandakı maddi-mədəni irsimiz" kitabının III cildi təqdim edilib
  • 11 mart, 2025
  • 10:15
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Məmmədsadıq Aran Türk dünyasının ən böyük şəxsiyyətlərindən biridir
Foto
Daxili siyasət
Qərbi Azərbaycan Xronikası: Məmmədsadıq Aran Türk dünyasının ən böyük şəxsiyyətlərindən biridir
  • 11 mart, 2025
  • 04:28
Azərbaycanın yüksək dağlıq ərazilərində qarölçmə işlərinə başlanılıb
Foto
Ekologiya
Azərbaycanın yüksək dağlıq ərazilərində qarölçmə işlərinə başlanılıb
  • 10 mart, 2025
  • 18:25
DNA: Vardanyan Pakistanın hüquq müdafiəçisi vasitəsilə cinayət məsuliyyətindən yayınmağa çalışır
Foto
Xarici siyasət
DNA: Vardanyan Pakistanın "hüquq müdafiəçisi" vasitəsilə cinayət məsuliyyətindən yayınmağa çalışır
  • 10 mart, 2025
  • 15:09
Qərbi Azərbaycanda dağıdılan abidələrin NFT formatında rəqəmsallaşdırılması təklif olunur
Milli Məclis
Qərbi Azərbaycanda dağıdılan abidələrin NFT formatında rəqəmsallaşdırılması təklif olunur
  • 10 mart, 2025
  • 13:03
1 ... 154 155 156 157 158 ... 497

Qərbi Azərbaycan: Tarixi coğrafiyası, mədəni irsi, tarixi həqiqətlər və İcmanın fəaliyyəti

Qərbi Azərbaycan anlayışı və tarixi coğrafiyası

Qərbi Azərbaycan — tarixi torpaqlarımız olub, müasir Ermənistan Respublikasının ərazisini əhatə edən coğrafi regionu və bu torpaqlarda əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların tarixi Vətənini ifadə edən anlayışdır. Qədim mənbələrə və xəritələrə əsasən, bu ərazi İrəvan xanlığının, Göyçə mahalının, Zəngəzurun, Darəkənd-Pəmbək və digər tarixi bölgələrin sərhədləri daxilində yerləşir. Əsrlər boyu bu torpaqlarda azərbaycanlılar sıx şəkildə məskunlaşmış, zəngin maddi-mədəni irs, şəhərlər, kəndlər, məscidlər, qəbiristanlıqlar və memarlıq abidələri yaratmışlar.

Tarixi proseslər və deportasiya mərhələləri

XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Rusiya imperiyasının bölgəyə həyata keçirdiyi köçürmə siyasəti və ardıcıl erməni millətçilərinin təcavüzkar siyasəti nəticəsində Qərbi Azərbaycan torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə etnik təmizləmələr həyata keçirilmişdir. Xüsusilə XX əsrdə — 1905–1906, 1918–1920-ci illərdə, Sovet hakimiyyəti illərində (xüsusən 1948–1953-cü illərdə) və nəhayət 1988–1991-ci illərdə yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından dinc yolla qovulmuş, dədə-baba yurdlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər nəticəsində həmin ərazilərdəki azərbaycanlı izləri, tarixi-mədəni abidələr kütləvi şəkildə məhv edilmiş və ya saxtalaşdırılmışdır.

Qərbi Azərbaycan İcması və qayıdış konsepsiyası

Tarixi ədalətin bərpası, soydaşlarımızın pozulmuş hüquqlarının qorunması və onların öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıdışını təmin etmək məqsədilə Qərbi Azərbaycan İcması yaradılmışdır. İcma tərəfindən hazırlanmış "Qayıdış Konsepsiyası" beynəlxalq hüquq normalarına, insan hüquqlarına və dinc yanaşı yaşama prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd azərbaycanlıların doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququnun bərpası üçün beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində siyasi və hüquqi mübarizənin aparılmasını hədəfləyir.

Mədəni irsin qorunması və təbliği

Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsi — İrəvan qalası, Göyçə gölünün ətrafındakı abidələr, qədim xalçaçılıq məktəbi, aşıq sənəti ocaqları (Aşıq Ələsgər və digər ustadların yurdları) Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Bu irsin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, tarixi həqiqətlərin elmi əsaslarla araşdırılması və gənc nəsillərə ötürülməsi istiqamətində genişmiqyaslı elmi-tədqiqat və maarifləndirmə işləri həyata keçirilir.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Qərbi Azərbaycanın tarixinə, orada mövcud olmuş maddi-mədəniyyət abidələrinə, məcburi köçkünlük tarixinə, deportasiya faktlarına, Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyətinə, beynəlxalq tədbirlərə və qayıdış strategiyasına dair hərtərəfli və obyektiv materiallar toplanmışdır.